Sąd warunkowo umorzył postępowanie wobec kierowcy jadącego po alkoholu

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt X K 849/25 przeciwko D. R. (R.) oskarżonemu o czyn z art. 178a § 1 kk

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. D. R.

Uprzednia niekaralność

2. D. R.

Postawa oskarżonego

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonego D. R. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Pozytywna opinia kuratora

Wywiad środowiskowy

Dowód w postaci wywiadu środowiskowego w odniesieniu do oskarżonego D. R. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Został sporządzony przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jego autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

rażąco niewspółmiernie surowej kary grzywny w wysokości 150 stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych oraz środków karnych w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat i świadczenia pieniężnego w kwocie 5.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, która to kara nie uwzględnia i nie nadaje właściwego znaczenia występującym w sprawie okolicznościom zmniejszającym stopień winy oraz łagodzącym odpowiedzialność karną takim jak m.in. dotychczasowa niekaralność oskarżonego, przyznanie się do winy, jak również pominięcie okoliczności popełnienia przestępstwa wskazujących, iż czyn oskarżonego nie cechuje się znacznym stopniem społecznej szkodliwości oraz właściwości i warunków osobistych oskarżonego, a tym samym niesłuszne niezastosowanie w oparciu o art. 66 kk warunkowego umorzenia postępowania, co w konsekwencji powoduje, że wymierzona oskarżonemu kara oraz środki karne są nadmiernie dolegliwe i nie spełniają swoich ustawowych

Zasadny

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie w wypadku łącznego spełnienia przewidzianych w ustawie przesłanek określonych w art. 66 kk, a mianowicie kiedy: brak jest wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu, który zagrożony jest karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a postawa sprawcy dotychczas niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Zgodnie z regulacją art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Kryteria formalne warunkowego umorzenia postępowania zostały spełnione. Zarzucany oskarżonemu czyn z art. 178a § 1 kk zagrożony jest karą do 3 lat pozbawienia wolności. Oskarżony D. R. nie był dotychczas karany za przestępstwa. Odnosząc się do pozostałych kryteriów zauważyć należy, że stan faktyczny sprawy nie budził żadnych wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanej przez Sąd Rejonowy jego oceny. To właśnie na podstawie wskazanych w uzasadnieniu dowodów Sąd ustalił sprawstwo oskarżonego i niebudzące wątpliwości okoliczności popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu z art. 178a § 1 kk. Te zaś okoliczności implikują wyjściową (poza przywołanymi przesłankami formalnymi) materialną przesłankę warunkowego umorzenia postępowania, a mianowicie, by okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości. Tych ustaleń Skarżący nie kwestionuje, jednakże podkreśla, że stopień zawinienia oskarżonego i społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu nie są znaczne, w odróżnieniu od przyjętego przez Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, którym orzeczono uznaną przez Skarżącego karę niewspółmiernie surową. Tymczasem zdaniem Skarżącego zasadny jest wniosek o występowaniu przesłanek pozwalających w realiach sprawy na warunkowe umorzenie postępowania. Prowadzenie przez oskarżonego D. R. na drodze publicznej samochodu Z. w stanie nietrzeźwości, ze względu na stwierdzoną u niego niewielką zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu (0,38 mg/l, 0,35 mg/l, 0,30 mg/l), warunki poprzedzające kierowanie pojazdem (spożycie alkoholu w poprzedzającym czyn, w dniu zdarzenia przekonanie, że jest trzeźwy, bo czuł się dobrze, nie przypuszczał, że jeszcze w jego organizmie utrzymuje się alkohol), uzasadniające przyjęcie umyślności w formie działania z zamiarem ewentualnym (jak przyjął Sąd Rejonowy), sprawiały, że stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu nie był znaczny. Również stopień zawinienia nie jest znaczny, albowiem decyzja o prowadzeniu pojazdu właśnie w tym dniu, o tej porze podyktowana została potrzebą podwiezienia narzeczonej do sklepu na zakupy. Oskarżony miał dzień wolny od pracy, dobrze się czuł i chociaż mógł dochować wskazania normy sankcjonowanej, nie uczynił tego, wyczerpując swoim zachowaniem znamiona typu czynu zabronionego z art. 178a § 1 kk. Wywiad środowiskowy dotyczący oskarżonego D. R. potwierdza jego zatrudnienie od 1996 r. u tego samego pracodawcy ((...) jako operator urządzeń wytwórczych w systemie zmianowym) i pozytywną opinię środowiskową (brak postępowań, skarg na niego, zastrzeżeń do jego zachowania), jak również skomplikowanej sytuacji rodzinnej (oskarżony jest rozwiedziony, posiada dorosłego – lat 30 – syna, który przebywa za granicą, z aktualnego związku posiada małoletniego syna 5-letniego, uczestnicząc w życiu dziecka jednak nie mieszka z nim i jego matką, gdyż oskarżony przebywa w domu rodzinnym, gdzie sprawuje opiekę nad matką, która ma 86 lat i leczy się z powodu demencji. W opiece nad matką pomaga oskarżonemu siostra, która jednak mieszka osobno). Te okoliczności, zważywszy na wiek oskarżonego, jego dotychczasową postawę życiową, uwzględniającą potrzeby osób najbliższych, pozostawanie w zatrudnieniu i przestrzeganie porządku prawnego (dotychczasowa niekaralność za przestępstwa) wskazują na wystąpienie po stronie oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej. Wbrew ocenom Sądu Rejonowego postawa oskarżonego, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że mimo umorzenia postępowania oskarżony będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Jednocześnie oskarżony nie był do chwili obecnej karany, wyraził skruchę i krytyczną ocenę popełnionego czynu co pozwala przyjąć, iż zachowanie oskarżonego stanowiło eksces w jego dotychczasowym życiu – na co zwraca słusznie uwagę Skarżący. Również właściwości i warunki osobiste oskarżonego, w szczególności dotychczasowy sposób życia, uzasadniają, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania nie wejdzie ponownie w konflikt z prawem. Natomiast zgodnie z zawartymi powyżej uwagami wina oskarżonego, jak i społeczna szkodliwość jego czynu nie były znaczne. Zachodzą zatem, na co słusznie wskazuje Skarżący, ustawowe przesłanki do zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego z uwagi m.in. na fakt, iż stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego i jego wina nie są znaczne, przy niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia przez oskarżonego D. R. przypisanego mu czynu, w tym właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowa postawa niekaranego oskarżonego, przemawiają za zastosowaniem tej instytucji probacyjnej w postępowaniu o czyn zagrożony karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

o zmianę zaskarżonego wyroku i warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby 3 lat, orzeczenie wobec oskarżonego środków karnych w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat oraz świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10.000 złotych.

Zasadny

Zasadność podniesionych zarzutów i trafność przywołanych okoliczności na uzasadnienie występowania przesłanek warunkowego umorzenia postępowania, wyważone wnioski odnoście do proponowanych warunków zastosowania instytucji probacyjnej sprawiają, że sformułowany w apelacji wniosek jako zasadny zasługiwał na uwzględnienie.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Zważywszy na okoliczności wskazane w części 3 uzasadnienia Sąd Okręgowy dokonał zmiany w tej części wyroku poprzez warunkowe, na podstawie art. 66 § 1 kk i art. 67 § 1 kk, umorzenie postępowania o przypisany oskarżonemu D. R. czyn z art. 178a § 1 kk, na okres próby 3 lat. Jednocześnie na podstawie art. 67 § 3 kk Sąd Okręgowy orzekł od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej nawiązkę w kwocie 10.000 zł oraz środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, zaliczając na jego poczet, na podstawie art. 63 § 4 kk, okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 9 września 2025 r.

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że postępowanie karne o przypisany oskarżonemu D. R. czyn z art. 178a § 1 kk, polegający na tym, że w dniu 9 września 2025 r. ok. godziny 11:41 w miejscowości L. na ul. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,38 mg/l, 0,35 mg/l, 0,30 mg/l, 0,30 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki Z. o nr rej. (...), warunkowo umorzył na okres próby trzech lat oraz zastosował obowiązki przewidziane wyżej wskazane dla tego środka probacyjnego. Okoliczności popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu nie budziły wątpliwości, co prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił przypisując oskarżonemu sprawstwo czynu z art. 178a § 1 kk. Przestępstwo stypizowane tym przepisem zagrożone jest karą do 3 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy zgodził się z zarzutami apelacji i podniesionymi w niej ocenami odnośnie do stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu i stopnia jego zawinienia, których stopień nie jest znaczny, to zaś zważywszy na postawę oskarżonego dotychczas niekaranego za przestępstwa, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia, uzasadniają twierdzenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie D. R. przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Oskarżony nie jest osobą zdemoralizowaną, przejawiającą lekceważenie dla obowiązującego porządku prawnego. Swoją dotychczasową postawą życiową dowodzi, że jest osobą prowadzącą ustabilizowany tryb życia, odpowiedzialną, pracującą w tym samym miejscu pracy od niemal trzydziestu lat (wywiad środowiskowy). Oskarżony D. R. nie był uprzednio karany. Okoliczność ta ma tym większe znaczenie, że odnosi się do osoby dojrzałej i świadczy, iż w stosunkowo długim okresie dorosłego życia przestrzegał porządku prawnego. Można zatem w sposób uzasadniony stwierdzić, że zachowanie oskarżonego – przyjmując za skarżącym – miało charakter incydentu. Daje to podstawę do przyjęcia, że w stosunku do oskarżonego D. R. istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna. Sąd odwoławczy uznał, iż wystarczającą formą prawnokarnej reakcji na przypisane oskarżonemu zachowanie będzie warunkowe umorzenie postępowania. Zakreślony okres próby pozwoli na zweryfikowanie postawy oskarżonego zaś zastosowane obowiązki nie pozwolą na uznanie bezkarności i pobłażliwości dla pejoratywnie ocenionego w toku postępowania karnego zachowania oskarżonego. Sąd odwoławczy uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, z przyczyn wskazanych powyżej a także w pkt 3 uzasadnienia, a zastosowany rodzaj środka probacyjnego jest wystarczającym dla osiągnięcia celów wychowawczych i resocjalizacyjnych wobec sprawcy. Zgodnie z art. 67 § 3 kk umarzając warunkowo postępowanie karne Sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z czynem z art. 178a § 1 kk i z zarzutu oraz okoliczności sprawy wynika, że nie powstała szkoda. W związku z powyższym Sąd orzekł nawiązkę w kwocie 10.000 zł (zaproponowanej w apelacji wysokości nawiązki) oraz orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat (zgodnie z postulatem wskazanym w apelacji). Sąd zastosował wobec oskarżonego dobrodziejstwo warunkowego umorzenia postępowania, albowiem zaktualizowały się wszystkie przesłanki stosowania tej instytucji wobec oskarżonego D. R..

Koszty procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Sąd Okręgowy zważywszy na treść art. 629 kpk w zw. z art. 634 kpk i art. 636 kpk oraz art. 10 ust. 1 i art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r.

o opłatach w sprawach karnych, zasądził od oskarżonego D. R. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 250 zł tytułem kosztów sądowych za obie instancje. Zasądzona kwota obejmuje wydatki postępowania przygotowawczego i sądowego w I instancji w wysokości 140zł oraz wydatki w postępowaniu odwoławczym w kwocie 50 zł, nadto należną opłatę w wysokości 60 zł.

SSO Grażyna Artymiak

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego D. R.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2026 r. w sprawie o sygn. akt X K 849/25 przeciwko

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana