Sąd utrzymał wyrok za naruszenie miru domowego, apelacja obrońcy bez skutku

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 8 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 656/23 przeciwko J. H. oskarżonemu o czyny z art. 193 § 1 kk (dwukrotnie) i z art. 217 § 1 kk

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. J. H.

Uprzednia niekaralność

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego J. H.. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1. Ad 1.

2. Ad 2.

3. Ad 3.

4. Ad 4.

obrazy przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to:

art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk i art. 424 § 1 kpk, polegającą na dokonaniu rażąco jednostronnej, wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego, przez pełne uwiarygodnienie relacji P. H., E. H. i D. H. (1) mimo ich bezpośredniego konfliktu rodzinnego i majątkowego z oskarżonym, przy jednoczesnym zdeprecjonowaniu wyjaśnień oskarżonego oraz dowodu z pisemnej zgody P. H. z maja 2022 r.

art. 5 § 2 kpk przez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego niedających się usunąć wątpliwości dotyczących tego, czy i kiedy zgoda P. H. na zamieszkiwanie została skutecznie odwołana, czy oskarżony miał tego świadomość w okresach objętych wyrokiem, w jaki konkretnie sposób miał wejść do budynku w lipcu 2023 r., a także jaki był rzeczywisty przebieg zdarzenia z dnia 9 marca 2024 r.;

art. 170 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 6 kpk poprzez oddalenie wniosku dowodowego obrońcy o przesłuchanie D. H. (2) i K. Z. jako niemającego znaczenia dla sprawy, mimo że okoliczności objęte tym wnioskiem zostały następnie wykorzystane przez Sąd I instancji przeciwko oskarżonemu, zwłaszcza przy twierdzeniu, że miał realną możliwość zamieszkania w innym miejscu;

art. 6 kpk, art. 117 § 2 kpk i art. 374 § 1 kpk, poprzez odmowę odroczenia rozprawy w dniu 30 kwietnia 2026 r. mimo informacji obrońcy, że oskarżony przebywa w szpitalu, a następnie uznanie obecności oskarżonego za nieobowiązkową i zamknięcie przewodu sądowego bez umożliwienia oskarżonemu złożenia dodatkowych wyjaśnień, których potrzebę Sąd sam wcześniej uznał;

art. 410 kpk i art. 424 § 1 kpk poprzez pominięcie lub pozorne rozważenie istotnych dowodów korzystnych dla oskarżonego, w szczególności jego wyjaśnień o zgodzie P. H., o braku świadomości bezprawności pobytu, o stanie zdrowia, o wcześniejszych pobiciach przez synów oraz o tym, że w dniu 9 marca 2024 r. bronił się przed agresją osób próbujących wynieść lodówkę;

Niezasadny

Kontrola odwoławcza dokonana przez Sąd Okręgowy nie wykazała by Sąd Rejonowy, tak jak twierdzi obrońca oskarżonego, dopuścił się obrazy przepisów postępowania w stopniu, która mogła mieć wpływ na treść wyroku. Krytyka odwoławcza aby była skuteczna musi wykazać usterki rozumowania zaskarżonego orzeczenia. Jeśli tego nie czyni a ogranicza się jedynie do twierdzenia, że badane zdarzenia miały inny przebieg, to nie można oczekiwać, że krytyka ta zostanie uwzględniona. Zgodnie z art. 438 pkt 2 kpk orzeczenie podlega uchyleniu (lub zmianie) jedynie w razie takiej obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku. W realiach niniejszego procesu skarżąca poprzestała jedynie na ich wyliczeniu, nie podejmując trudu i próby wykazania ewentualnego realnego wpływu podnoszonych naruszeń przepisów na treść zaskarżonego wyroku. Takie działanie nie może skutkować powodzeniem apelacji. W aspekcie przyczyn odwoławczych określonych w art. 438 pkt 2 kpk w środku odwoławczym mogą być podnoszone także zarzuty niezgodności przebiegu postępowania z wymogami prawa procesowego, i to zarówno te błędy, które polegają na zaniechaniu wypełnienia konkretnych nakazów przepisów prawa procesowego (

errores in omittendo), jak i te, które sprowadzają się do działania sprzecznego z konkretnymi przepisami procedury (

errores in faciendo). Sąd

meriti najpierw przeprowadził w toku rozprawy wszystkie niezbędne dowody, a następnie poddał je rzetelnej ocenie, wyraźnie w uzasadnieniu wskazując, którym przyznaje walor wiarygodności i dlaczego, a którym odmawia dania wiary i z jakich powodów. Wskazał także na podstawie których dowodów ustalił stan faktyczny w sprawie. Ocena ta zasługuje na aprobatę. Sąd Rejonowy przedstawił również analizę prawną zachowań wyczerpujących znamiona przypisanych oskarżonemu czynów. Podkreślić też należy znaczenie, jakie w tej sprawie miała bezpośredniość postępowania dowodowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawach, w których Sąd dysponuje diametralnie różniącymi się w wymowie – jak w niniejszej sprawie – dowodami osobowymi, zasada bezpośredniości odgrywa obok zasady swobodnej oceny dowodów niebagatelną rolę. To właśnie Sąd I instancji miał z tymi dowodami bezpośredni kontakt w toku realizacji czynności dowodowych, oceniał złożone przez oskarżonego wyjaśnienia oraz zeznania poszczególnych świadków, kierując się zarówno ich treścią, jak też własnymi spostrzeżeniami i wrażeniami wynikającymi z zachowania się osób przesłuchiwanych, ich reakcji mentalnych na zadawane pytania, postawy w toku realizowanej czynności przesłuchania i stosunku do tej czynności.

Z naruszeniem art. 410 kpk mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy sąd opiera swoje orzeczenie na materiale dowodowym nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź tylko na części materiału ujawnionego, a rozstrzygnięcie Sądu nie jest wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. Zarzucone naruszenie art. 410 kpk wymaga wykazania określonych istotnych braków w ujawnieniu dowodów i wyjaśnieniu całokształtu okoliczności sprawy. Wskazywany konflikt majątkowy czy też pisemna zgoda nie zostały przez Sąd Rejonowy pominięte. Wręcz przeciwnie. Sąd czyniąc ustalenia faktyczne poświęca miejsce i stosunkom majątkowym między stronami, będących podłożem konfliktu, jak również analizuje treść przywoływanej przez Skarżącego pisemnej zgody. Jeżeli skarżący nie wykaże, że określonej okoliczności (dowodu) nie ujawniono, nie przeprowadzono, albo uczyniono to sprzecznie z procedurą, to zarzut naruszenia wymienionych przepisów jest pusty. Odmówienie wiarygodności części materiału dowodowego, a następnie pominięcie w ramach czynionych ustaleń faktycznych tych dowodów, nie może być postrzegane jako wydanie rozstrzygnięcia na podstawie częściowych okoliczności sprawy, wbrew regułom procesowym wynikającym z art. 410 kpk. Nie stanowi zatem naruszenia podniesionych w apelacji przepisów postępowania dokonanie oceny materiału dowodowego przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawie w sposób odmienny od subiektywnych oczekiwań stron procesowych. Dokonanie oceny materiału dowodowego ujawnionego, nieodpowiadającej interesowi procesowemu skarżącego, nie uchybia dyspozycji wymienianego przepisu (wyrok SA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2016 r., II AKa 223/16).

Ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko Sądu orzekającego w sprawie. Także skarżący, który zmierza do podważenia zasadności rozstrzygnięcia poprzez zakwestionowanie oceny dowodów nie może ograniczyć się do prostego jej zanegowania i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności winny być obdarzone jedynie dowody korzystne dla oskarżonego w tym jego wyjaśnienia. Ta metoda kwestionowania trafności zaskarżonego orzeczenia nie może być uznana za skuteczną. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd

meriti w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie materiału dowodowego. Za oczywiście niewystarczające uznać należy samo przeciwstawienie dowodom, na których oparł się Sąd orzekający występujących w sprawie dowodów przeciwnych do wskazywanych przez Skarżącego, jeżeli przy tym nie zostanie wykazane, że to właśnie owe dowody przeciwne, ocenione w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego winny zyskać walor wiarygodności, zaś dowody stanowiące podstawę ustaleń Sądu w świetle tych samych zasad są tego waloru pozbawione. Tymczasem Skarżący jako uznanie oceny dowodów jako jednostronnej, wybiórczej i dowolnej wskazuje jedynie, że Sąd uznał za wiarygodne relacje P. H., E. H. i D. H. (1) przy jednoczesnej odmowie dania wiary wyjaśnieniom oskarżonego. Przekonanie Sądu o wiarygodności jedynych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną procesową art. 7 kpk wtedy, gdy stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Dokonana ocena wypowiedzi źródeł dowodowych przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest pełna, logiczna, zgodna ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, pozostaje zatem pod ochroną art. 7 kpk, a Sąd Odwoławczy ją podziela. Nawet jeśli dany proces jest w znacznej mierze oparty na dowodach, które pozornie zdają się być niejednoznacznie interpretowalne albo ich właściwa interpretacja jest trudna, nie przekreśla to automatycznie możliwości przypisania winy danej osobie, pod warunkiem, że Sąd oceni dowody w sposób swobodny w rozumieniu art. 7 kpk, wyprowadzając logiczne oraz znajdujące oparcie w wiedzy i wskazaniach doświadczenia życiowego wnioskowanie, wobec którego wyników alternatywne wersje zdarzenia należy odrzucić. Wszak przekonanie sądu o wiarygodności jednych i niewiarygodności innych dowodów pozostaje pod ochroną prawa procesowego wtedy, gdy jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk) i jest - z uwzględnieniem wskazań wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 kpk). Tak zaś, wbrew zarzutom skarżącego, w realiach niniejszej sprawy postąpił Sąd Rejonowy. Sąd Rejonowy przeprowadził analizę wszystkich zebranych dowodów i podał przyczyny dania wiary tym, na których oparte zostały ustalenia faktyczne i uzasadnił dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych. Określony w art. 424 § 1 kpk obowiązek wskazania, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych, został przez Sąd I instancji zrealizowany. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera dokładne ustalenie podstawy faktycznej orzeczenia, a więc przedstawia najistotniejsze fakty i okoliczności przebiegu zdarzeń będących przedmiotem rozpoznania oraz okoliczności mających znaczenie dla właściwej oceny poszczególnych zdarzeń. Ustalenia faktyczne, jakich wymaga art. 424 § 1 pkt 1 kpk, to jednoznaczne wskazanie konkretnych zachowań oskarżonego, korespondujących z opisem zdarzeń mu przypisanych, poprzez które zrealizowane zostały przedmiotowe i podmiotowe znamiona przypisanych oskarżonemu przestępstw. Ustaleń tych faktów dokonał Sąd pierwszej instancji. Uzasadnienie wyroku sądu I instancji przedstawia stanowisko tego sądu. Zawarta w uzasadnieniu ocena dowodów nie sprowadza się do ich streszczenia. Sąd dostrzega istnienie sprzeczności między poszczególnymi dowodami, co sygnalizuje w pisemnym uzasadnieniu wyroku, a następnie starannie i dokładnie wyjaśnia, na których z nich się oparł i dlaczego oraz dlaczego inne odrzucił. W realiach niniejszej sprawy, zważywszy na treść wszystkich zebranych w sprawie dowodów oraz treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, nie można zgodzić się z zarzutem Skarżącego, że Sąd Rejonowy subiektywnie i wybiórczo odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności wyjaśnień oskarżonego i pominął w rozważaniach wzajemne relacje pomiędzy nimi a pozostałymi dowodami oraz bezkrytycznie przyjął zeznania występujących w sprawie jako świadków pomimo, iż te pozostają z nimi w jawnej sprzeczności. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wskazuje na logiczne powiązanie poszczególnych dowodów z określonymi okolicznościami faktycznymi, które wymagały udowodnienia. Sąd orzekający z taką samą wnikliwością ocenia dowody, które odrzuca, jak i dowody, na których opiera wyrok. Na koniec podkreślić należy, że Sąd Rejonowy również wskazuje, którym z dowodów oraz w jakich fragmentach dał wiarę i dlaczego, a także przytacza w szczególności powody, które zdecydowały o odmówieniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego pozostającym w sprzeczności zwłaszcza w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym. Jednocześnie Sąd dokładnie analizuje wypowiedzi pokrzywdzonej i poddaje jej zeznania ocenie, uwzględniając także zeznania synów. W związku z powyższym nie ma mowy w realiach niniejszej sprawy o naruszeniu przez Sąd Rejonowy dyspozycji art. 7 kpk, art. 410 kpk i art. 424 kpk. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie oceny dowodów i przedstawienia jej nie są zasadne, a użyta na jego potwierdzenie argumentacja nieprzekonująca, wobec odmiennej wymowy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, trafnie ocenionego – wbrew zarzutom Skarżącego – przez Sąd Rejonowy. Podniesione zarzuty nie są zasadne.

Do dyrektywy zawartej w art. 5 § 2 kpk można skutecznie odwoływać się jedynie w przypadku, gdy istniejące w sprawie wątpliwości nie dają się usunąć w drodze czynności dowodowych. Nie ma ona zastosowania tam, gdzie występuje zwykłe przeciwstawienie jednych dowodów - innym i pozostaje do przeprowadzenia racjonalna analiza wiarygodności poszczególnych grup dowodów. Tak jest w realiach niniejszej sprawy. Skarżący wywodzi bowiem rozstrzygnięte jego zdaniem na niekorzyść oskarżonego niedające się usunąć wątpliwości co do skutecznego odwołania zgody na zamieszkanie oraz świadomości tego przez oskarżonego, opierając się na wyjaśnieniach oskarżonego i oczekując, że przeciwnie przedstawiające okoliczności zeznania P. H. zostaną odrzucone. Tymczasem dla zasadności zarzutu obrazy art. 5 § 2 kpk nie wystarczy zaprezentowanie przez skarżącego własnych wątpliwości, co do stanu dowodów. O naruszeniu tego przepisu można mówić wówczas, gdy sąd ustalając, że zachodzą niedające się usunąć wątpliwości, nie rozstrzygnie ich na korzyść oskarżonego, co w tej sprawie nie miało miejsca. Jednocześnie należy pamiętać, że naruszenie zasady

in dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z art. 7 kpk ocenił zgromadzone dowody, a pomimo tego z dowodów uznanych za wiarygodne nadal wynikają co najmniej dwie wersje faktyczne i organ procesowy rozstrzyga niedające się usunąć wątpliwości niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 kpk. Naruszenie tej regulacji nie polega natomiast na ocenie dowodów w sposób prowadzący do uzasadnionych wątpliwości co do kwestii istotnych z perspektywy możliwości przypisania oskarżonemu zarzucanych mu czynów. Jeżeli bowiem okoliczności sprawy, ocena materiału dowodowego zgodnie ze standardem wynikającym z art. 7 kpk pozwoliła na stanowcze ustalenie stanu faktycznego, zarzutem jaki należałoby podnieść byłby właśnie zarzut naruszenia tego ostatnio wymienionego przepisu. Natomiast art. 5 § 2 kpk dotyczy wyłącznie wątpliwości nieusuwalnych. W zakresie znaczeniowym tego pojęcia nie mieszczą się wątpliwości, które można i należy usunąć poprzez ocenę wiarygodności dowodów. Wątpliwości nieusuwalne dotyczą bowiem tego, czego ocena wiarygodności dowodów nie usunie. Dlatego też w orzecznictwie wskazuje się, że sytuacja równoznaczna z „nie dającymi się usunąć wątpliwościami” jest kategorią obiektywną w tym sensie, że ani zasady logicznego rozumowania, ani zasady doświadczenia życiowego lub nauki nie pozwalają usunąć określonego faktu. Nie ma to zatem nic wspólnego z subiektywnymi ocenami stron procesowych. Oceny te nie powodują ani powstania stanu „nie dających się usunąć wątpliwości” i tym samym nie kreują naruszenia prawa procesowego (postanowienie SN z 15 kwietnia 2004 r., II KK 369/03), ani też same takie oceny, nie są w stanie takich wątpliwości usunąć. Przecież z treści uzasadnienia wyroku wynika w sposób oczywisty, że Sąd I instancji nie powziął jakichkolwiek wątpliwości natury faktycznej, co do przebiegu zdarzeń i zachowań oskarżonego. Skoro zatem takich wątpliwości nie powziął, to nie mogło dojść do naruszenia art. 5 § 2 kpk. Fakt, iż takie wątpliwości zdają się mieć Skarżący, a wynikają one raczej z niewłaściwej oceny dowodów, nie oznacza, że dyspozycja art. 5 § 2 kpk została naruszona. Truizmem jest twierdzenie, iż wątpliwości, o jakich mowa w tym przepisie, odnoszą się do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi, a więc do sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynikają różne wersje, a żadnej z nich nie daje się wyeliminować drogą dostępnej weryfikacji. Nie należą do nich natomiast wątpliwości związane z problemem oceny dowodów, a więc, który z wzajemnie sprzecznych dowodów zasługuje na wiarę, a który tego waloru nie ma. Jeżeli Sąd dokona ustaleń na podstawie swobodnej oceny dowodów, odpowiadającej zasadom logiki i doświadczenia życiowego i w zgodzie z art. 410 kpk, a ustalenia te są stanowcze, to nie może zachodzić obraza art. 5 § 2 kpk (wyrok SA w Katowicach z dnia 5 czerwca 2007 r., II AKa 173/07).

Również nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 170 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 6 kpk. Wnioskowany dowód o przesłuchanie D. H. (2) i K. Z. rzeczywiście nie miał znaczenia dla sprawy. Okoliczności, które miałyby tymi dowodami być wykazane nie miały znaczenia dla sprawy. O możliwościach zamieszkania w innym miejscu mówił także oskarżony w swoich wyjaśnieniach. Nie można zatem czynić zarzutu, że Sąd wykorzystał te okoliczności na niekorzyść oskarżonego. Udział oskarżonego w rozprawie jest fakultatywny. Był on prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy w dniu 30 kwietnia 2026 r. Sąd nie uwzględnił jako usprawiedliwienia nieobecności oskarżonego informacji o przebywaniu oskarżonego w szpitalu. Złożone dokumenty w czasie odroczenia wydania wyroku nie uprawdopodobniły, aby rzeczywiście nieobecność oskarżonego w terminie rozprawy była usprawiedliwiona (pobyt w szpitalu został potwierdzony kartą informacyjną od godziny 6.16, ale oskarżony został wypisany o godzinie 9.00 – po przyjęciu wypisał się na własne żądanie). Nie wykazano zatem, by po stronie oskarżonego istniały powody usprawiedliwiające jego nieobecność. Skarżący nie wskazał, by przeprowadzenie czynności związanych z ujawnieniem uzyskanych dokumentów miało wpływ na treść wydanego orzeczenia. Jednocześnie w procesie oskarżony złożył wyjaśnienia, uczestniczył w przesłuchaniu świadków zawnioskowanych w akcie oskarżenia. Miał możliwość zadawania im pytań i odniesienia się do treści ich wypowiedzi. Już w jednym terminie rozprawy nieobecność tak usprawiedliwiana została uwzględniona. Ten termin był kolejnym. Oskarżony był reprezentowany przez obrońcę. Zważywszy na współistniejące schorzenia, przy uwzględnieniu zapisów z karty informacyjnej, nic nie stało na przeszkodzie ocenie zachowania oskarżonego jako instrumentalnego i dążenia do przedłużenia postępowania.

Sąd

meriti procedował w niniejszej sprawie prawidłowo, nie naruszając zarzucanych w apelacji podstawowych zasad procesu karnego oraz poczynił trafne ustalenia faktyczne co do sprawstwa i winy oskarżonego w zakresie zarzucanych mu zachowań, zaś swoje stanowisko w sposób jasny i przekonujący uzasadnił w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do powyżej wskazanych zarzutów naruszeń przepisów postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art. 438 pkt 2 kpk orzeczenie podlega uchyleniu lub zmianie jedynie w razie takiej obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść tego wyroku. W realiach niniejszej sprawy skarżący poprzestał

de facto na ich wyliczeniu nie podejmując próby wykazania realnego wpływu poszczególnych naruszeń na treść zaskarżonego wyroku. Takie działanie nie może skutkować powodzeniem apelacji.

obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to art. 193 § 1 kk poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na utożsamieniu prawa własności P. H. z automatycznym statusem

„osoby uprawnionej" w rozumieniu art. 193 § 1 kk, z pominięciem tego, że przepis ten chroni mir domowy i faktyczną wolność korzystania z miejsca, a nie służy jako instrument kamy do rozstrzygania sporu o posiadanie, korzystanie z domu, eksmisję lub rozliczenia majątkowe byłych małżonków;

obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to art. 193 § 1 kk, poprzez przyjęcie znamienia „wdarcia się” w odniesieniu do okresu od 15 lipca 2023 r. do 21 lipca 2023 r. mimo braku pewnego, bezpośredniego i jednoznacznego dowodu wskazującego, w jaki sposób oskarżony miał wejść do budynku, czy przełamał wolę osoby uprawnionej w znaczeniu karnoprawnym oraz czy nie działał w przekonaniu o uprawnieniu wynikającym z wcześniejszej pisemnej zgody;

obrazy przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to art. 217 § 1 kk w zw. z art. 25 § 1 kk, art. 217 § 2 kk, poprzez przypisanie oskarżonemu naruszenia nietykalności cielesnej P. H. mimo braku niezależnego, neutralnego dowodu bezpośredniego, pominięcia tego, że to pokrzywdzona i synowie stron podjęli fizyczną próbę zabrania lodówki z domu, a D. H. (1) wprost zeznał, że chwycił oskarżonego oburącz, co wymagało co najmniej rozważenia obrony koniecznej, przekroczenia granic konfrontacji rodzinnej lub odstąpienia od kary z uwagi na wyzywające zachowanie pokrzywdzonych;

obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 46 § 1 kk poprzez orzeczenie zadośćuczynienia bez rzetelnego wykazania konkretnej krzywdy, jej rozmiaru, adekwatnego związku przyczynowego z czynami przypisanymi oskarżonemu i bez odróżnienia krzywdy wynikającej z wieloletniego konfliktu małżeńskiego, majątkowego i rodzinnego;

Niezasadny

Zarzut obrazy prawa materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został ustalony prawidłowo a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także wówczas, gdy nie zastosowano określonego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie było obowiązkowe. Natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego. Pogląd, że przy zarzucie naruszenia prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to co sąd ustalił, lecz to co powinien ustalić jest nie do zaakceptowania (postanowienie SN z dnia 5 lutego 2020 r., V KK 569/19) i tak ujmowany zarzut obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (postanowienie SN z dnia 7 stycznia 2026 r., V KK 522/25) Jednak podkreślić należy, że zarzut obrazy prawa materialnego z części szczególnej kodeksu karnego jest aktualny dopiero wówczas, gdy skarżący w całości akceptuje dokonane przez sąd

meriti ustalenia faktyczne. Nie został wykazany zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 193 § 1 kk wobec jego zastosowania. Zarzut obrazy prawa materialnego z części szczególnej kodeksu karnego jest aktualny dopiero wówczas, gdy skarżący w całości akceptuje dokonane przez sąd

meriti ustalenia faktyczne. Tymczasem apelujący w poprzedzających zarzut obrazy prawa materialnego zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych oraz stanowiących ich podstawę ocenionych dowodach, zdaniem Skarżącego ocenionych wadliwie, kwestionuje ustalenia faktyczne odnośnie do zachowania oskarżonego, które miało zdaniem Sądu Rejonowego, wyczerpywać znamiona typu czynu zabronionego z art. 193 § 1 kk. Całkowicie bezzasadnym jest zarzut obrazy art. 25 § 1 kk, albowiem brak jest możliwości powoływania się na działanie w warunkach obrony koniecznej gdy jak twierdzi Skarżący D. H. (1) chwycił oskarżonego oburącz. Dokonując naruszenia nietykalności cielesnej P. H. oskarżony nie odpierał jej bezprawnego zamachu. Czynności pokrzywdzonej i jej synów skierowane były na przedmiot – lodówkę – nie mogły być oceniane w kategoriach zachowań wyzywających. Dlatego też nie zasługują na uwzględnienie tak postawione i uzasadnione zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zgodnie z art. 46 § 1 kk w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego obowiązek naprawienia, w całości albo w części wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przypisanie oskarżonemu występku, z popełnieniem którego wiąże się powstanie krzywdy u pokrzywdzonego zachowaniem oskarżonego (godzenie w dobra osobiste niematerialne: zdrowie, wolność, godność, nietykalność cielesną) i skazanie za taki występek stanowi podstawę zastosowania art. 46 § 1 kk. Zatem nie sposób mówić, by w realiach sprawy nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zastosowania tego przepisu, czy też nastąpiło bezpodstawne zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonej, jak niezasadnie podnosi Skarżący. Środki kompensacyjne przewidziane w art. 46 kk uznaje się za instytucje prawa cywilnego (postanowienie SN z dnia 18 listopada 2025 r., I CSK3164/24). Sąd Rejonowy wskazał podstawy prawne orzeczenia środka kompensacyjnego w postaci zasądzenia od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej zadośćuczynienia i uzasadniał ich wysokość doznanymi krzywdami. Do orzekanego na podstawie art. 46 § 1 kk środka kompensacyjnego w postaci zadośćuczynienia nie stosuje się normy z art. 440 kc, a zatem nie jest możliwe miarkowanie jego wysokości sytuacją sprawcy (wyrok SA w Poznaniu z dnia 13 maja 2025 r., II AKa 90/25). Stąd też niezasadność zarzutu wygórowanej kwoty zadośćuczynienia, zwłaszcza przy kwestionowaniu w ogóle sprawstwa oskarżonego, stanowiącego podstawę orzekanego środka kompensacyjnego.

błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, że w okresie od 30 grudnia 2023 r. do 9 marca 2024 r. oskarżony zajmował lokal w sposób realizujący znamiona art. 193 § 1 kk, podczas gdy zgromadzony materiał co najwyżej potwierdza trwający, nieuregulowany i cywilnoprawny konflikt o korzystanie z nieruchomości, w którym oskarżony wskazywał na wcześniejszą zgodę, brak alternatywnego lokalu, wcześniejsze wieloletnie zamieszkiwanie i przekazanie majątku byłej żonie;

Niezasadny

Błąd w ustaleniach faktycznych może stanowić wynik niepełności postępowania dowodowego (błąd braku), bądź określonych nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów (błąd dowolności). Może być zatem wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub braku przestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ich ocenie (art. 7 kpk). Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku żadnej z powyższych form błędu nie ujawniła. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że Sąd I instancji nie pominął żadnych okoliczności faktycznych ustalonych w oparciu o przeprowadzone dowodowy, jak również ustalił je w sposób prawidłowy. Wskazane w apelacji argumenty w żaden sposób nie podważają prawidłowości dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych co do przypisanych oskarżonemu czynów. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami Sądu. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom Sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się Sąd pierwszej instancji, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez Sąd błędu w poczynionych ustaleniach faktycznych. Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może bowiem opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy mówiąc na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Tymczasem Skarżący zarzucany błąd w ustaleniach faktycznych opiera na wskazywaniu błędnej w jego przekonaniu ocenie wiarygodności osobowych źródeł dowodowych i oparciu przez Sąd ustaleń na treści dowodów, które w jego ocenie niesłusznie zostały przez Sąd uznane za wiarygodnie. Błędności ustaleń faktycznych nie uzasadnia przywołany przez Skarżącego trwający, nieuregulowany i cywilnoprawny konflikt o korzystanie z nieruchomości. Wskazywana przez Skarżącego i podkreślana przez oskarżonego wcześniejsza zgoda (pisemna) na zamieszkiwanie, była przedmiotem analizy. Sąd dokonał oceny w tym względzie i zeznań pokrzywdzonej i wyjaśnień oskarżonego. Ocena dowodów dokonana przez Sąd w zestawieniu z treścią pisemnej zgody (warunkowej, których to wymogów oskarżony nie spełniła, dlatego zgoda na zamieszkiwanie została odwołana, a oskarżony mimo wezwań do opuszczenia nieruchomości nie stosował się do nich. Także wymiana zamków powinna zostać odczytana jako zamanifestowanie braku akceptacji na dalszy pobyt oskarżonego w domu. Nie jest ani wystarczające, ani skuteczne jedynie wysłowienie pewnej hipotetycznej możliwości niewłaściwej oceny wiarygodności przeprowadzonych dowodów i z tego powodu twierdzenie, że poczynione ustalenia Sądu są błędne. Każde dowodowe twierdzenie wymaga uwiarygodnienia, poprzez wskazanie na fakty realnie istniejące i poddające się obiektywnemu poznaniu procesowemu. Sąd w uzasadnieniu w sposób przekonujący wskazał, na jakich elementach zachowania oskarżonego opiera to przekonanie. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych tak postawiony, przy jednoczesnym kwestionowaniu dokonanej oceny dowodów, jako wtórny do zarzutu obrazy przepisów prawa procesowego, jest bezprzedmiotowy i nie zasługuje na uwzględnienie. Błąd w ustaleniach faktycznych ma miejsce wówczas, gdy na podstawie dowodów - prawidłowo przeprowadzonych i prawidłowo ocenionych - Sąd błędnie ustalił fakty. Tylko wówczas ten błąd ma wpływ na treść orzeczenia. Kwestionując ocenę materiału dowodowego Skarżący nie wykazał wystąpienia uchybień co do zgodności (niezgodności) z treścią dowodu, ani błędności rozumowania, ani błędności wnioskowania, czy sprzeczności z doświadczeniem życiowym, jakich miałby dopuścić się Sąd Rejonowy w ocenie dowodów i w konsekwencji czynionych na ich podstawie ustaleniach faktycznych. Stąd też postawiony zarzut był chybiony.

rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary oraz środków karnych, polegająca na wymierzeniu oskarżonemu kar pozbawienia wolności oraz obciążeniu go wysokimi świadczeniami finansowymi w sprawie o rodzinnym podłożu, przy niekaralności oskarżonego, jego wieku, stanie zdrowia, rencie, długotrwałym konflikcie o majątek oraz przy istnieniu co najmniej poważnych wątpliwości co do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości.

Niezasadny

Z przyczyn wskazywanych powyżej (zarzuty naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych) nie jest zasadny zarzut orzeczenia za przypisane oskarżonemu czyny kary i środków karnych o rażącej niewspółmierności. Oceniając współmierność kary w relacji do dyrektyw i okoliczności wyznaczających jej wymiar, nie wolno zapominać, że art. 53 kk pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu, nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę. Przy ocenie kary przez pryzmat jej rażącej niewspółmierności nie można zatem nie uwzględniać granic, w jakich kara za dane przestępstwo może być orzeczona i w jakich niejako „proporcjach” pozostaje kara orzeczona względem granic pozostawionych sędziowskiemu uznaniu. Wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe są adekwatne do stopnia zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów. Uwzględniają naruszone dobra prawnie chronione, czas popełnienia i sposób, a także umyślność. Są zróżnicowane z uwagi na wskazane czynniki. Również orzeczona kara łączna mieści się w granicach zakreślonych dyspozycją art. 86 § 1 kk orzeczona została powyżej dolnej granicy kary łącznej – najsurowszej z kar orzeczonych – tą zaś była kara 5 miesięcy pozbawienia wolności. Ponieważ karę pozbawienia wolności wymierza się w latach i miesiącach wymiar kary łącznej powyżej najsurowszej z kar (5 miesięcy) to 6 miesięcy pozbawienia wolności i taka kara łączna została orzeczona. Jednocześnie Sąd zastosował środek probacyjny w postaci warunkowego zawieszenia wykonania tej kary na okres próby jednego roku z obowiązkiem informowania o przebiegu okresu próby na piśmie co 6 miesięcy. Sąd nie orzekała środka karnego. Został natomiast orzeczony środek kompensacyjny w postaci zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wysokości 5.000 zł. Zarzut apelacji nie jest słuszny. Rażąca niewspółmierność kary jest uchybieniem, o którym można mówić jedynie wówczas, gdy suma zastosowanych sankcji, wymierzonych za popełnione przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonemu czynów oraz nie zapewnia realizacji celów kary. Ponadto orzeczone kary mogą być uznana za niewspółmierne, gdy nie uwzględniają w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnionych czynów, jak i osobowości sprawcy. Niewspółmierność kary jest wprawdzie pojęciem ocennym, to jednak, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na jej wymiar, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji, a karą jaką należałoby wymierzyć w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary. Sąd Rejonowy uwzględnił, wskazywane w art. 53 kk okoliczności, właściwie oceniając występujące po stronie oskarżonego okoliczności łagodzące i w żadnym wypadku nie przeceniając okoliczności go obciążających, wymierzył kary adekwatne do stopnia zawinienia i odzwierciedlające stopień społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu. O rażącej niesprawiedliwości kary można mówić wtedy, gdy kara jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstw, jak i osobowości sprawcy – innymi słowy, gdy w odczuciu społecznym jest karą niesprawiedliwą. W realiach niniejszej sprawy Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż przy wymiarze kary miał na względzie zawinienie oskarżonego i stopień społecznej szkodliwości popełnionych przez niego czynów (zamiar bezpośredni, uporczywość, złośliwość zachowań, postawa lekceważąca i prowokacyjna). Sąd Rejonowy wskazując na rozmiar wyrządzonej krzywdy i okoliczności popełnienia czynów, uzasadnił rozmiar orzeczonego wobec oskarżonego środka kompensacyjnego na rzecz pokrzywdzonej zobowiązując oskarżonego do zapłaty kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia poprzez wskazanie uwzględnianych elementów. Artykuł 53 kk nie ma charakteru normy stanowczej w rozumieniu normy zawierającej nakaz lub zakaz określonego zachowania. Określa on objęte sferą swobodnego sędziowskiego uznania ogólne dyrektywy wymiaru kary brane przez Sąd orzekający pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie wyboru rodzaju i wymiaru sankcji stosowanych wobec oskarżonego. Ocenie dowodów w przedmiotowej sprawie zaprezentowanej przez Sąd I instancji nie można zarzucić, by w sposób istotny, pociągający za sobą potrzebę korekty orzeczenia, naruszała którąkolwiek z dyrektyw sądowego wymiaru kary. Nie można zatem uznać, nawet w zestawieniu z wnioskami apelacyjnymi, by Sąd Rejonowy w realiach niniejszej sprawy wymierzył wobec oskarżonego sankcje rażąco surową. Sfera sędziowskiego wymiaru kary zarezerwowana jest w pierwszej kolejności dla sądu I instancji. Podważanie stanowiska tego sądu nie może sprowadzać się do wyrażenia odmiennego poglądu co do doniosłości okoliczności sprawy w kontekście dyrektywy sądowego wymiaru kary. Ingerencja w płaszczyznę wymiaru kary wymaga wykazania, że sąd orzekający naruszył dyrektywy wymiaru kary w taki sposób, że orzeczona sankcja jest nie tylko nieproporcjonalna, ale wręcz rażąco niewspółmierna w świetle prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary w danej sprawie. Nie wystarcza zatem wskazać, że Sąd nie uwzględnił danej okoliczności istotnej z perspektywy zastosowania się do jednej z dyrektyw. Należy wykazać uchybienie tak doniosłe, że uwzględniając prawidłowo znaczenie określonej dyrektywy należałoby orzec karę znacząco odbiegającą od tej wymierzonej w zaskarżonym wyroku. Tymczasem skarżący wskazuje na nieuwzględnienie rodzinnego podłoża, niekaralności oskarżonego, jego wieku, stanu zdrowia, renty, długotrwałego konfliktu o majątek, przy poważnych wątpliwościach co do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości. Wymienionych w sposób dość chaotyczny okoliczności nie odnosi do dyrektyw sądowego wymiaru kary, ani też w jaki sposób np. wiek oskarżonego, czy jego renta miałby przekładać się na niewłaściwe zastosowanie dyrektyw wymiaru kary powodując orzeczenie jej w sposób rażąco niewspółmierny. W istocie chodzi bowiem o przypadki wyjątkowe, a przy tym ewidentne w zakresie naruszenia standardów wymiaru kary, którą można określić mianem kary sprawiedliwej.

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

1) w pkt I - uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt 1 części wstępnej wyroku;

2) w pkt II - uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku;

3) w pkt III uniewinnienie oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt 3 części wstępnej wyroku;

4) uchylenie pkt IV, V, VI, VII, VIII, IX i X zaskarżonego wyroku.

Niezasadny

Podniesione przez Skarżącego zarzuty nie uzasadniają wydania orzeczenia w postulowanych przez niego kierunkach. Materiał dowodowy zgromadzony został w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, a ustaleń faktycznych dokonano na podstawie prawidłowo ocenionych dowodów. Materiał dowodowy jest kompletny, nie ma powodów do jego uzupełniania, w szczególności zaś do ponownej jego oceny. Bazując na prawidłowo ocenionym przez Sąd Rejonowy materiale dowodowym, nie znajdując powodów do uwzględnienia zarzutów obrazy przepisów postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia prawa materialnego oraz rażącej niewspółmierności kary podniesionych w apelacji, brak jest merytorycznych podstaw do postulowanej przez Skarżącego zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez orzeczenie co do istoty sprawy przez uniewinnienie oskarżonego J. H. od popełnienia zarzucanych mu czynów. Stąd też wniosek skarżącego jako niezasadny nie mógł zostać uwzględniony.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 8 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt II K 656/23, którym Sąd uznał oskarżonego J. H. za winnego popełnienia występków:

1) z art. 193 § 1 kk polegającego na tym, że oskarżony w okresie od 15 lipca 2023 r. do 21 lipca 2023 roku w L. (...), woj. (...), wdarł się do wnętrza budynku będącego własnością P. H., a następnie wbrew żądaniu pokrzywdzonej miejsca tego nie opuścił. Za tak przypisany czyn Sąd na podstawie art. 193 § 1 kk skazał oskarżonego J. H. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I);

2) z art. 193 § 1 kk polegającego na tym, że oskarżony w okresie od 30 grudnia 2023 r. do 9 marca 2024 roku w miejscowości L. woj. (...) wbrew woli właściciela – P. H. zajmował lokal mieszkalny (...) i wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca tego nie opuścił. Za tak przypisany czyn Sąd na podstawie art. 193 § 1 kk skazał oskarżonego J. H. na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności (pkt II);

3) z art. 217 § 1 kk polegającego na tym, że oskarżony w dniu od 9 marca 2024 r. w miejscowości L. woj. (...) poprzez popychanie i wykręcanie ręki naruszył nietykalność cielesną P. H.. Za tak przypisany czyn Sąd na podstawie art. 217 § 1 kk skazał oskarżonego J. H. na karę 1 miesiąca pozbawienia wolności (pkt III).

W miejsce orzeczonych kar jednostkowych pozbawienia wolności, na podstawie art. 85 § 1 kk oraz art. 86 § 1 kk, Sąd wymierzył oskarżonemu J. H. karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt IV), której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesił na okres próby 1 roku (pkt V) i zobowiązał oskarżonego na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 kk, do informowania Sądu o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy na piśmie (pkt VI).

Tym samym wyrokiem na podstawie art. 46 § 1 kk Sąd orzekł od oskarżonego J. H. na rzecz pokrzywdzonej P. H. kwotę 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (pkt VII).

Sąd Okręgowy zaaprobował rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego o kosztach procesu, w tym:



zasądzenie, na podstawie art. 627 kpk, od oskarżonego J. H. na rzecz oskarżyciela posiłkowego P. H. kwoty 1.680 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego z tytułu ustanowienia pełnomocnika w sprawie;



zasądzenie, na podstawie art. 627 kpk, od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w całości w kwocie 4.397,40 zł;



zasądzenie, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze od Skarbu Państwa na rzecz adwokata D. B. kwoty 1.653,12 zł tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą obronę z urzędu świadczoną na rzecz oskarżonego.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością zmiany zaskarżonego wyroku jak postulował Skarżący. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktów oskarżenia i twierdzeń obrony, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. W tym zakresie podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych, obrazy prawa materialnego i niewspółmierności kary nie były zasadne. Istotne dla rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności za zarzucane oskarżonemu czyny okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem Rejonowym zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy podziela zajęte w tej mierze stanowisko. W wyczerpującym uzasadnieniu, Sąd

meriti poddał wszechstronnej i logicznej analizie zebrane dowody, w sposób w pełni przekonujący oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, przedstawił, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje przekonanie odnośnie do wiarygodności tych dowodów, które włączył do podstawy faktycznej wyroku. Kontrola instancyjna nie potwierdziła zasadności podniesionych w środku odwoławczym uchybień. Sąd I instancji dokonał ustaleń faktycznych opierając się na całokształcie materiału dowodowego, a wyciągając trafne wnioski poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, z których wyciągnął słuszne wnioski co do przypisania oskarżonemu zarzucanych czynów. Przy braku podstaw do uwzględnienia zarzutów apelacji brak jest merytorycznych podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Oparcie zaś orzeczenia na kompletnym materiale dowodowym, przy braku wystąpienia przyczyn z art. 439 kpk i art. 440 kpk sprawia, że nie ma podstaw do przekazania sprawy do ponownego jej rozpoznania po uprzednim uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości. Sąd Odwoławczy mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 437 kpk, art. 449 kpk i art. 456 kpk utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

Punkt II wyroku, czyn III

Wobec nieuwzględnienia apelacji obrońcy oskarżonego, stosownie do dyspozycji art. 636 § 1 kpk, Sąd Okręgowy kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążył oskarżonego J. H..

W postępowaniu odwoławczym pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej złożył odpowiedź na apelację obrońcy oskarżonego. Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 kpk stronie przysługuje zwrot poniesionych przez nią uzasadnionych wydatków, które na mocy art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk Sąd zasądza od oskarżonego. W odpowiedzi na apelację pełnomocnik wnosił o zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej zwrotu wydatków jednakże bez określenia ich wysokości. Stąd też Sąd Odwoławczy zasądził od oskarżonego J. H. na rzecz oskarżycielki posiłkowej P. H. kwotę 210 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z czynnościami podjętymi w postępowaniu odwoławczym przez ustanowionego przez nią pełnomocnika. Aktywność pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej w postępowaniu odwoławczym ograniczyła się do wniesienia na piśmie odpowiedzi na apelację, przy braku jego udziału w rozprawie odwoławczej. Stawki minimalne obowiązujące w sprawach karnych dla adwokatów nie dotyczą wprost czynności procesowej jaką jest sporządzenie odpowiedzi na apelację. Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118) wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę opłatę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Nie sposób przyjąć, by do tej czynności zastosować wynagrodzenie, które dotyczy opłaty za reprezentowanie strony przed sądem okręgowym jako sądem II instancji (840 zł - § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia), również nie byłoby zasadne zasądzenie zwrotu wydatków w wysokości odpowiadającej opłacie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia np. kasacji (§ 11 ust. 4 - stawki za sporządzenie takiej opinii i sporządzenie środka zaskarżenia są jednakowe). W judykaturze przyjęto, że opinia o braku podstaw do wniesienia kasacji jest czynnością jakościowo różną od odpowiedzi na kasację jednej ze stron procesu, stąd wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi stanowiącej dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego, należy przyjąć 25 % stawki minimalnej przewidzianej za udział w sprawie, w której czynność ta ma być dokonana (postanowienie SN z dnia 12 lipca 2023 r., IV KK 45/23, postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2024 r., I KK 358/23). Wprawdzie apelacja to inny co do wagi i złożoności środek zaskarżenia, jednak taką samą gradację ocen można odnieść do odpowiedzi na kasację i odpowiedzi na apelację. Należało zatem zasądzić na rzecz oskarżycielki posiłkowej kwotę 210 zł, obliczoną jako 25 % stawki minimalnej za udział w sprawie rozpoznawanej przez Sąd okręgowy jako sąd II instancji, która wynosi 840 zł (§ 12 ust.1 i 3 rozporządzenia).

Jednocześnie stosownie do art. 627 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk oraz art. 2 pkt 2 w zw. z art. 8 ustawy

o opłatach w sprawach karnych

Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonego J. H. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 170 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, na którą składają się wydatki wyłożone w tym postępowaniu (50 zł) oraz opłata (120 zł).

SSO Grażyna Artymiak

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego J. H.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 8 maja 2026 r. (sygn. akt II K 656/23)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana