Sąd oddalił apelację spółki o 10 911 zł, prowizja w kredycie nie oznacza kredytu darmowego

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 listopada 2025 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, oddalił powództwo (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w V. skierowane przeciwko (...) Kasie (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej w J. o zapłatę kwoty 10.910,97 złotych oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.617 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Apelację od tego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

I. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną (a przez to sprzeczną z zasadami logicznego wnioskowania) ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego co wyraża się w bezzasadnym uznaniu, że umowę kredytu zawarto w ramach pełnego konsensusu, a tym samym świadek, umówił się z bankiem na kredytowanie prowizji i miał w tym zakresie swobodę, podczas gdy:

a) treść umowy (brak postanowień umownych wskazujących na możliwość wyboru, brak wyszczególnionej informacji o kredytowaniu prowizji, brak informacji o konkretnych kosztach związanych z kredytowaniem prowizji);

b) oświadczenie kredytobiorcy;

c) jak i zasady doświadczenia życiowego

- wskazują, że mechanizm kredytowania prowizji został narzucony;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 45 ust. 1 u.k.k. w związku z art. 23 Dyrektywy oraz art. 5 k.c. poprzez błędną wykładnię pojęcia „naruszenie” tj. przyjęcie, że sankcja kredytu darmowego może zaistnieć tylko w razie narażenia konsumenta na ryzyko podjęcia niekorzystnej dla niego decyzji;

2) art. 45 u.k.k. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skuteczne złożenie oświadczenia w trybie art. 45 u.k.k. nie czyni spełnionego przez kredytobiorcę świadczenia w zakresie odsetek i innych kosztów kredytu świadczeniem nienależnym, a więc podlegającym zwrotowi;

3) art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 23 dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz w związku z art. 355 § 2 k.c., a także w związku z art. 5 pkt 10 oraz Załącznikiem nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz art. pkt I oraz II a) załącznika I oraz art. 3 j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że obowiązek informacyjny kredytodawcy w zakresie oznaczenia (...) oraz całkowitej kwoty do zapłaty jest realizowany poprawnie, także wówczas, gdy prezentowane informacje oparte są o wadliwy (w tym wypadku sprzeczny z ustawą) mechanizm;

4) art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. w zw. z art. 5 pkt 10 oraz Załącznikiem nr 4 pkt 1 ppkt 1 u.k.k. oraz art. pkt I oraz II a) załącznika I oraz art. 3 j) dyrektywy 2008/48 w sprawie umów o kredyt konsumencki, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że kredytowana prowizja może podlegać oprocentowaniu i stanowić tym samym element kwoty wypłaconej, a w konsekwencji przyjęcie, że oznaczenie (...) i całkowitej kwoty do zapłaty, zawierających w sobie element odsetek od kredytowanego kosztu kredytu stanowi o prawidłowym spełnieniu obowiązku informacyjnego;

5) art. 30 ust. 1 pkt 10 oraz 16 u.k.k. w zw. z art. 48 do 52 u.k.k. (Rozdział 4, w tym zwłaszcza art. 52 u.k.k. - poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że umowa zawiera informacji o rozliczeniu i konkretnym sposobie rozliczenia kosztów pozaodsetkowych;

6) art. 30 ust. 1 pkt 8 oraz w zw. z pkt 16 u.k.k. w zw. z art. 48 do 52 u.k.k. (Rozdział 4), w tym zwłaszcza art. 52 u.k.k. - poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że określenie w umowie kredytu sposobu zaliczania rat, z pominięciem wskazania jaka część raty przypada na kapitał kredytu, a jaka na kredytowaną prowizję, stanowi o wypełnieniu obowiązku informacyjnego wynikającego z przepisu;

7) art. 30 ust. 1 pkt 16 u.k.k. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że umowa zawiera informacje o procedurze przedterminowej spłaty kredytu;

8) art. 30 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 45 u.k.k. oraz w związku z art. 5 k.c. - poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w umowie szczegółowo i jasno uregulowano odstąpienie od umowy oraz, że informacje o odstąpieniu, o którym mowa w art. 53 ust. 2 u.k.k. nie stanowi informacji istotnej dla konsumenta.

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości;

2) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w którym je zasądzono do dnia zapłaty;

3) ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego jako części kosztów postępowania w sprawie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że brak było podstaw do postulowanego przez skarżącego zawieszenia postępowania apelacyjnego.

Zgodnie z art. 177 § 1 pkt 3

1 k.p.c. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu (zawieszenie fakultatywne z urzędu), jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym albo Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. O tak rozumianej zależności między rozpoznawaną sprawą a innym postępowaniem można mówić tylko wtedy, gdy treść innego orzeczenia będzie stanowić konieczny element podstawy rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnego danej sprawy cywilnej (zob., np. postanowienie SN z 30 listopada 2000 r., I CKN 309/00, Legalis). Orzeczenie to musi mieć charakter prejudycjalny, a zatem ma stanowić „przedsąd” dla rozpoznawanej sprawy, a jego treść, pośrednio poprzez powagę rzeczy osądzonej, ma kształtować treść rozstrzygnięcia (tak, słusznie SN w wyroku z 16 listopada 2012 r., III CSK 42/12, Legalis).

W przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłana prejudycjalności pomiędzy niniejszą sprawą a wynikiem postępowań, które wskazano we wniosku o zawieszenie postępowania apelacyjnego. Nie ma wprawdzie wątpliwości, że w wyniku pytań wskazanych przez skarżącego (...) ma zająć się zagadnieniami, które będą analizowane również w niniejszej sprawie. Nie oznacza to jednak, że wpływ orzeczenia czy orzeczeń (...) będzie miał dla niniejszej sprawy charakter przedsądu. Stan faktyczny spraw nie jest identyczny. Po stronie pozwanej występują różne podmioty, analizie podlegają zapisy różnych umów. Także pytania prawne, na które powołuje się skarżący mają różne zakresy i poziom szczegółowości. Trudno przyjąć, że udzielone przez (...) odpowiedzi ostatecznie przesądzą o sposobie interpretacji art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Mogą natomiast stanowić podstawę kolejnych kroków w rozwijaniu orzecznictwa krajowego. Sytuacja zbliżona jest do tej, która ma miejsce w przypadku spraw dotyczących abuzywności postanowień umownych w tzw. „kredytach frankowych”, w których orzecznictwo krajowe i europejskie kształtuje się od lat. W sprawach tych nie raz była pokusa zawieszenia postępowań sądowych do czasu wydania przez (...) kolejnego orzeczenia, a później i tak okazywało się, że pojawiały się nowe zagadnienia i interpretacje prawne.

Konkludując – nie można zgodzić się ze skarżącym, że z faktu, iż pytania prejudycjalne we wskazanych przez niego sprawach dotyczą bezpośrednio art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim wynika identyczność przedmiotu spraw. Podstawa prawna jest ta sama, ale podstawy faktyczne roszczeń nie są identyczne. Rozstrzygnięcia (...) nie przesądzą prejudycjalnie o sposobie zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim w realiach podstawy faktycznej niniejszej sprawy.

Przechodząc zaś do oceny wywiedzionej w sprawie apelacji, na wstępie należy wskazać, że Sąd Okręgowy akceptuje w całości i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz dokonaną przez niego ocenę dowodów, tym samym zgodnie z treścią art. 387 § 2

1 pkt 1 k.p.c. nie zachodzi konieczność ich ponownego przytaczania.

Idąc dalej, podkreślenia wymaga, że z obowiązku wynikającego z art. 378 § 1 k.p.c. nie wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu każdego argumentu podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia.

Odnosząc się do zarzutów apelacji wskazać należy, że w ocenie Sądu Okręgowego stanowią one jedynie niczym nie uprawnioną polemikę z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, na podstawie której powód upatruje możliwości zmiany niekorzystnego rozstrzygnięcia.

Sąd Rejonowy rozważył cały zgromadzony materiał dowodowy, nie dopuszczając się w tej mierze żadnej dowolności. Rozumowaniu Sądu nie sposób zarzucić sprzeczności z zasadami logicznego myślenia, wskazaniami wiedzy oraz doświadczeniem życiowym, stąd dokonana przez Sąd ocena zebranych w sprawie dowodów nie wykracza poza granice określone w art. 233 § 1 k.p.c.. Ocenie podlegała bowiem treść umowy, którą to ustalono w oparciu o przedłożone dokumenty. Faktem istotnym dla rozstrzygnięcia było ponadto postępowanie kredytodawcy na etapie kontraktowym przed zawarciem umowy, w zakresie wykonania obowiązku informacyjnego. Należy jednak zauważyć, że ocena, czy postanowienia umowy naruszają przepisy ustawy o kredycie konsumenckim odnosi się do rozważań prawnych a nie sfery ustaleń faktycznych.

Przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie naruszył również Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego.

Odniósł się w uzasadnieniu szczegółowo do kwestii i zarzutów podnoszonych przez strony, przyjmując za prawidłowy pogląd, że w przedmiotowej umowie nie doszło do naruszenia wymienionych w pozwie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, które pozwalałyby na skorzystanie z uprawnienia przewidzianego w art. 45 ust. 1 u.k.k..

Art. 30 u.k.k. wskazuje obowiązkowe dane., które powinny być zawarte w umowie o kredyt konsumencki.

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji umowa wyraźnie wskazywała wymagane powołaną regulacją dane. Bank w sposób jasny i precyzyjny wskazał roczną rzeczywistą stopę oprocentowania kredytu i całkowitą kwotę do zapłaty. Z analizy postanowień umowy w sposób jasny i czytelny wynika, jakie są zasady wcześniejszej spłaty kredytu. Jednocześnie należy wskazać, że sposób rozliczenia kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty wynika wprost z art. 49 ust. 1 u.k.k.. Kredytodawca określił również, w sposób niebudzący wątpliwości, wysokość kwoty, która miała zostać przekazana na podstawie tego stosunku prawnego kredytobiorcy oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez kredytobiorcę na dzień zawarcia umowy. Z umowy wynika jaka jest całkowita kwota kredytu (bez kredytowanych kosztów kredytu) oraz kwota całkowitego kosztu kredytu.

Sąd Okręgowy podziela także stanowisko zgodnie z którym prowizja stanowi obok odsetek kapitałowych dodatkowe wynagrodzenie kredytodawcy za faktyczną gotowość do wykonania umowy kredytowej i wydania kredytobiorcy na jego żądanie określonej sumy kredytu. Wykonanie to następuje w wyniku skorzystania przez kredytobiorcę z sumy kredytu w sposób wskazany w umowie kredytowej, tj. transferu tej sumy do majątku kredytobiorcy. Obowiązek zapłaty tej prowizji może powstać już w chwili oddania przez bank sumy kredytu do dyspozycji kredytobiorcy. Jeśli tak skonstruowana jest umowa, a kredytodawca na te warunki przystaje i zdecyduje się na zapłatę prowizji nie ze środków własnych, które by przekazał bankowi, lecz ze środków, o których udostępnienie umówił się z bankiem, to środki przekazane na ten cel kredytobiorcy zwiększają jego zadłużenie kredytowe, które powinno być spłacone zgodnie z harmonogramem i z obciążeniem odsetkowym uzgodnionym przez strony (porównaj – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2023 roku, I CSK 4175/22, publikowany na stronie internetowej Sądu Najwyższego).

Nie ma przeszkód prawnych, aby kwota udzielonego kredytu została powiększona o ustaloną kwotę prowizji. Przez kwotę wypłaconą należy bowiem rozumieć całą kwotę przekazaną przez bank do dyspozycji kredytobiorcy, zatem zawierającą w sobie także kwotę skredytowane prowizji. Natomiast sposób rozdysponowania tej kwoty przez kredytobiorcę zależy od stron i treść umowy kredytowej.

Pozwany bank miał zatem prawo do poboru odsetek od naliczonej w umowie prowizji. Nie zasługują przy tym na uwzględnienie twierdzenia aby ta kwota nie była oprocentowana na takich samych zasadach jak kapitał kredytu, skoro również udostępniana jest kredytobiorcy na cele związane z kosztami kredytu.

Podkreślenia wymaga, że celem sankcji kredytu darmowego jest pozbawienie kredytodawcy prawa do pobierania odsetek i innych opłat określnych w umowie z tytułu udzielonego kredytu za naruszenie obowiązków informacyjnych. Opłatami należnymi za udzielony kredyt są koszty wchodzące w skład całkowitego kosztu kredytu. Sankcja ta w daleko idący sposób modyfikuje zatem treść stosunku prawnego łączącego kredytodawcę z konsumentem na niekorzyść tego pierwszego. Co do zasady przepisy sankcjonujące dane postępowanie winny być możliwie ściśle interpretowane, nie pozwalając na pojawienie się obszarów niepewności prawnej. Sankcja kredytu darmowego sprowadza się do pozbawienia kredytodawcy przychodów z tytułu określonego kredytu konsumenckiego, czyli utraty zarobku planowanego w ramach danej transakcji. Dlatego też stosowanie tej instytucji powinno być poprzedzone szczególną analizą okoliczności konkretnej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, w realiach przedmiotowej sprawy, nie sposób uznać , aby względem kredytobiorcy doszło do naruszenia jakichkolwiek obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim.

Wobec powyższego apelacja podlegała oddaleniu, a to na podstawie art. 385 k.p.c..

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w oparciu o art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c. i w związku z § 2 pkt 5 oraz § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (tj. Dz. U. 2023 r. poz. 1935 ze zmianami) zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od kosztów procesu zostały zasądzone od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stosownie do dyspozycji art. 98 § 1

1 k.p.c..

Biorąc pod uwagę stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika pozwanego, jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności fakt, iż w toku postępowania apelacyjnego nie było prowadzone postępowanie dowodowe, zaś apelacja została rozpoznana na jednym terminie rozprawy, brak było podstaw do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika powódki w wysokości innej niż minimalna, przewidziana przepisami wyżej wskazanego rozporządzenia.