Sąd oddalił apelację spółki w sporze z bankiem o 26,9 tys. zł

Zaskarżonym wyrokiem z 16 maja 2024 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w X. (obecnie (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.) przeciwko (...) Kasie (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej w I. o zapłatę 26 915,88 złotychwraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od tego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości oraz zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie :

1. przepisu prawa procesowego, tj.:

art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną (a przez to sprzeczną z zasadami logicznego wnioskowania) ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co wyraża się w bezzasadnym uznaniu, że umowę kredytu zawarto w ramach pełnego konsensusu, a tym samym kredytobiorca umówił się z bankiem na kredytowanie prowizji i miał w tym zakresie swobodę, podczas gdy zarówno treść umowy (brak postanowień umownych wskazujących na możliwość wyboru, brak wyszczególnionej informacji o kredytowaniu prowizji, brak informacji o konkretnych kosztach związanych z kredytowaniem prowizji), jak i zasady doświadczenia życiowego (choćby analogia z procesów frankowych — brak możliwości modyfikowania formularza umowy przez pracownika banku, tym samym brak możliwości niekredytowania prowizji) oraz zeznania świadka - wskazują, że mechanizm kredytowania prowizji został narzucony;

2. przepisów prawa materialnego, tj. :

a.

art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w zw. z art. 5 pkt 10 oraz załącznikiem nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz art. pkt I oraz II a) załącznika I oraz art. 3 j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że kredytowana prowizja może podlegać oprocentowaniu i stanowić tym samym element kwoty wypłaconej, a w konsekwencji przyjęcie, że oznaczenie (...) i całkowitej kwoty do zapłaty, zawierających w sobie element odsetek od kredytowanego kosztu kredytu stanowi o prawidłowym spełnieniu obowiązku informacyjnego;

b.

art. 5 pkt 7 ukk poprzez przyjęcie , że jego treść , tj posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem „ kredytowanych kosztów kredytów” świadczy o przyznaniu kredytodawcom uprawnienia do pobierania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu , podczas gdy pojęcie kredytowania występuje w różnych znaczeniach , także takich niezwiązanych z pobieraniem odsetek

c.

art. 5 pkt 10 oraz Załącznika nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz pkt I oraz II a załącznika I art. 3j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki poprzez ich niezastosowanie (pogląd zgodnie z którym pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów może być rozważane w kontekście abuzywności), pomimo iż wskazane normy przedstawiają kluczowe dla rozstrzygnięcia sporu definicje legalne, a mianowicie definicje stopy oprocentowania oraz kwoty wypłaconej, co doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 385

1 k.c. wbrew zasadzie lex specialis derogat legi generali;

d.

art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 23 dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz w zw. z art. 355 § 2 k.c. i art. 5 pkt 10 oraz Załącznikiem nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz pkt I oraz II a załącznika I art. 3j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek informacyjny kredytodawcy w zakresie oznaczenia (...) oraz całkowitej kwoty do zapłaty jest realizowany poprawnie także wówczas, gdy prezentowane informacje oparte są o wadliwy (sprzeczny z ustawą) mechanizm;

e.

art. 30 ust. 1 pkt 10 oraz 16 u.k.k. w zw. z art. 48 do 52 u.k.k. (Rozdział 4), w tym zwłaszcza art. 52 u.k.k. — poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że umowa zawiera informacje o rozliczeniu i konkretnym sposobie rozliczenia kosztów pozaodsetkowych - podczas gdy:

⚫

rozliczenie prowizji przez bank jest elementem procedury przedterminowej spłaty kredytu (uregulowanej kompleksowo w Rozdziale 4 u.k.k.);

⚫

obserwacja praktyki sektora kredytów konsumenckich w ostatnich latach (na kanwie spraw związanych z wyrokiem (...) C-383/18) dobitnie pokazała skutki niedoinformowania kredytobiorców w spornym zakresie, wskazując tym samym właściwe kierunki wykładnicze, zarówno w kontekście art. 10 ust. 2 r), 4 Rozdziału u.k.k. jak i zwłaszcza zasady effet utile, przy czym w tym zakresie podwójnie - pełnej realizacji normy art. 49 u.k.k. oraz zasadności otrzymania przez kredytobiorcę informacji;

⚫

informacja przedstawiona kredytobiorcy nie wskazuje szczegółowo mechanizmu rozliczenia prowizji po przedterminowej spłacie kredytu; warunków zmiany tego kosztu kredytobiorca nie zna i nie może w sposób intuicyjny oszacować kwoty należnej do zwrotu po spłacie kredytu;

f.

art. 30 ust. 1 pkt 8 oraz w zw. z pkt 16 u.k.k. w zw. z art. 48 do 52 u.k.k. (Rozdział 4), w tym zwłaszcza art. 52 u.k.k. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że określenie w umowie kredytu sposobu zaliczania rat, z pominięciem wskazania jaka część raty przypada na kapitał kredytu, a jaka na kredytowaną prowizję, stanowi o wypełnieniu obowiązku informacyjnego wynikającego z przepisu, podczas gdy tylko wyraźne wyodrębnienie części raty przeznaczonej na spłatę prowizji pozwala jednoznacznie ocenić jaka część prowizji została spłacona, jaka część może być zwrócona przy przedterminowej spłacie oraz w ogóle - utrzymać świadomość kredytobiorcy co do faktu kredytowania prowizji i związanych z tym faktem kosztów;

g.

art. 30 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 45 u.k.k. oraz w zw. z art. 5 k.c. - poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, w § 15 umowy szczegółowo i jasno uregulowano odstąpienie od umowy oraz, że informacje o odstąpieniu, o którym mowa w art. 53 ust. 2 u.k.k. nie stanowi informacji istotnej dla konsumenta, podczas gdy:

⚫

wielokrotne odwołanie się w § 15 umowy do wzoru oświadczenia o odstąpieniu oraz wspomnienie o obowiązku jego wysłania w formie tradycyjnej (a zatem pisemnej) stanowi o udzieleniu informacji z art. 30 ust. 1 pkt 15 w sposób błędny, tj. wprowadzający w błąd co do swobody formy złożenia oświadczenia;

⚫

w umowie nie zawarto informacji o możliwości odstąpienia od umowy w razie gdy umowa o kredyt konsumencki nie zawiera elementów określonych w art. 30 u.k.k., a informacja ta zawsze pozostaje istotna dla kredytobiorcy, ponieważ wprowadza go w błąd, pozostawiając go w przekonaniu, iż po upływie 14 dni od zawarcia umowy traci on prawo do odstąpienia od umowy;

⚫

systemowa wykładnia spornej normy podważa argumentację ad absurdum zgodnie, z którą kredytodawca miałby informować o wszystkich możliwych w teorii rodzajach odstąpienia; art. 30 wyraźnie odnosi się bowiem do pojęć i mechanizmów mających umiejscowienie wyłącznie w u.k.k.;

⚫

treść § 15 umowy nie wskazuje na najistotniejszy skutek odstąpienia w postaci uznania umowy za niezawartą;

⚫

dokonana przez (...) (wyrok C-66/19) wykładnia powoduje konieczność przeprowadzenia wykładni proeuropejskiej art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. polegającej na przyjęciu, że obowiązek informacyjny co do terminu na skorzystanie z prawa odstąpienia od umowy dotyczy zarówno terminu rozpoczynającego bieg z chwilą zawarcia umowy, jak i terminu rozpoczynającego bieg z chwilą dostarczenia wszystkich informacji wskazanych w art. 30 u.k.k. W efekcie brak pełnej informacji co do terminu na skorzystanie z prawa odstąpienia od umowy stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. Nie sposób tym samym przyjąć, że dokonanie proeuropejskiej wykładni prawa i zastosowanie dotkliwej sankcji, w celu (m. in.) zadbania o charakter prewencyjnych (skuteczność) sankcji, mogłoby stanowić o nadużyciu prawa podmiotowego.

Skarżący wniósł o:

1. zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 3

1 k.p.c., w związku z postępowaniem (...) w sprawie C-71/24 i C-180/24;

2. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości;

3. ewentualnie gdyby Sąd II instancji uznał, iż sprawa wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania przed Sądem I instancji, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego, jako części kosztów postępowania w sprawie;

4. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej według norm przepisanych.

Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego i o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności wymagają omówienia zarzuty naruszenia prawa procesowego, jako determinujące prawidłowość ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i orzekł na podstawie w przedstawionych przez strony dowodów, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dokonując trafnej ich oceny. Sama zaś ocena wiarygodności i mocy dowodów została przeprowadzona w granicach swobody przysługującej Sądowi I instancji z mocy art. 233 § 1 k.p.c. Jednocześnie zarzut z art. 233 § 1 k.p.c., nie może być używany, tak jak to uczynił skarżący, do polemiki z ustaleniami Sądu Rejonowego i przedstawianiem własnej oceny pod kątem materialnoprawnym. Ustalenie, czy umowa pożyczki z 10 września 2018 roku zawiera postanowienia sprzeczne z wymogami zawartymi w ustawie o kredycie konsumenckim, w tym czy są sprzeczne z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z pkt 7 u.k.k., art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k., art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k., art. 30 ust. 1 pkt 11 u.k.k. czy też art. 30 ust. 1 pkt. 15 u.k.k odnosi się do kwestii materialnoprawnych, a nie dokonania przez Sąd ustaleń faktycznych, w związku z czym zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. został wadliwie sformułowany. Apelujący kwestionując, jak mogłoby się wydawać z uwagi na przywołany przepis, dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę materiału dowodowego, w rzeczywistości przedstawił jedynie własną ocenę stanu faktycznego pod kątem materialnoprawnym.

Podsumowując tę część rozważań: Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne bez potrzeby ich ponownego przytaczania.

Następnie należy odnieść się do wniosku powoda o zawieszenie postępowania w związku z postępowaniami toczącymi się przed (...) w sprawach o sygn C-71/24 i C-180/24. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 177 § 1 pkt 3

1 k.p.c. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy jednak podkreślić, że zawieszenie postępowania jest w tym przypadku uprawnieniem sądu, a nie jego obowiązkiem. Decyzja ta zależy od uznania sądu, które powinno być uzasadnione zasadą celowości i ekonomiki procesowej. Zawieszenie postępowania jest celowe, gdy odpowiedź na pytanie prejudycjalne rzeczywiście ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy. W ocenie Sądu Okręgowego, oczekiwanie na rozstrzygnięcie w przedmiocie zadanych pytań prejudycjalnych nie jest niezbędne do wydania orzeczenia w niniejszej sprawie. Istniejące orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach C-377/14 i C-33/20, a także C-42/15, C-38/21 oraz C-472/23, dostarcza wystarczających wskazówek interpretacyjnych w zakresie, w jakim prawo unijne wpływa na rozpatrywaną sprawę. Wbrew wywodom skarżącego, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma znaczenia rozstrzygnięcie sporu o to, czy dopuszczalne jest pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Jest to niewątpliwie zagadnienie doniosłe, aktualnie budzące spory w judykaturze, czego wyrazem są różne rozstrzygnięcia sądów w tej kwestii. Jednak niniejsza sprawa nie dotyczy tej kwestii, ponieważ roszczenie powoda oparte jest na twierdzeniach o naruszeniu przez pozwany Bank obowiązków informacyjnych i oświadczeniu pożyczkobiorców o korzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego nie jest powiązana ze stwierdzeniem abuzywności oznaczonych postanowień umownych i stwierdzenie, że umowa stron takie postanowienia zawiera nie prowadzi do uznania za zasadne roszczenia opartego na przepisie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2024 r., poz. 1497 t.j.). Odmienny pogląd strony powodowej jest nieprawidłowy, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.

Natomiast bezzasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego. Skarżący konsekwentnie prezentuje stanowisko, według którego uchybienie obowiązkom informacyjnym przez pozwanego polegało na:

- wadliwym wskazaniu w umowie pożyczki rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania będącym skutkiem zawarcia abuzywnego postanowienia umownego, polegającego na naliczeniu odsetek kapitałowych od pozaodsetkowych kosztów pożyczki;

- zawarciu nieprawidłowych (bądź nieprecyzyjnych) informacji o możliwości odstąpienia od umowy i sposobu zaliczania wpłaconych rat;

- zaniechaniu zawarcia w umowie informacji o rozliczeniu kosztów pozaodsetkowych i konkretnym sposobie tego rozliczenia w przypadku przedterminowej spłaty pożyczki.

Nie doszło do naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 5 pkt 10 oraz załącznika nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz pkt I oraz II a) załącznika I oraz art. 3 j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 23 dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz w zw. z art. 355 § 2 k.c. i w zw. z art. 5 pkt 10 oraz załącznikiem nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz art. pkt 1 oraz II a) załącznika I oraz art. 3 j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki poprzez wadliwą ocenę, że pozwany Bank w sposób prawidłowy wypełnił obowiązek poinformowania w umowie pożyczki o wysokości rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Argumentacja powoda w tym zakresie sprowadza się do stwierdzenia, że w umowie zastosowano wadliwy, niekorzystny dla konsumentów mechanizm naliczenia odsetek od kredytowanych kosztów pożyczki (postanowienie umowne abuzywne), co skutkowało wskazaniem w umowie wadliwie wyliczonego (...) i tym samym niewypełnieniem obowiązku informacyjnego z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. Stanowiska powoda nie można zaakceptować, bo w istocie prowadzi ono do powiązania sankcji kredytu darmowego ze stwierdzeniem niedozwolonych klauzul umownych, co pozostaje w sprzeczności zarówno z regulacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającą dyrektywę Rady 87/102/EWG (dalej dyrektywa o umowach o kredyt), jak i ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że art. 30 ust. 1 u.k.k. jest źródłem wyłącznie obowiązków informacyjnych banku i nie można z niego samodzielnie wywodzić innych obowiązków, czy zakazów wobec instytucji bankowej, w tym w zakresie możliwości naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Sankcją za ukształtowanie w treści umowy praw konsumenta w sposób nieuczciwy jest abuzywność (a w konsekwencji bezskuteczność) klauzuli, która jest źródłem owej nieuczciwości. Natomiast tę trzeba odróżnić od sankcji kredytu darmowego, która jest sankcją wyłącznie za naruszenie obowiązków informacyjnych wobec konsumenta.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (...). W wyroku z dnia 13 lutego 2025 r. (C-472/23) Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że obliczenia (...) dokonuje się przy założeniu, że umowa o kredyt będzie obowiązywać przez uzgodniony okres oraz, że kredytodawca i konsument wywiążą się ze swoich zobowiązań w terminach określonych w umowie o kredyt (pkt 6 ust. 3). Trybunał przypomniał, że art. 19 ust. 3 dyrektywy 2008/48 przewiduje, iż obliczenia (...) dokonuje się przy założeniu, że umowa o kredyt będzie obowiązywać przez uzgodniony okres oraz, że kredytodawca i konsument wywiążą się ze swoich zobowiązań zgodnie z warunkami określonymi w tej umowie i w określonych w niej terminach (pkt 34). Wynika z tego, że przewidziany w art. 10 ust. 2 lit. g) tej dyrektywy obowiązek podania (...) jest spełniony, jeżeli (...) wskazane w danej umowie odpowiada (...) obliczonemu zgodnie ze wzorem matematycznym zawartym w części I załącznika I do wspomnianej dyrektywy na podstawie „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta w rozumieniu art. 3 lit. g) tej dyrektywy, który to koszt obejmuje koszty, jakie konsument jest zobowiązany ponieść na podstawie warunków tej umowy, w tym warunków, które następnie okażą się nieuczciwe i niewiążące dla konsumenta (pkt 35). Ostatecznie (...) stwierdził, że art. 10 ust. 2 lit. g) dyrektywy 2008/48 należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano (...), które okazuje się zawyżone ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy 2008/48 (pkt 36). Wydaje się, że przytoczone orzeczenie kończy dyskusję o wpływie abuzywności poszczególnych postanowień umownych na prawidłowość wypełnienia obowiązku informacyjnego w zakresie podania w umowie kredytowej (...).

Przypomnieć należy, że sankcja przewidziana w art. 45 u.k.k. łączy się z naruszeniem przez bank obowiązków wymienionych w art. 30 ust. 1 u.k.k., które mają wyłącznie charakter obowiązków informacyjnych, a ich realizacja ma służyć wyczerpującemu poinformowaniu konsumenta o jego prawach i obowiązkach płynących z zawartej umowy. Należy podkreślić, że sankcja z art. 45 u.k.k. jest bardzo dotkliwa. W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c u.k.k. konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Jest to przepis o charakterze sankcyjnym, wyjątkowym, w którym przyznano konsumentowi prawnokształtujące uprawnienie o daleko idących dla przedsiębiorcy skutkach. Jego zastosowanie jest równoznaczne z pozbawieniem kredytodawcy przychodów z tytułu kredytu konsumenckiego.

Z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG wynika, że państwa członkowskie powinny ustanawiać sankcje, mające zastosowanie w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych zgodnie z dyrektywą, a sankcje te muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W powołanym wcześniej wyroku z dnia 13 lutego 2025 r. (C-472/23) Trybunał Sprawiedliwości opowiedział się przeciwko uzależnianiu zastosowania sankcji kredytu darmowego od wagi naruszenia obowiązku informacyjnego w umowie stwierdzając, że: „Art. 23 dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki w związku z jej motywem 47 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, które przewiduje - w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego nałożonego na kredytodawcę zgodnie z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy - jednolitą sankcję polegającą na pozbawieniu kredytodawcy prawa do odsetek i opłat, niezależnie od indywidualnego stopnia wagi takiego naruszenia, o ile naruszenie to może podważyć możliwość oceny przez konsumenta zakresu jego zobowiązania.”

Poczynione uwagi prowadzą do wniosku, że przepisy, których następstwem będzie zastosowanie sankcji kredytu darmowego z art. 45 u.k.k., muszą być wykładane w sposób ścisły, co trafnie dostrzegł Sąd Rejonowy.

Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. przewiduje obowiązek banku poinformowania konsumenta o uprawnieniu do wcześniejszej spłaty kredytu. Potrzeba ścisłej wykładni powołanego przepisu przy ocenie prawa kredytobiorcy do skorzystania z dyspozycji art. 45 u.k.k. każe przyjąć, że obowiązek banku ogranicza się do wskazania konsumentowi, że może spłacić kredyt przed terminem („o prawie do spłaty”) oraz jak przebiega procedura takiej spłaty, tj. na jaki rachunek należy tego dokonać, jak wcześniejsza spłata wpłynie na wysokość rat lub długość okresu kredytowania i w jakim terminie bank dokona rozliczenia („o procedurze spłaty”). Rekonstrukcja dalej idących obowiązków banku w tym zakresie stanowiłaby wykładnię rozszerzającą omawianej normy, niedopuszczalną z uwagi na argumentację wcześniej podnoszoną. W ocenie Sądu Okręgowego, z samego obowiązku informowania o procedurze spłaty kredytu nie można wyprowadzić obowiązku informowania o tym, w jakiej proporcji i jakie koszty pozaodsetkowe ulegną redukcji w razie przedterminowej spłaty kredytu konsumenckiego. Z ustawy o kredycie konsumenckim taki obowiązek nie wynika. Sporna umowa kredytu zawiera informację o uprawnieniu konsumenta do przedterminowej spłaty, w każdym czasie, całości lub części kredytu oraz procedurze takiej spłaty. W treści umowy zostało wskazane prawo pożyczkobiorcy do spłaty części lub całości kwoty kredytu przed terminem. W przypadku spłaty całości lub części kredytu przed terminem, pożyczkobiorca został poinformowany, że spłata dokonywana jest zgodnie z jego dyspozycją i albo powoduje skrócenie okresu kredytowania, albo zmniejszenie rat kapitałowo – odsetkowych. Także w nauce trafnie wskazuje się, że w umowie należy zamieścić zwięzłą informację o uprawnieniu konsumenta do przedterminowej spłaty, w każdym czasie, całości lub części kredytu oraz procedurze takiej, przy czym przykładowa tego rodzaju klauzula to np.: „W każdym czasie kredytobiorca może spłacić całość lub część kredytu przed terminem płatności wskazanym w umowie” (zob. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, kom. do art. 30).

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 30 ust 1 pkt 8 oraz w zw. z pkt 16 u.k.k.

w zw. z art. 48 do 52 u.k.k. (Rozdział 4), w tym zwłaszcza art. 52 u.k.k. Ocena wypełnienia przez pozwanego tego obowiązku, dokonana przez Sąd pierwszej instancji, jest trafna.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 8 u.k.k., umowa powinna określać m.in. zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy. Należy przez to rozumieć wskazanie, czy kredyt ma być spłacony gotówką, czy w drodze rozliczenia bezgotówkowego na określony rachunek kredytodawcy (w takim przypadku należy podać informację o numerze rachunku płatniczego do takiej spłaty). Jeżeli kredyt jest spłacany w ratach, w dokumencie umowy należy zamieścić informacje o kwotach poszczególnych rat lub podstawach ich ustalenia, jak również o terminach płatności tych rat (podanych w datach kalendarzowych lub w sposób opisowy). Nie jest konieczne sporządzanie tabeli bądź harmonogramu z opisem wszystkich rat i terminów płatności ze wskazaniem jaka część każdej płatności będzie przeznaczona na spłatę kapitału. Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 9 listopada 2016 roku (C-42/15) wymaganie takie pozostaje w sprzeczności z art. 22 ust. 1 dyrektywy 2008/48. W tym względzie argumentacja powoda pomija zarówno treść dyrektywy, jak i ukształtowane na jej gruncie orzecznictwo (...).

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 45 u.k.k.

Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania Sądu pierwszej instancji, wedle których art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. przewiduje obowiązek poinformowania przez bank o prawie do odstąpienia od umowy (w tym terminie i sposobie jego wykonania), który przysługuje konsumentowi zawsze i w każdym przypadku, niezależnie od okoliczności towarzyszących zawarciu lub wykonaniu umowy. Takie „generalne” prawo odstąpienia zostało przewidziane w art. 53 ust. 1 u.k.k., a pouczenie o nim znalazło swoje odzwierciedlenie w treści umowy pożyczki zawartej z konsumentem. Tylko taka informacja ma dla konsumenta istotne znaczenie przy zawieraniu umowy, gdyż tak bank jak i konsument nie zakładają ab initio, że kredytodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków informacyjnych.

Nie można się zgodzić, że umowa w części, w której informowała konsumenta, iż w przypadku odstąpienia od umowy będzie on zobowiązany do niezwłocznego zwrotu całkowitej kwoty pożyczki wraz z odsetkami naliczonymi od dnia udostępnienia pożyczki do dnia spłaty pożyczki, nie wskazywała skutków odstąpienia. Trudno podzielić zapatrywanie powoda, że wskazanie konsumentowi, iż w przypadku odstąpienia umowa uznawana jest za niezwartą, byłoby informacją dla tego konsumenta jaśniejszą i czytelniejszą, aniżeli przytoczona wyżej treść postanowienia umowy. W ocenie Sądu Okręgowego jest wręcz odwrotnie – informacja o uznawaniu umowy za niezawartą nie implikuje sobą żadnych bezpośrednich skutków i dla przeciętnego konsumenta nie niesie żadnej czytelnej informacji o jego prawach oraz obowiązkach kształtujących się w następstwie złożenia oświadczenia o odstąpieniu. Może wręcz sugerować, że po złożeniu takiego oświadczenia staje się on wolny od wszelkich zobowiązań, także w zakresie zwrotu pobranego od banku świadczenia. Z § 15 spornej umowy wynika, że pożyczkobiorca ma prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania informacji o ziszczeniu się warunku zawieszającego dla zawarcia umowy. Termin ten jest zachowany, jeśli pożyczkobiorca przed jego upływem złoży oświadczenie w placówce Banku lub na adres wskazany w treści umowy. Oświadczenie można złożyć na wzorze stanowiącym załącznik od umowy, tj. „Wzorze formularza oświadczenia o odstąpieniu od Umowy”. Z powyższych zapisów umowy nie wynika, że kredytobiorca zobowiązany jest do złożenia oświadczenia wyłącznie na formularzu udostępnionym przez Bank. Wzór formularza ma niewątpliwie na celu jedynie ułatwienie i przyspieszenie procedury odstąpienia od umowy. Strona pozwana spełniła obowiązek informacyjny wobec pożyczkobiorcy, który wynika z art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. Wbrew stanowisku skarżącego, z powyższego przepisu nie wynika obowiązek informowania konsumenta o uprawnieniu do odstąpienia na innej podstawie prawnej niż art. 53 ust. 1 u.k.k. (tak też trafnie, T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, kom. do art. 30).

Powyższych rozważań nie zmienia również wyrok TSUE w sprawie C (...) z dnia 23 kwietnia 2026 roku.

Podsumowując: Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że umowa pożyczki realizuje wszystkie obowiązki informacyjne, wskazane w art. 30 ust. 1 u.k.k., a w konsekwencji brak jest w sprawie podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 u.k.k.

Mając powyższe na uwadze powołane argumenty prawne, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.

O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1, 1

1 i 3 i art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód, jako strona przegrywająca postępowanie apelacyjne, ma obowiązek zwrócić stronie pozwanej kwotę 1800 złotych tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (§ 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).