Sąd oddalił pozew kredytobiorców o WIBOR i zasądził od nich 10 851 zł kosztów banku

W pozwie z 4 października 2023 roku, skierowanym przeciwko Bankowi (...) S.A. w R., powodowie C. L. i I. L. wystąpili o 1) ustalenie, iż „istnieje pomiędzy stronami stosunek prawny kredytu, wynikający z umowy mieszkaniowego kredytu budowlano-hipotecznego nr (...) z 16 czerwca 2020 r., na podstawie której powodom został udzielony kredytu z oprocentowaniem równym marży określonej w Umowie w wysokości 1,69%, która może ulec zmianie jedynie w przypadkach opisanych w treści umowy, wobec bezskuteczności postanowień zawartych w § 2 ust. 4 i 6 Części I (Szczegółowej) Umowy, § 12 ust. 1-4, 6 i 9-12 Części II (Ogólnej) Umowy w tej części, w której określa, że jednym ze składników oprocentowania kredytu jest wskaźnik referencyjny WIBOR 3M”; 2) zapłatę od pozwanego na ich rzecz łącznie kwoty 21.699,35 zł wraz z odsetkami ustawowi za opóźnienie liczonymi od 20 lipca 2023 r. do dnia zapłaty tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego w związku z pobraniem od powodów środków pieniężnych na spłatę kredytu w zawyżonej wysokości w okresie od 15 lipca 2020 r. do 15 maja 2023 roku.

Ewentualnie, powodowie wnieśli o 1) ustalenie, iż „istnieje pomiędzy stronami stosunek prawny kredytu, wynikający z ww. umowy, na podstawie której powodowie zwracają pozwanemu udzielony kredyt bez odsetek i innych kosztów, wobec bezskuteczności postanowień zawartych w § 2 ust. 4 i 6 Części I (Szczegółowej) Umowy, § 9 ust. 5-7 Części I (Szczegółowej) Umowy oraz § 12 Części II (Ogólnej) Umowy; 2) zapłatę od pozwanego na ich rzecz łącznie kwoty 38.095,87 zł wraz z odsetkami ustawowi za opóźnienie liczonymi od 20 lipca 2023 r. do dnia zapłaty tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego w związku z pobraniem od powodów środków pieniężnych na spłatę kredytu w zawyżonej wysokości w okresie od 15 lipca 2020 r. do 15 maja 2023 roku.

Niezależnie od powyższego, powodowie wnieśli o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości podwójnej stawki minimalnej, według norm prawem przepisanych wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty i opłatami skarbowymi od udzielonych w sprawie pełnomocnictw.

W uzasadnieniu powodowie podnieśli szereg argumentów, które według ich oceny miały prowadzić do uznania za abuzywne postanowień dotyczących oprocentowania opartego na wskaźniku referencyjnym WIBOR, w tym narzuceniu treści tych postanowień przez pozwanego, brak wskazania formuły, zgodnie z którą Bank dokonuje wyliczenia wysokości oprocentowania kredytu; dowolność w zakresie podejmowania decyzji w zakresie zmiany wysokości oprocentowania kredytu, sprzeczność stawki WIBOR z Rozporządzeniem (...), sposób ustalania stawki WIBOR pozostawiony w decyzyjności Banku, oparty nie na podstawie realnych transakcji, lecz uznaniowości Banku; przyznanie sobie przez Bank jednostronnego prawa do obciążenia Powoda dodatkowym kosztem, w postaci różnicy pomiędzy stawką a rzeczywistym kosztem pozyskania pieniądza; brak doręczenia powodom Regulaminu Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR na etapie przedkontraktowym. Powodowie wywodzili również, że w związku z zastosowaniem wskaźnika referencyjnego WIBOR na nich to Bank przerzucił całości ryzyka związanego z zastosowaniem w umowie klauzuli zmiennego oprocentowania, nie informując o zakresie ryzyka finansowego jakie kredytobiorca bierze na siebie zawierając umowę kredytu o zmiennej stopie oprocentowania.

(pozew k. 4-43)

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego ustalonych według norm prawem przepisanych z uwzględnieniem opłaty skarbowej uiszczonej od udzielonego w sprawie pełnomocnictwa.

Pozwany zakwestionował roszczenie strony powodowej co do zasady i wysokości, nadto wskazał na brak interesu prawnego kredytobiorców w wytoczeniu powództwa o ustalenie.

Pozwany zaprzeczył, jakoby miał kształtować wysokość stawki WIBOR, gdyż mechanizm ustalania tej stawki jest przeprowadzany przez niezależnego administratora stawki ((...) S.A.) zgodnie z przepisami Rozporządzenia (...), a pozwany Bank jest wyłącznie uczestnikiem panelu fixingowego, a zarówno proces dostarczania danych źródłowych do fixingu WIBOR, jak i sposób wyliczenia stawek WIBOR jest kontrolowany. Podniósł, iż metoda ustalania wysokości wskaźnika referencyjnego WIBOR jest zgodna z Rozporządzeniem (...). Pozwany wywodził, iż WIBOR pozostaje wskaźnikiem reprezentatywnym i rynkowym, w korelacji ze stopami procentowymi NBP. Pozwany zaprzeczył również, aby nie wywiązał się wobec powodów z obowiązków informacyjnych dotyczących zmiennej stopy oprocentowania i wskaźnika WIBOR. Pozwany wskazywał, iż zachował standard informacyjny w zakresie kredytów hipotecznych oprocentowanych zmienna stopą, a w tym sam arkusz informacyjny wynika z ustawy z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym, nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, implementującej Dyrektywę 2014/17/UE z 4 lutego 2017 roku w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi. Pozwany wskazywał, iż powodom zostały przedstawione okoliczności, od których uzależniona jest zmiana oprocentowania, wyjaśniając relację pomiędzy WIBOR 3M a oprocentowaniem. Pozwany nadto zaprzeczył, jakoby główne świadczenia stron z umowy kredytu nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Ostatecznie, pozwany zakwestionował, by powodom w niniejszej sprawie przysługiwał status konsumenta, bowiem kredytowana nieruchomość służy prowadzonej przez powodów działalności gospodarczej, na co wskazywać ma adres widniejący w CEIDG jako adres prowadzonej przez kredytobiorcę działalności gospodarczej.

(odpowiedź na pozew k. 76-169)

W piśmie z 26 maja 2026 roku powodowie dodatkowo wskazali, przywołując wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24, że pozwany bank pobierał nienależnie odsetki nie tylko od kwoty im wypłaconej, ale również od skredytowanych opłaty przygotowawczej oraz składki ubezpieczenia.

(pismo powodów k. 513)

Pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie powództwa również w zakresie rozszerzenia podstawy faktycznej powództwa o okoliczności wskazane z piśmie z 26 maja 2026 roku. Pozwany wskazywał, iż wyrok w sprawie C-744/24 nie dokonuje wykładni przepisów unijnych w zakresie, w jakim mają one zastosowanie w niniejszym postępowaniu, a przy tym powodowie nie wykazali wysokości ewentualnego nienależnego świadczenia związanego z pobieraniem odsetek od skredytowanych kosztów, a w pozwie żądanie pieniężne dotyczyło wyłącznie nienależnego świadczenia, które miałoby być pobierane w związku z zastosowaniem stawki referencyjnej WIBOR.

(pismo pozwanego k. 523)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powodowie złożyli wniosek do pozwanego banku o udzielenie im kredytu hipotecznego na budowę domu jednorodzinnego na kwotę 450.000 zł o zmiennej stopie procentowej. Oświadczyli, że poinformowano ich o ryzku związanym z zaciągnięciem kredytu o zmiennej stopie procentowej, w szczególności o możliwości wzrostu kosztów obsługi kredytu w przypadku niekorzystnej zmiany stopy procentowej w oparciu o przedstawione symulacje. Oświadczyli, iż przekazano im pisemną Informację o ryzykach dla kredytobiorców hipotecznych wg rekomendacji S KNF oraz informację w postaci trzech symulacji wysokości rat zawierających koszty obsługi kredytu przy aktualnym poziomie stopy procentowej, wzroście stopy procentowej o 4% (400 p.b.) oraz pryz wzroście stopy procentowej w skali odpowiadającej różnicy między maksymalnym i minimalnym poziomie stopy procentowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy oraz symulacji dla oprocentowania uwzględniającego stopę bazową na poziomie 3%, 5% i 10% , powiększoną o marżę Banku.

W dniu 31 marca 2020 roku powodom przedstawiono informację o ryzykach dla kredytobiorców hipotecznych wg zaleceń Rekomendacji S KNF oraz formularze informacyjne dot. kredytu hipotecznego wg wzoru przewidzianego przez ustawę z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami w dwóch wariantach. W tym samym dniu powodowie otrzymali ww. symulacje.

(wniosek kredytowy k. 175-184, informacja KNF k. 231-234, formularze informacyjne k. 223-226 i 227-229, symulacje k. 236-240, przesłuchanie powoda e-protokół z 5.08.2026 r. 00:03:50-01:01:49 k. 534v-536 , przesłuchanie powódki e-protokół z 5.08.2026 r. 01:06:13-01:11:17 k. 536 )

W dniu 16 czerwca 2020 roku powodowie oraz pozwany Bank zawarli umowę kredytu hipotecznego – umowa mieszkaniowego kredytu budowlano-hipotecznego nr (...). Warunki udzielonego kredytu określone były również w Regulaminie Mieszkaniowy kredyt budowlano-hipoteczny dla osób fizycznych (§ 1 ust. 2)

Na podstawie zawartej umowy Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w kwocie 464.580,77 zł na okres od 16 czerwca 2020 r. do 15 czerwca 2049 r. Przeznaczeniem środków z kredytu było sfinansowanie budowy domu jednorodzinnego system gospodarczym w U. przy ul. (...) w kwocie 450.000 zł oraz pokrycie opłaty za przygotowanie i zawarcie umowy w kwocie 5.625 zł i składki dobrowolnego ubezpieczenia (...) od następstw nieszczęśliwego wypadku i utraty pracy w kwocie 8.955,77 zł. Podano: całkowita kwota kredytu wyniosła 450.000 zł, stopa bazowa kredytu to WIBOR 3M oraz wysokość marży Banku w wysokości 1,69 p.p., charakteryzując ją jako promocyjną orz wskazują warunki do spełnienia przez kredytobiorcę w związku z zastosowaniem tej marży, m.in. zawarcie umowy ubezpieczenia (...). W dniu zawarcia Umowy wysokość oprocentowania w stosunku rocznym wynosiła 2,35%. Do czasu prawomocnego wpisu hipoteki jako zabezpieczenia kredytu marża była wyższa o 1 p.p. RRSO w dniu zawarcia umowy wynosiło 3,90% (§ 2 Umowy).

Na dzień zawarcia umowy całkowity koszt kredytu wynosił 208.885,13 zł, wskazano poszczególne składowe tej kwoty, m.in. opłatę przygotowawczą, odsetki w kwocie 177.177,86 zł, wg założeń podanych, składkę ubezpieczeniową (...). Na dzień zawarcia Umowy całkowita kwota do zapłaty wynosiła 658.885,13 zł (§ 3 Umowy).

Zabezpieczenie spłaty kredytu była hipoteka umowna w kwocie 929.161,54 zł oraz umowa ubezpieczenia przedmiotu zabezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych z cesją praw na rzecz Banku (§ 4 Umowy).

Kredyt miał zostać wypłacony w sześciu transzach, po spełnieniu wskazanych w Umowie warunków (§ 6 Umowy). Spłata kredytu miała następować w miesięcznych ratach równych kapitałowo-odsetkowych. Liczba rat ostatecznie wyniosła 348, jednak przez 24 miesiące kredytobiorca korzystał z karencji w spłacie kapitału. Na dzień zawarcia umowy wysokość raty kapitałowo-odsetkowej wynosiła 1.937,94 zł (§ 8 Umowy).

W § 9 zawarto postanowienia dotyczące możliwości zmiany wysokości marży i oprocentowania kredytu. Wysokość stopy oprocentowania kredytu nie może przekroczyć wysokości odsetek maksymalnych określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia Umowy stanowi dwukrotność sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 3.5 punktów procentowych i wynosi 7.20% w stosunku rocznym. Jeżeli wysokość oprocentowania przekroczy wysokość odsetek maksymalnych, stopa oprocentowania kredytu będzie równa wysokości odsetek maksymalnych określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa (ust. 1). W przypadku, gdy dla danego okresu obrachunkowego suma stopy bazowej kredytu mieszkaniowego i marży Banku osiągnie poziom zera lub poniżej zera, strony Umowy zgodnie postanawiają, że oprocentowanie kredytu w tym okresie przyjmie wartość równą zeru (ust. 2). Wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego kredytu jest równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia Umowy stanowi dwukrotność sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 punktów procentowych i wynosi 11,20% w stosunku rocznym (ust. 3). W przypadku każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego kredytu zmieni się o tyle punktów procentowych, o ile każdorazowo zmieni się wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, zmiana wysokości stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego nastąpi z dniem każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie i nie wymaga zawarcia aneksu do Umowy (ust. 4). Wysokość marży Banku, wskazana w 2 ust. 5. zostanie podwyższona przez Bank. o I punkt procentowy, jeżeli w okresie kredytowania Kredytobiorca nie dostarczył do Banku najpóźniej w ostatnim dniu bieżącego okresu ubezpieczenia nowego dokumentu ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych przedmiotu zabezpieczenia, na kolejny okres ubezpieczenia wraz z potwierdzeniem opłacenia składki za ten okres ubezpieczenia oraz dokonania przelewu praw z umowy ubezpieczenia. W przypadku podwyższenia wysokości marży Banku z powodu, o który m mowa w zdaniu powyżej, a następnie ustania przyczyn/y tego podwyższenia wskutek dostarczenia aktualnego dokumentu ubezpieczenia od ognia i innych zdarzeń losowych przedmiotu zabezpieczenia wraz z. podpisaną przez Kredytobiorcę umową przelewu na Bank praw z umowy ubezpieczenia potwierdzonej tym dokumentem. Bank dokona obniżenia wysokości marży do poziomu sprzed podwyższenia od następnego dnia roboczego po dostarczeniu tych dokumentów (ust. 5). Bank cyklicznie, w okresach miesięcznych, dokonuje analizy sytuacji Kredytobiorcy pod kątem spełnienia warunków określonych w § 2 pkt 5 w poprzednim miesiącu kalendarzowym. Wysokość marży Banku, określona w § 2 pkt 5, zostanie podwyższona przez Bank: 1) o 1,5 punktu procentowego, jeżeli w okresie kredytowania nastąpi brak wpływów na rachunek oszczędnościowo- rozliczeniowy, o którym mowa w § 2 ust. 5 albo rozwiązanie umowy o prowadzenie rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego; 2) o 0,15 punktu procentowego, w przypadku odstąpienia

lub wypowiedzenia przez Kredytobiorcę z umowy ubezpieczenia (...) w trakcie pierwszego czteroletniego okresu ochrony ubezpieczeniowej. Podwyższona wysokość marży, a tym samym podwyższone oprocentowanie kredytu, obowiązywać będzie od pierwszego dnia drugiego miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu kalendarzowym, w którym wystąpiło zdarzenie, o którym mowa powyżej. W przypadku spełnienia obydwu warunków, o których mowa, wysokość marży Banku zostanie podwyższona przez Bank o 1,65 punktów procentowych. W przypadku podwyższenia wysokości marży Banku z powodu, o który m mowa w pkt i) powyżej oraz ponownego zasilania rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego wpływami, o których mowa w § 2 ust. 5. Bank dokona obniżenia wysokości marży do poziomu sprzed podwyższenia od pierwszego dnia drugiego miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu kalendarzowym, w którym nastąpi wpływ na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, o którym mowa w § 2 ust. 5 (ust. 6). Na okres przejściowy - do czasu uprawomocnienia się wpisu hipoteki umownej, o której mowa u § 4 ust. 2 pkt 1 wysokość marży Banku, określona w § 2 ust. 5 zostaje podwyższona o 1 punkt procentowy i pozostaje w podwyższonej wysokości do dnia. w którym zostaną spełnione łącznie warunki określone w § 18 ust. 4 i 5. jednak nie dłużej niż do dnia uprawomocnienia się wpisu hipoteki umownej. Podwyższona wysokość marży Banku, o której mowa w zdaniu poprzedzającym, zostanie obniżona do wysokości określonej w § 2 ust. 5 od następnego dnia po uprawomocnieniu się wpisu hipoteki umownej. W przypadku przedstawienia przez. Kredytobiorcę zawiadomienia o wpisie hipoteki umownej w terminie późniejszym niż 8-my albo 15-ty dzień po otrzymaniu przez Kredytobiorcę tego zawiadomienia, w zależności od tego czy wpisu hipoteki umownej dokonał referendarz sądowy czy sędzia. Bank dokonuje zwrotu różnicy wynikającej z podwyższonej marży Banku od następnego dnia po uprawomocnieniu się wpisu hipoteki umownej (ust. 7).

W § 12 Umowy określono warunki oprocentowania kredytu. Kwota kredytu jest oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, stanowiącej sumę stopy bazowej kredytu mieszkaniowego i marży Banku. Stopa bazowa kredytu mieszkaniowego zlotowego jest wyliczana w ostatnim dniu roboczym każdego miesiąca kalendarzowego jako średnia arytmetyczna ze wszystkich dziennych notowań stawki (...) 3M (tj. oprocentowania 3-miesięeznych zlotowy cli pożyczek na polskim rynku międzybankowym) z ostatniego miesiąca kalendarzowego poprzedzającego okres obrachunkowy, dla którego jest ustalana, z zastrzeżeniem ust. 3. Stopa bazowa kredytu mieszkaniowego wyliczona zgodnie z zasadami opisanymi w ust. 2. obowiązuje włącznie do ostatniego dnia 3-miesięcznego okresu obrachunkowego, rozumianego jako okres kolejnych 3 miesięcy kalendarzowych. Pierwszy okres obrachunkowy liczony jest od dnia otwarcia rachunku kredytowego do ostatniego dnia 3. miesiąca kalendarzowego, a miesiąc kalendarzowy, w którym otwarty został rachunek kredytowy, jest jednocześnie traktowany jako pierwszy miesiąc kalendarzowy tego okresu obrachunkowego. Jako dzień otwarcia rachunku kredytowego przyjmuje się dzień zawarcia umowy. W przypadku zmiany wysokości stopy bazowej kredytu mieszkaniowego ustalanej dla kolejnego okresu obrachunkowego w porównaniu z dotychczas obowiązującą, wysokość oprocentowania kredytu zmieni się o tyle punktów procentowych, o ile zmieni się stopa bazowa kredytu mieszkaniowego. Nowa wysokość oprocentowania kredytu obowiązuje od 1. dnia kolejnego okresu obrachunkowego. W przypadku zmiany - w trakcie okresu obrachunkowego - wysokości marży Banku, wynikającej z postanowień Umowy, bieżący okres obrachunkowy zostaje skrócony do dnia poprzedzającego dzień zmiany marży Banku. Następny okres obrachunkowy liczony jest od dnia zmiany wysokości marży Banku i kończy się w ostatnim dniu drugiego pełnego miesiąca kalendarzowego, następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana marży Banku, a wysokość stopy bazowej kredytu mieszkaniowego do końca trwania okresu obrachunkowego przyjmuje wartość obowiązującą w dniu tej zmiany marży. Kolejne okresy obrachunkowe obejmują pełne trzy miesiące kalendarzowe. O zmianie wysokości oprocentowania kredytu spowodowanej zmianą wysokości stopy bazowej kredytu mieszkaniowego lub zmianą wysokości marży Bank, Bank powiadomi Kredytobiorcę w dokumencie „Zawiadomienie o wysokości raty spłaty kredytu” lub „Zawiadomienie o najbliższej spłacie kredytu”, w sposób określony w § 31 ust. 1. Bank dokonując podwyższenia wysokości marży Banku zgodnie z § 9 ust. 5 i 6 przekaże Kredytobiorcy pisemne uzasadnienie. Informacje o nowej wysokości oprocentowania kredytu, spowodowanej zmianą wysokości stopy bazowej kredytu mieszkaniowego lub zmianą wysokości marży Banku. Bank prześle poręczycielom listownie. Inne osoby będące dłużnikami Banku z tytułu prawnego zabezpieczenia spłaty kredytu nic będą informowane o zmianie oprocentowania kredytu spowodowanej zmianą wysokości stopy bazowej kredytu mieszkaniowego lub zmianą wysokości marży Banku. Zmiana wysokości oprocentowania kredytu, spowodowana zmianą wysokości stopy bazowej kredytu mieszkaniowego lub zmianą wysokości marży Banku, powoduje zmianę wysokości raty kapitałowo - odsetkowej i nic wymaga zawarcia aneksu. Niezależnie od powyższych działań Bank podaje informacje o wysokości stopy bazowej kredytu mieszkaniowego do publicznej wiadomości w lokalach jednostek Banku oraz na stronic internetowej Banku. W przypadku nie zaakceptowania podwyższenia wysokości oprocentowania kredytu. Kredytobiorcy przysługuje prawo pisemnego wypowiedzenia Umowy w terminie 14 dni od daty przekazania zawiadomienia lub uzasadnienia, o których mowa w ust. 6. ze skutkami określonymi w § 25. W przypadku wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 7, do dnia upływu okresu wypowiedzenia kredyt oprocentowany jest w dotychczasowej wysokości. W przypadku istotnej zmiany wskazanego w ust. 2 wskaźnika referencyjnego, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości stopy bazowej kredytu mieszkaniowego. Bank. o ile przepisy prawa nie stanowią inaczej, od dnia następującego po dniu wystąpienia istotnej zmiany wskaźnika referencyjnego, będzie stosował dotychczasowy wskaźnik referencyjny, skorygowany o średnią arytmetyczną z różnic między wskaźnikiem referencyjnym przed i po zastosowaniu istotniej zmiany (polegających na odjęciu wartości po zmianie od wartości przed zmianą) za okres 125 dni roboczych poprzedzających dzień wystąpienia istotnej zmiany dotychczasowego wskaźnika referencyjnego. W przypadku zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego, służącego do ustalania wysokości oprocentowania kredytu. Bank. o ile przepisy prawa nie stanowią inaczej, od dnia następującego po dniu zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego służącego do ustalania wysokości oprocentowania zastosowanego w umowie kredytu, będzie stosował zastępczy wskaźnik referencyjny opracowany i publikowany przez certyfikowanego administratora, skorygowany o średnią arytmetyczną z różnic między dotychczasowym a zastępczym wskaźnikiem referencyjny m (polegających na odjęciu wartości wskaźnika zastępczego od wartości wskaźnika dotychczasowego) za okres 125 dni roboczych poprzedzających dzień zaprzestania opracowywania dotychczasowego wskaźnika referencyjnego, W przypadku gdyby dostępny był więcej niż jeden wskaźnik zastępczy. Bank będzie stosował wskaźnik referencyjny najlepiej odzwierciedlający podstawowe parametry dotychczasowego wskaźnika, uwzględniając dodatkowo następujące kryteria adekwatności: 1) zgodność z Rozporządzeniem, 2) zgodność walut z. dotychczasowym wskaźnikiem, 3) odzwierciedlenie wartości pieniądza w czasie, 4) powszechność stosowania na rynku polskim. Przez skorygowanie poziomu wskaźnika referencyjnego należy rozumieć podwyższenie wartości tego wskaźnika o wartość odpowiednio obliczonej średniej arytmetycznej (jeżeli wartość tej średniej jest dodatnia) albo obniżenie wartości zastępczego wskaźnika referencyjnego o wartość bezwzględną średniej arytmetycznej (jeżeli wartość tej średniej jest ujemna). W przypadku braku możliwości wyboru wskaźnika zgodnie z ust. 10. począwszy od dnia zaprzestania opracowywania dotychczasowego wskaźnika referencyjnego, wartość oprocentowania kredytu, obowiązująca w ostatnim dniu opracowywania dotychczasowego wskaźnika referencyjnego, będzie zmieniać się zgodnie z terminami zmiany oprocentowania ustalonymi w Umowie o sumę wartości zmian wysokości stopy referencyjnej NBP (dla kredytów w zł) lub banku centralnego kraju, w którym obowiązuje waluta, do której kredyt jest indeksowany, które nastąpiły od poprzedniej zmiany wysokości oprocentowania. Bank poinformuje Kredytobiorcę o zaistniałej sytuacji lub zaprzestaniu opracowywania dotychczasowego wskaźnika referencyjnego oraz konstrukcji oprocentowania obowiązującej po tym zdarzeniu. W przypadku zastosowania zastępczego wskaźnika referencyjnego względem wskaźnika, którego opracowywania zaprzestano. Bank poinformuje Kredytobiorcę o szczegółach dokonanej analizy adekwatności zastępczego wskaźnika referencyjnego, na podstawie którego została podjęta decyzja, że zastępczy wskaźnik referencyjny jest odpowiednią alternatywą dla dotychczas stosowanego wskaźnika referencyjnego.

(umowa kredytu k. 186-194, regulamin k. 195-208, aneks k. 209)

W dniu 16 czerwca 2020 roku powodowie otrzymali pisemną informację o podwyższonym ryzyku wobec wnioskowanych warunków, w tym negatywnemu wpływowi na możliwość realizacji przez powodów większych wydatków czy oszczędzania.

W dniu 31 marca 2020 roku powodom przedstawiono informację o ryzykach dla kredytobiorców hipotecznych wg zaleceń Rekomendacji S KNF oraz formularze informacyjne dot. kredytu hipotecznego wg wzoru przewidzianego przez ustawę z 23 marca 2017 roku o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami w dwóch wariantach.

(informacja k. 210, formularze informacyjne k. 216-219 i 220-222, przesłuchanie powoda e-protokół z 5.08.2026 r. 00:03:50-01:01:49 k. 534v-536, przesłuchanie powódki e-protokół z 5.08.2026 r. 01:06:13-01:11:17 k. 536)

Kredyt został uruchomiony w siedmiu częściach w łącznej kwocie 464.580,77 zł, w tym kwota 14.580,77 zł na pokrycie kosztów okołokredytowych. W okresie od 16 czerwca 2020 r. do 15 maja 2023 r. powodowie uiścili na rzecz Banku łącznie kwotę 38.095,87 zł tytułem spłat rat kredytu, w tym kwotę 869,02 zł tytułem kapitału i 37.226,85 zł tytułem odsetek.

(zaświadczenie k. 54, dyspozycje k. 242-247)

W dniu 19 czerwca 2023 roku powodowie, za pośrednictwem (...) sp. z o.o. w Z., złożyli pozwanemu reklamację z wezwaniem do zapłaty w terminie 30 dni kwoty 47.000 zł pobranej od nich tytułem spłat rat w okresie od 16 czerwca 2020 r. do 12 czerwca 2023 r. Powodowie powołali się na niedozwolony charakter postanowień mających wpływ na wysokość uiszczonych rat co do zastosowania wskaźnika referencyjnego WIBOR. Pismem z 20 czerwca 2023 r. pozwany wskazał, iż nie mógł uznać złożonego pełnomocnictwa i odpowiedzi udzielił bezpośrednio powodom, wskazując na brak podstaw do uwzględnienia zarzutów powodów w stosunku do umowy.

(reklamacja k. 55 i 56, książka nadawcza k. 57, zpo k. 58, odpowiedź na reklamację k. 251-255)

Od 2011 roku powódka prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...). W CEIDG jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej widnieje adres C. (...) w U., również jako adres do doręczeń. Dodatkowym stałym miejscem wykonywania działalności gospodarczej jest ul. (...) w N..

(wydruk z CEIDG k. 463-464)

Po przedstawieniu ofert klient Banku dokonuje wyboru, z jakiej oferty chce skorzystać. Wniosek kredytowy procedowany jest dwuetapowo – najpierw badana jest zdolność kredytowa, a gdy decyzja jest pozytywna, wówczas dochodzi do analizy technicznej nieruchomości. Powodom na pocztę elektroniczną przesłano regulamin zgodnie z dyspozycją.

Powodowie wybrali kredyt ze zmienną stopą oprocentowania. Byli informowani o ryzyku związanym ze zmienną stopą procentową. Klienci otrzymują 4 formularze informacyjne – 2 przed złożeniem wniosku, a kolejne 2 na dzień podpisania umowy. Oferta standardowa jest ofertą bez dodatkowych produktów, a indywidualna – dla klienta, który ma bądź będzie miał produkty w banku.

Ubezpieczenie (...) jest dobrowolne. Jego finansowanie jest finansowe w kredycie. W 2020 r. (...) nie mogło być finansowane z własnych środków klienta. Prowizja mogła być uiszczona z własnych środków klienta.

(zeznania D. O. e-protokół z 3.06.2026 r. 00:19:31-00:48:55 k. 518v-519)

Powodowie zaciągnęli kredyt w pozwanym banku z przeznaczeniem na sfinansowanie budowy domu, która miał zaspokajać ich potrzeby mieszkaniowe. Powodowie mieszkają w tym domu nadal.

Powodowie składali wnioski kredytowe do innych banków. W pozwanym banku powodowie w 2013 roku zaciągnęli poprzednio kredyt hipoteczny złotowy ze zmienną stopą procentową. W okresie trwania tych dwóch umów kredytowych powodowie spotykali się z pracownikiem banku (...) (...) około 15 -20 razy.

Procesowanie kredytu w pozwanym banku trwało około miesiąca. Powodowie musieli dostarczyć rożne dokumenty. Projekt umowy powodowie otrzymali na e-mail.

W toku spłaty kredytu doszło do zmian wysokości rat. Wysokość raty kredytu nigdy nie wyniosła więcej niż 5095,27 zł.

Na adres kredytowanej nieruchomości jest zarejestrowana działalność gospodarcza i jest prowadzona pod tym adresem. Koszty kredytu nie są uwzględniane w kosztach prowadzenia działalności gospodarczej.

(przesłuchanie powoda e-protokół z 5.08.2026 r. 00:03:50-01:01:49 k. 534v-536, przesłuchanie powódki e-protokół z 5.08.2026 r. 01:06:13-01:11:17 k. 536)

Dokonując ustaleń faktycznych, Sąd oparł się na powołanych dowodach z dokumentów oraz zeznań świadka i przesłuchania powodów. Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy, a także orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczące kredytów hipotecznych, na podstawie art 235

2 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął dowód z pkt. 8. i 10. Pozwu oraz pkt. VIII odpowiedzi na pozew oraz zobowiązanie wnioskowane przez pełnomocnika powodów na rozprawie w dniu 3 czerwca 2026 roku jako nieistotne dla rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione.

Dochodzone pozwem roszczenia zostały oparte na twierdzeniach powodów dotyczących niedozwolonego charakteru postanowień umownych w zakresie oprocentowania opartego na wskaźniku referencyjnym WIBOR, w tym narzuceniu treści tych postanowień przez pozwanego, braku wskazania formuły, zgodnie z którą Bank dokonuje wyliczenia wysokości oprocentowania kredytu; dowolności w zakresie podejmowania decyzji co do zmiany wysokości oprocentowania kredytu, sprzeczności stawki WIBOR z Rozporządzeniem (...), sposobu ustalania stawki WIBOR pozostawionego w decyzyjności Banku, opartego nie na podstawie realnych transakcji, lecz uznaniowości Banku; przyznaniu sobie przez Bank jednostronnego prawa do obciążenia powodów dodatkowym kosztem w postaci różnicy pomiędzy stawką a rzeczywistym kosztem pozyskania pieniądza. Powodowie wywodzili również, że w związku z zastosowaniem wskaźnika referencyjnego WIBOR to na nich Bank przerzucił całości ryzyka związanego z zastosowaniem w umowie klauzuli zmiennego oprocentowania, nie informując o zakresie ryzyka finansowego jakie kredytobiorca bierze na siebie zawierając umowę kredytu o zmiennej stopie oprocentowania.

W zakresie żądania ustalenia obowiązania przedmiotowej umowy kredytowej z wyłączeniem kwestionowanych przez stronę powodową zapisów powództwo zostało oparte na podstawie art. 189 k.c., zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Interes prawny, będąc materialnoprawną przesłanką powództwa o ustalenie, badany jest przez Sąd z urzędu, gdyż stwierdzenie jego braku skutkuje oddaleniem powództwa wprost, bez analizy żądania strony powodowej pod kątem merytorycznym. Orzecznictwo łączy interes prawny z istnieniem niepewności stanu prawnego lub prawa, ujmując go najczęściej jako potrzebę prawną wynikającą z określonej sytuacji powodów, która zagraża naruszeniem uprawnień mu przysługujących bądź też stwarza wątpliwość co do ich istnienia czy realnej możliwości ich realizacji (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 14 lipca 1972r., III CRN 607/71, z 2 lutego 2006 r., II CK 395/05). Formułowane w nowszym orzecznictwie dyrektywy interpretacyjne wskazują na szerokie rozumienie tego pojęcia, w kontekście prawa do sądu, w sposób elastyczny, z uwzględnieniem celowościowej wykładni. Otwarcie drogi procesu o świadczenie pozwala na przesłankowe rozstrzygnięcie o różnicy zdań co do stosunku prawnego będącego źródłem zapłaty i w tym procesie obie strony mogą bronić swych racji (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 lutego 1972 r., I CR 388/71, z dnia 5 lutego 2009 r. I CSK 332/08). Nie oznacza to jednak, że strona powodowa utraciła interes prawny do ustalenia treści stosunku prawnego wykreowanego przedmiotową umową poprzez możliwość uzyskania szerszej ochrony jej roszczeń w ramach powództwa o zapłatę. Przytoczona reguła nie ma bowiem charakteru bezwzględnego. W szczególności strona powodowa nie traci interesu prawnego, gdy sfera jej ochrony prawnej jest szersza, a wyrok w sprawie o świadczenie nie usunie wszystkich niepewności, mogących wynikać z określonego stosunku w przyszłości. Każdorazowo konieczne jest rozważenie okoliczności konkretnej sprawy oraz sytuacji prawnej strony powodowej, ocenianej w płaszczyźnie obecnych i prawdopodobnych stosunków prawnych z jej udziałem, a także celu do jakiego powództwo zmierza oraz możliwości dostatecznego jego zrealizowania przy wykorzystaniu innych środków prawnych. Powództwo wniesione w trybie art. 189 k.p.c. obok roszczenia o zapłatę może być

w tych warunkach uznane za właściwy środek prawny, który pozwoli w sposób definitywny rozstrzygnąć, czy zawarta przez strony umowa o kredyt hipoteczny ukonstytuowała ważny i skuteczny stosunek prawny, w oparciu o który bankowi służyć będzie nadal względem strony powodowej roszczenie o zapłatę rat wynikających z harmonogramu wraz z odsetkami określonymi na zasadach wynikających z umowy.

Wbrew twierdzeniom pozwanego, okoliczności rozpoznawanej sprawy przemawiają za istnieniem interesu prawnego strony powodowej o uznanie za niedozwolone postanowienia umownego regulującego mechanizm zmiennego oprocentowania kredytu hipotecznego zawartego pomiędzy stronami, ewentualnie o stwierdzenie nieważności tego postanowienia. Zawarta pomiędzy stronami umowa kredytu wygenerowała bowiem długoterminowy stosunek prawny, który nie został dotychczas wykonany w całości. Rozstrzygnięcie w przedmiocie związania stron postanowieniami dotyczącymi oprocentowania kredytu prowadziłoby do definitywnego usunięcia niepewności co do treści praw i obowiązków stron na przyszłość. Tym samym powodowie posiadają interes prawny w dochodzeniu roszczenia o ustalenie, gdyż ustalenie w orzeczeniu sądu zniosłoby wątpliwości stron i zapobiegło powstaniu ewentualnych dalszych sporów o roszczenia wynikające z przedmiotowej umowy w tym zakresie.

Okolicznościami niespornymi w niniejszej sprawie było zawarcie przez strony umowy, na podstawie której Bank udzielił stronie powodowej kredytu na sfinansowanie kosztów budowy domu, na cele mieszkaniowe, na warunkach określonych szczegółowo w umowie, z zabezpieczeniem hipotecznym, zaś strona powodowa, jako kredytobiorca, zobowiązała się do wykorzystania kredytu na oznaczony w umowie cel, zwrotu kredytu wraz z odsetkami w terminach oznaczonych w umowie, a także do zapłaty na rzecz banku prowizji, opłat i innych należności.

Treść wyżej wymienionej umowy odpowiadała zatem definicji umowy kredytu zawartej w art. 69 ustawy Prawo bankowe w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia przez strony umowy kredytu w brzmieniu obowiązującym z w dacie zawarcia umowy (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2357 z późn. zm.). Strony określiły w umowie kwotę kredytu, jego walutę, przeznaczenie, okres kredytowania, terminy i zasady zwrotu kredytu przez powoda, a także oprocentowanie, opłaty i prowizje związane z jego udzieleniem. Nadto, w niniejszej sprawie zastosowanie mają również przepisy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami w brzmieniu obowiązującym z w dacie zawarcia umowy (Dz.U. z 2017 r. poz. 819 z późn. zm.), implementującą do polskiego porządku prawnego dyrektywa Parlamentu Europejskiego I Rady 2014/17/UE z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi i zmieniająca dyrektywy 2008/48/WE i 2013/36/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 1093/2010.

Odnosząc się w tym miejscu do kwestii klauzuli zmiennego oprocentowania jako przesłanki ustalenia niezwiązania powodów wskazanymi w pozwie postanowieniami z uwagi na naruszenie art. 353

1 k.c., należy wskazać, że kwestionowane klauzule umowne nie sprzeciwiają się naturze stosunku prawnego kredytu, skoro sama ustawa przewiduje taki sposób ustalenia jego oprocentowania. Nie sprzeciwia się również szeroko pojętym zasadom współżycia społecznego.

Należy zauważyć, że w niniejsza sprawa dotyczy umowy zawartej w 2020 r., a zatem już po wejściu w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 171, str. 1 z późn. zm.), mającego zastosowanie od 1 stycznia 2018 r. Akt ten więc ma zastosowania do umowy objętej niniejszą sprawą. Podstawową zasadą w sporach między konsumentem a przedsiębiorcą, czy postanowienie umowne jest niedozwolone, jest bowiem dokonywanie oceny według stanu prawnego i faktycznego z chwili zawarcia umowy (por. uchwała SN z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17).

Zgodnie z art. 385

1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do art. 385

2 k.c., oceny zgodności postanowień umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. Zatem oceny treści klauzul umownych pod względem ich abuzywności dokonuje się na dzień zawarcia umowy, nie zaś na okres jej późniejszego wykonywania

W niniejszej sprawie powodowie posiadają status konsumenta w rozumieniu art. 22

1 k.c., który definiuje konsumenta jako osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, będący implementacją implementacji do polskiego porządku prawnego dyrektyw Unii Europejskiej, w tym dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Pozwany bank w odpowiedzi na pozew kwestionował posiadanie przez stronę powodową statusu konsumenta na dzień podpisania umowy kredytu, wywodząc, że kredytowana nieruchomość wykorzystywana jest w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Z wyjaśnień złożonych przez powodów na rozprawie wynika zaś, że przedmiotowy kredyt nie był w jakikolwiek sposób powiązany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez powodów i został zaciągnięty wyłącznie w celu sfinansowania budowy domu mieszkalnego na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych małżonków. Rejestracja działalności gospodarczej pod adresem zamieszkania jest powszechnie przyjętą i dozwoloną na gruncie obowiązujących przepisów prawa praktyką, stosowaną przez przedsiębiorców prowadzących jednoosobowe działalności. Brak jest jakichkolwiek podstaw do wiązania zaskarżonej umowy z celem gospodarczym, a tym bardziej w sposób bezpośredni. Orzecznictwo TSUE wskazuje, że umowa wiążąca się z ewentualną działalnością gospodarczą lub zawodową osoby fizycznej nie eliminuje konsumenckiego charakteru umowy, a warunek stawiany takiej umowie jest jeden – aby towarzyszący jej cel prywatny dominował, a cel gospodarczy odgrywa drugorzędną rolę (por. wyroki TSUE z dnia 20 stycznia 2005 r. C-464/01 i z dnia 14 lutego 2019 r. C-630/17). Prowadzenie zaś działalności gospodarczej nie jest samo przez się okolicznością przemawiającą za interpretacją umowy jako niekonsumenckiej, tym bardziej dowodem. Powodowie zaś wykorzystują kredytowaną nieruchomość w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, więc i nie sposób byłoby uznać, aby cel gospodarczy umowy miał przeważający charakter.

W zasadzie niesporne pozostaje, że kwestionowane postanowienia umowne nie były indywidualnie uzgadniane pomiędzy stronami, lecz zostały przejęte z wzorca umownego stosowanego przez pozwanego banku w obrocie masowym. Umowa kredytu została zawarta przy wykorzystaniu standardowego formularza umownego, którego treść nie podlegała negocjacjom w zakresie mechanizmu ustalania oprocentowania, lecz była jednolicie stosowana przez bank wobec klientów. Wybór między kredytem ze stałą a zmienną stopą procentową nie stanowi o negocjacjach warunków umowy. Pozwany nie wykazał, aby sporne postanowienia były negocjowane z powodami.

Mając na uwadze, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy unijne, oraz odnosząc się do twierdzeń stron oraz aktualnego dorobku orzeczniczego, istotne znaczenie ma wiążąca wykładnia dokonana przez Trybunał Sprawiedliwości UE dokonana w sprawie C-471/24 w wyroku z 12 lutego 2026 r. Trybunał w sposób jednoznaczny wskazał w nim, że art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie wyłącza spod kontroli abuzywności postanowień umownych przewidujących zmienną stopę oprocentowania opartą o wskaźnik refere