Klient nie dostanie kredytu za darmo, sąd oddalił apelację od wyroku w sporze z bankiem

W dniu 4 sierpnia 2025 r. (sygn. akt I C 324/24) Sąd Rejonowy w Łęczycy w sprawie z powództwa C. X. przeciwko (...) Bank (...), W. (Spółka Akcyjna) w L. (Szwecja) Oddziałowi w Polsce z siedzibą w O. o zapłatę oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.634,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

(wyrok k. 240)

W dniu 13 października 2025 r. apelację od powyższego wyroku złożyła strona powodowa zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu powód zarzucił naruszenie :

1) przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez:

a) błędne ustalenie, że w umowie kredytu prawidłowo określono wysokość całkowitej kwoty kredytu, a pozwany nie naruszył art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k., podczas gdy pozwany w formularzu informacyjnym stanowiącym integralną część umowy kredytowej wskazał jako całkowitą kwotę kredytu 54.742,90 zł, natomiast w umowie kredytowej wskazał jako całkowita kwotę kredytu - 41.500,00 zł;

b) błędne ustalenie, że w umowie kredytu prawidłowo wskazane były (...) i całkowita kwota do zapłaty, a pozwany nie naruszył art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k., prawidłowo wskazując całkowitą kwotę do zapłaty oraz (...), podczas gdy powód wykazał przy pomocy ogólnodostępnych kalkulatorów, że przez doliczenie do równania odsetek umownych od kosztów kredytu oraz przez uwzględnienie kredytowanych kosztów kredytu (prowizja) w stosunku do kwoty udzielonego kredytu (42.904,56 zł), wartości te zostały przedstawione nieprawidłowo;

c) dowolną ocenę dowodów oraz sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania uznanie, że strona pozwana wykazała prawidłowość (...) poprzez zamieszczenie w umowie kredytowej dowolnej wartości procentowej wraz z założeniami przyjętymi do jej obliczenia, podczas gdy strona pozwana powinna w procesie udowodnić poprawność przyjętych założeń i podanej wartości (...), na niej bowiem spoczywał obowiązek udowodnienia i ciężar dowodu w tym zakresie;

d) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, polegającej na zupełnym pominięciu dla oceny prawidłowego wykonania przez pozwanego obowiązków informacyjnych, wniosku dowodowego powoda wskazanego w pkt II ppkt 5 pozwu, jak również brak odniesienia się (poprzez brak oceny dowodu) do przedłożonych przez powoda kalkulatorów obrazujących sprzeczne z przepisami prawa naliczanie odsetek umownych oraz (...);

e) błędne ustalenie, że dopuszczalne jest naliczanie przez pozwanego odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu w przypadku jej kredytowania;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 45 ust. 5 u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że termin „wykonanie umowy” należy rozumieć jako wypłata środków przez pożyczkobiorcę, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że uprawnienie do złożenia oświadczenia w trybie art. 45 ust. 1 u.k.k. wygasło powodowi po upływie roku od wypłaty środków z umowy przez pozwany bank;

b) art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, że nie doszło do naruszenia przez pozwanego przepisów u.k.k. skutkujących możliwością złożenia przez powoda oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, a w efekcie oddalenie powództwa, w sytuacji gdy pozwany zawierając z konsumentem umowę kredytu naruszył obowiązki informacyjne określone w tym przepisie, co powinno skutkować zastosowaniem sankcji kredytu darmowego i uwzględnieniem powództwa w całości;

c) art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. oraz art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. w zw. z art. 5 pkt 6-7 i 10 oraz 12 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 1 u.k.k. poprzez:

⚫

błędną wykładnię i uznanie, że pozwany nie naruszył obowiązku informacyjnego poprzez wskazanie założeń do wyliczenia (...) w sposób jasny, zwięzły i wyraźny, podczas gdy założenia do wyliczenia (...) wskazane w umowie nie spełniają obowiązku informacyjnego;

⚫

błędną wykładnię i przyjęcie, że pozwany prawidłowo wskazał całkowitą kwotę kredytu, podczas gdy pozwany w treści umowy dokonał jej sztucznego zawyżenia poprzez doliczenie do niej kosztów, które powinny zostać wskazane w całkowitym koszcie kredytu;

⚫

błędną wykładnię i uznanie, że pozwany nie naruszył obowiązku informacyjnego poprzez wskazanie (...) i całkowitej kwoty do zapłaty zaliczającej do równania odsetki umowne od kredytowanych kosztów kredytu (prowizja), podczas gdy takie odsetki umowne są bankowi nienależne i nie powinny być uwzględniane we wzorach stosowanych do obliczenia ww. parametrów, a podanie jakiejkolwiek wartości (...) i całkowitej kwoty do zapłaty nie czyni zadość obowiązkowi informacyjnemu;

⚫

błędną wykładnię i uznanie, że do wyliczenia (...) należy przyjąć całkowitą kwotę kredytu w wysokości 42.904,56 zł (uwzględniającą kredytowane koszty), czyli błędne przyjęcie pod parametrem Ck we wzorze matematycznym do załącznika nr 4 u.k.k. kwoty 42.904,56 zł jako całkowitej kwoty kredytu, zamiast prawidłowej całkowitej kwoty kredytu w wysokości 41.500,00 zł;

d) art. 5 pkt 10 u.k.k. w zw. z art. 5 pkt 7 u.k.k. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pojęcie „wypłaconej kwoty” obejmuje także część kapitału kredytu przeznaczoną na sfinansowanie kosztów związanych z kredytem, w sytuacji gdy „wypłacona kwota” oznacza kwotę „udostępnioną”, czyli „rzeczywiście oddaną do swobodnej dyspozycji konsumenta”, do której nie zaliczają się kredytowane koszty kredytu;

e) art. 6 k.c. w zw. z art. 5 i 8 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG poprzez błędną wykładnię i ocenę, że samo wskazanie dowolnej wartości i założeń przyjętych do jej obliczenia (...) stanowi spełnienie obowiązku informacyjnego, podczas gdy ciężar dowodu poprawności (...) spoczywa na pozwanym z uwagi na cel dyrektywy i charakter relacji konsument - bank, w związku z czym pozwany powinien przedstawić dowód na poprawność tych wyliczeń.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 1 poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 10.293,07 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 2 lipca 2024 r. do dnia zapłaty;

2) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt 2 poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem I instancji według norm przepisanych;

3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie według norm przepisanych;

4) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania przed Sądem I instancji i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda tychże kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie według norm przepisanych;

5) na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. o zawieszenie postępowania z uwagi na postanowienie Sadu Najwyższego wydane w sprawie dotyczącej problematyki sankcji kredytu darmowego, o sygnaturze akt III CZP 15/25 z dnia 30.07.2025 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania przed Sadem Najwyższym do czasu ogłoszenia wyroków przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trzech sprawach o sygnaturach C-566/24, C-744/24 oraz C- 831/24, albowiem rozstrzygniecie niniejszej sprawy zależy od wyniku opisanych powyżej postępowań toczących się przed (...).

(apelacja k. 262-282)

W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

(odpowiedź na apelację k. 302-305)

W dniu 7 maja 2026 r. powód złożył pismo procesowe, w którym poinformował o wydaniu wyroku (...) w sprawie C-744/24 i w którym wniósł o uwzględnienie tez przedmiotowego wyroku.

(pismo procesowe k. 312-314)

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, w związku z czym zgodnie z art. 505

9 § 11 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do art. 505

13 § 2 k.p.c. jeżeli sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić należy, iż w postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 31 stycznia 2008 roku, OSNC Nr 6 z 2008 r. poz. 55).

W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W sprawie nie zaszła nieważność postępowania, o której mowa w art. 379 k.p.c., ani żadna z przyczyn wymienionych w art. 386 § 3 i 4 k.p.c.

Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie są obarczone błędem i znajdują oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Sąd odwoławczy przyjmuje je za własne.

Za chybione Sąd Okręgowy uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. W realiach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał takich uchybień. W istocie spór nie dotyczył kwestii faktycznych, lecz prawnych. Powód przede wszystkim kwestionował bowiem nie fakt zawarcia umowy czy arytmetyczną poprawność wyliczenia (...) przy przyjętych przez bank założeniach, lecz samą legalność rozwiązań umownych. A w przypadku (...), wprost zakwestionowano dopuszczalność naliczania odsetek kapitałowych od skredytowanej prowizji. Zagadnienia te pozostają w zakresie wykładni prawa materialnego, a nie oceny dowodów, w związku z czym należy odnieść się do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Ponadto należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniom apelującego formularz informacyjny nie stanowi integralnej części umowy, albowiem zgodnie z § 19 umowy jej integralną część stanowią Załączniki 1 i 2, zaś pozwany w umowie kredytowej prawidłowo wskazał 41.500,00 zł jako całkowitą kwotę kredytu nieobejmującą kosztów kredytu. Prawidłowo została również wskazana całkowita kwota do zapłaty, jako suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu (54.742,90 zł).

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, należy podkreślić, iż pomimo naruszenia przez Sąd I instancji art. 45 ust 5 u.k.k. (albowiem, w ocenie Sądu Okręgowego, do wygaśnięcia uprawnienia dochodzi dopiero po upływie roku od wykonania umowy przez obydwie strony, nie zaś od wykonania zobowiązania przez kredytodawcę), decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia ma fakt, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych określonych w ustawie o kredycie konsumenckim, które uzasadniałoby zastosowanie sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 tej ustawy.

Przypomnieć należy, że sankcja przewidziana w art. 45 u.k.k. łączy się z naruszeniem przez bank obowiązków wymienionych w art. 30 ust. 1 u.k.k., które mają wyłącznie charakter informacyjny, a ich realizacja ma służyć wyczerpującemu poinformowaniu konsumenta o jego prawach i obowiązkach płynących z zawartej umowy. Przepisy, których następstwem będzie zastosowanie sankcji kredytu darmowego z art. 45 u.k.k., muszą być wykładane w sposób ścisły, tak aby zachować wymóg proporcjonalności sankcji przewidziany w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG.

W ocenie Sądu Okręgowego nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim w sposób uzasadniający zastosowanie sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 tejże ustawy. Umowa o kredyt konsumencki z dnia 19 września 2020 roku zawierała wszystkie wymagane prawem elementy informacyjne, a sposób przedstawienia kosztów kredytu, zasad spłaty oraz (...) spełniał wymogi wynikające z art. 30 ust. 1 u.k.k.

Jak wynika z treści art. 5 ust. 7 u.k.k. całkowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Pojęcie to znalazło odzwierciedlenie w § 21 umowy kredytu zawartej przez C. X. ze stroną pozwaną.

Apelujący w ramach znaczącej części zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego w istocie kwestionuje możliwość kredytowania prowizji oraz naliczania odsetek od kredytowanej prowizji bankowej.

Obecnie w odniesieniu do omawianego zagadnienia uwzględnić należy wydany w dniu 23 kwietnia 2026 roku wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C- 744/24 (Bank (...)), w którym (...) orzekł, iż „art. 3 lit. g) i j) dyrektywy 2008/48 w związku z art. 10 ust. 2 tej dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie umieszczaniu w umowach o kredyt konsumencki postanowień przewidujących stosowanie stopy procentowej nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, lecz również do kwot przeznaczonych na spłatę kosztów związanych z tym kredytem, które w rezultacie stanowią część całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta”. Tym samym Trybunał ten jednoznacznie wypowiedział się przeciwko dopuszczalności naliczania oprocentowania od kredytowanych kosztów kredytu, uznając taki zabieg za niedopuszczalny w świetle przepisów dyrektywy 2008/48.

Jednakże, zdaniem Sądu Okręgowego samo stwierdzenie o niedopuszczalności oprocentowania kredytowanych kosztów kredytu, nie przesądza automatycznie o naruszeniu obowiązku informacyjnego. Należy bowiem oddzielić zagadnienie naruszenia obowiązku informacyjnego od zagadnień abuzywności poszczególnych postanowień umowy. Do kwestii skutków stwierdzenia abuzywności poszczególnych postanowień umownych dla oceny realizacji obowiązku informacyjnego wynikającego z art.10 dyrektywy 2008/24 odniósł się (...) w wyroku z dnia 13 lutego 2025 roku C-472/23 (Lexitor). Trybunał wskazał wówczas, że art. 10 ust. 2 lit. g Dyrektywy 2008/48/WE należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano (...), które okazałoby się zawyżone ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego.

Tak też było w niniejszej sprawie. W umowie wskazano, że podstawę do obliczania oprocentowania stanowi suma całkowitej kwoty kredytu 41.500 zł oraz prowizji w kwocie 1404,56 zł. Natomiast całkowitą kwotę do zapłaty stanowiąca suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu w wysokości 54.742,90 zł. Sposób określenia całkowitej kwoty do zapłaty w umowie kredytu oraz (...), odpowiada definicji ustawowej z art. 5 ust. 6 i 7 u.k.k. oraz czyni zadość obowiązkowi informacyjnemu Banku. Kwota finansowanej z kredytu prowizji nie została włączona do całkowitej kwoty kredytu, a jedynie – prawidłowo – do jego kosztów. W powołanym wyroku w sprawie C-472/23 (...) podkreślił bowiem, że art. 19 ust. 3 dyrektywy 2008/48 przewiduje, iż obliczenia (...) dokonuje się przy założeniu, że umowa o kredyt będzie obowiązywać przez uzgodniony okres oraz, że kredytodawca i konsument wywiążą się ze swoich zobowiązań zgodnie z warunkami określonymi w tej umowie i w określonych w niej terminach (pkt 34). Wynika z tego, że przewidziany w art. 10 ust. 2 lit. g) tej dyrektywy obowiązek podania (...) jest spełniony, jeżeli (...) wskazane w danej umowie odpowiada (...) obliczonemu zgodnie ze wzorem matematycznym zawartym w części I załącznika I do wspomnianej dyrektywy na podstawie „całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta w rozumieniu art. 3 lit. g) tej dyrektywy, który to koszt obejmuje koszty, jakie konsument jest zobowiązany ponieść na podstawie warunków tej umowy,

w tym warunków, które następnie okażą się nieuczciwe i niewiążące dla konsumenta.”

Zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 u.k.k., art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k., art. 5 pkt 10 u.k.k. w zw. z art. 5 pkt 7 u.k.k. oraz art. 6 k.c. w zw. z art. 5 i 8 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG podniesione w apelacji są zatem bezzasadne.

Na uwzględnienie nie zasługiwały także pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 pkt 4 u.k.k. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. Wbrew zarzutowi apelacji pozwany w umowie kredytowej prawidłowo wskazał 41.500,00 zł jako całkowita kwotę kredytu nieobejmującą kosztów kredytu oraz prawidłowo została również wskazana całkowita kwota do zapłaty, jako suma całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu (54.742,90 zł).

W konsekwencji, skoro sporna umowa kredytu realizuje wszystkie obowiązki informacyjne wskazane w art. 30 ust. 1 u.k.k., to Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że brak jest w sprawie podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego z art. 45 ust. 1 u.k.k.

W konsekwencji, nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach procesu w zakresie postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., mając na uwadze, że apelacja została oddalona. Na koszty poniesione przez pozwanego złożyła się opłata za czynności radców prawnych w wysokości ustalonej zgodnie z § 2 pkt 5) w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na podstawie art. 98 § 11 k.c.