Oskarżona o podsłuch w biurze byłego męża dostała warunkowe umorzenie

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt X K 671/25 przeciwko B. R. (poprzednio D.) oskarżonej o czyny z art. 276 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

1. B. R.

(D.)

Uprzednia niekaralność

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Dotychczasowa niekaralność oskarżonej

Informacja z (...)

Dowód w postaci informacji z (...) w odniesieniu do oskarżonej B. R. nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1) 1a)

1b)

Ad 1)

2) Ad 2)

3a)

3b)

Ad3a)

Ad3b)

4) Ad 4)

błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu że oskarżona podłożyła urządzenie rejestrujące dźwięk w pokoju stanowiącym biuro oskarżyciela posiłkowego i oskarżonej w sytuacji gdy;



oskarżona od początku konsekwentnie podnosiła że urządzenie było umieszczone na parterze budynku w kuchni w celu rejestracji ostrego konfliktu pomiędzy jej synami,



córka stron potwierdziła, że ojciec prowadzał rozmowy telefoniczne również chodząc po domu,

który to błąd doprowadził w konsekwencji do naruszenia:

1) artykułu 5 § 2 kpk poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść oskarżonej tej nie dającej się usunąć wątpliwości bowiem poza zeznaniami oskarżyciela posiłkowego nie ma żadnego dowodu który wskazywałby na umiejscowienie urządzenia rejestrującego dźwięk we wskazanym przez niego pomieszczeniu,

2) przepisów prawa materialnego to artykułu 267 § 3 kk poprzez uznanie, że oskarżona umieściła urządzenie rejestrujące dźwięk w celu uzyskania informacji do jakiej nie była uprawniona a to informacji dotyczącej spraw zawodowych oskarżyciela posiłkowego w sytuacji gdy działania oskarżonej było ukierunkowane wyłącznie na rozstrzygnięcie ostrego konfliktu pomiędzy synami a przypadkowo doszło do nagrania jednego nic nie znaczącego zdania dotyczącego spraw zawodowych oskarżyciela posiłkowego

Niezasadny

Niezasadny

Niezasadny

Odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, stosownie do art. 438 pkt 3 kpk, obrońca nie wykazał aby Sąd I instancji dopuścił się błędu braku lub błędu dowolności wolności. Przeciwnie, Sąd Rejonowy miał na uwadze wszystkie zgromadzone w sprawie dowody uwzględniając wynikające z tego materiału okoliczności, dowody te prawidłowo ocenił kierując się kryteriami, o których mowa w art. 7 kpk. Nie budzi przy tym zastrzeżeń ta część ustaleń i rozważań Sądu pierwszej instancji, która dotyczy elementów strony podmiotowej czynu, umyślności i zamiaru oskarżonej. Oparcie przez sąd ustaleń faktycznych na określonej i wyraźnie wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku grupie dowodów i jednoczesne nieuznanie dowodów przeciwnych, nie stanowi uchybienia, które mogłoby powodować zmianę lub uchylenie wyroku, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 424 § 1 pkt 1 kpk, sąd wskazał jakimi w tej kwestii kierował się względami. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonej (art. 4 kpk), jest wyczerpująco i logiczne - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 § 1 pkt 1 kpk). Zarzut błędu „dowolności” jest tylko wtedy słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania, przy czym dla swojej skuteczności wymaga on od apelującego wykazania, jakich konkretnych uchybień w świetle wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania dopuścił się sąd w dokonanej ocenie materiału dowodowego a nie tylko ograniczenia się do własnej oceny tego materiału. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 kpk może być uznany za skuteczny tylko wówczas, gdy zostanie wykazane, że orzekający Sąd rzeczywiście powziął niedające się usunąć wątpliwości, jednak nie rozstrzygnął ich na korzyść oskarżonej. Dla zasadności tego zarzutu nie wystarczy zaprezentowanie przez stronę własnych wątpliwości co do zgromadzonego materiału dowodowego i wymowy poszczególnych dowodów. Jeżeli poczynione ustalenia faktyczne uzależnione są od obdarzenia wiarą tej, czy innej grupy dowodów, nie wchodzi w rachubę naruszenie reguły

in dubio pro reo, albowiem jednym z podstawowych obowiązków sądu orzekającego jest swobodna ocena dowodów (art. 7 kpk). Obraza prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni zastosowanego przepisu, zastosowaniu nieodpowiedniego przepisu w sytuacji, gdy jego zastosowanie jest obowiązkowe. Obraza prawa materialnego może być przyczyną odwoławczą jedynie wtedy, gdy ma ona charakter samoistny. Obraza prawa materialnego ma bowiem miejsce wyłącznie wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu prawidłowo ustalony, a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego, a także w sytuacji niezastosowania określonego przepisu. Nie zachodzi natomiast taka obraza, kiedy wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę lub naruszenie przepisów prawa procesowego. Obraza prawa materialnego powinna wynikać z samej treści wyroku. Tym samym zachodzi ona tylko w sytuacji, gdy opis czynu wskazuje, iż w drodze subsumpcji dokonano jego błędnej kwalifikacji prawnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego zawsze oparty musi być na akceptacji prawidłowo dokonanych przez sąd ustaleń faktycznych i jest zarzutem, w którym kwestionuje się prawidłowość przeprowadzenia procesu subsumpcji lub wykładni stosowanego przepisu. Tymczasem Skarżący jednocześnie zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego. Nie można jednak stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdy wadliwość orzeczenia ma polegać, jak wynika z wywodów Skarżącego, na błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i to powiązanego z naruszeniem przepisu postępowania – art. 5 § 2 kpk. Obrońca oskarżonej formułując zarzut naruszenia prawa materialnego wdaje się w polemikę z ustaleniami faktycznymi, które legły u podstaw wyroku, a które – jego zdaniem – powinny być odmienne i powinny prowadzić do ustalenia, że oskarżona nie popełniła zarzucanego czynu z art. 267 § 3 kk poprzez uznanie, że oskarżona umieściła urządzenie rejestrujące dźwięk w celu uzyskania informacji do jakiej nie była uprawniona a to informacji dotyczącej spraw zawodowych oskarżyciela posiłkowego. Tymczasem zarzut taki mógłby zostać sformułowany jedynie wówczas, gdyby obrońca twierdził, iż to właśnie ustalenia przyjęte przez sąd orzekający winny prowadzić do wniosku, iż działanie takie nie wypełnia dyspozycji art. 267 § 3 kk. Nietrafnie zarzucono obrazę prawa materialnego, skoro z treści zarzutu wynika ponad wszelką wątpliwość, że Skarżący kwestionuje poczynione ustalenia faktyczne będące podstawą zaskarżonego orzeczenia.

błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że oskarżona pozyskała informacje, do której nie była uprawniona w sytuacji gdy nagrana informacja dotyczy zabezpieczenia hipotecznego, a więc informacji publicznej jak również w sytuacji gdy nie wykazano w jaki sposób owa informacja miałaby stanowić zagrożenie dla interesów zawodowych oskarżyciela posiłkowego,

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu że oskarżona dysponuje większą ilością nagrań w sytuacji, gdy nie wynika to z żadnego dowodu a takie ustalenia sąd oparł wyłącznie o niczym nie poparte insynuację oskarżyciela posiłkowego, a oskarżona kategorycznie zaprzeczyła, aby doszło do nagrania innych przypadkowych rozmów oskarżyciela posiłkowego,

błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skierowane przez oskarżoną słowa do oskarżyciela posiłkowego, aby zaniechał oskarżania jej o nagranie dowodzące zdrady małżeńskiej i aby strony doszły do porozumienia w kwestiach rozwodowych i związanych z opieką nad dziećmi stanowiły groźbę bezprawną w sytuacji, gdy córka stron J. N. wskazała, że rodzice rozmawiali zawsze w dużych emocjach a więc oskarżyciel posiłkowy miał świadomość, że zamiarem żony nie jest grożenie mu, lecz jest to kolejna pełna emocji próba zakończenia konfliktu około rozwodowego,

Niezasadny

Wobec kwestionowania i podnoszenia zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych w środku odwoławczym, zasadnym będzie przypomnienie utrwalonego poglądu sformułowanego tak w doktrynie, jak i w judykaturze, że ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd

meriti w toku rozprawy mogą być skutecznie kwestionowane, a ich poprawność zdyskwalifikowana, wtedy dopiero gdy w procesie dochodzenia do nich Sąd uchybił dyrektywom art. 7 kpk, pominął istotne dowody w sprawie lub oparł się na dowodach nieujawnionych na rozprawie, sporządził uzasadnienie niezrozumiałe, wewnętrznie sprzeczne bądź sprzeczne z regułami logicznego rozumowania, wyłączające możliwość merytorycznej oceny kontrolno-odwoławczej. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych może być uznany za trafny jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, iż rozstrzygnięcie sądu nie uwzględnia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego bądź że ocena poszczególnych dowodów jest sprzeczna z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego, czy wskazaniami wiedzy. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do polemiki ze stanowiskiem sądu wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i prezentowania odmiennej subiektywnej oceny dowodów. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, nie na innych dowodach od tych, na których oparł się sąd I instancji, a w zasadzie jedynie na wyjaśnieniach oskarżonej, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Nie może on jednak osiągać celu zamierzonego przez wnoszących środki odwoławcze, jeżeli sprowadza się w swojej istocie do polemiki z rozważaniami sądu I instancji zawartymi w pisemnych motywach wyroku. Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może bowiem opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Stawiając tego rodzaju zarzut należy wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowania i wnioskowania), czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów sąd I instancji. Zarzuty apelacji obrońcy oskarżonej odnoszące się do błędu w ustaleniach faktycznych, nie znajdują żadnego uzasadnienia. Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych.

naruszenie przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpk poprzez dokonanie oceny dowodów sprzecznej z zasadami wiedzy, prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, celowo ukierunkowanej na nie uwzględnienie tej części zeznań które pozostają w sprzeczności z zeznaniami oskarżyciela posiłkowego oraz córki i zięcia stron, którzy pozostają w ostrym konflikcie z oskarżoną i w których interesie jest doprowadzenie do skazania oskarżonej w sytuacji, gdy słowa skierowane przez oskarżoną, jak wynika z zeznań świadka J. N., były wypowiedziane w emocjach, że tak przebiegały zawsze rozmowy przeprowadzane przez rodziców wiec nie miały one na celu jak również wydźwięku groźby a wyłącznie rozpaczliwą próbę zakończenia trudnego dla oskarżonej konfliktu około rozwodowego, w trakcie którego to oskarżyciel posiłkowy składał fałszywe zeznania, że nie dopuścił się zdrady małżeńskiej;

naruszenie przepisów postępowania a to artykułu 627 kpk poprzez zasądzenie rażąco zawyżonych kosztów zastępstwa pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w kwocie 3600 zł, które nie są uzasadnione niezbędnym nakładem pracy adwokata, wkładem pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, czasem potrzebnym na przygotowanie się do prowadzenia sprawy w sytuacji zaledwie jednego stawiennictwa w sądzie na rozprawie, której czas nie przekroczył jednej godziny,

Niezasadny

Niezasadny

Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 7 kpk konieczne jest wykazanie, który konkretnie dowód został przez sąd dowolnie oceniony oraz w czym owa dowolność się przejawia. W realiach niniejszej sprawy nie można także przyjąć iżby Sąd I instancji naruszył dyspozycje art. 7 kpk, przy dokonaniu oceny dowodów sprzecznej z zasadami wiedzy, prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, celowo ukierunkowanej na nie uwzględnienie tej części zeznań, które pozostają w sprzeczności z zeznaniami oskarżyciela posiłkowego oraz córki i zięcia stron, którzy pozostają w ostrym konflikcie z oskarżoną i w których interesie jest doprowadzenie do skazania oskarżonej. Do wysunięcia takiego twierdzenia dalece niewystarczające jest to, iż przyjęte przez sąd założenia dowodowe nie odpowiadają preferencjom obrońcy oskarżonej. Podkreślić też należy znaczenie, jakie w tej sprawie miała bezpośredniość postępowania dowodowego na rozprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawach w których Sąd dysponuje diametralnie różniącymi się w wymowie dowodami osobowymi, zasada bezpośredniości odgrywa obok zasady swobodnej oceny dowodów rolę trudną do przecenienia. To właśnie Sąd I instancji dowody z wyjaśnień oskarżonej a także zeznań świadków przeprowadził bezpośrednio. Miał z nimi bezpośredni kontakt w toku realizacji czynności dowodowych, oceniał złożone przez oskarżoną wyjaśnienia oraz zeznania poszczególnych świadków, kierując się zarówno ich treścią, jak też własnymi spostrzeżeniami i wrażeniami wynikającymi z zachowania się osób przesłuchiwanych, ich reakcji mentalnych na zadawane pytania, postawy w toku realizowanej czynności przesłuchania i stosunku do tej czynności. Sąd Rejonowy po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym dokonał poprawnych ustaleń faktycznych i dokonał właściwej prawnokarnej oceny bezprawnych zachowań oskarżonej. Wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń obrony, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. W szczególności Sąd ten przesłuchał oskarżoną w zakresie, w jakim zdecydowała się na złożenie wypowiedzi przed Sądem. W sposób nienaganny Sąd przeprowadził dowody z zeznań świadków. Dowody ocenione zostały przez Sąd Rejonowy w sposób swobodny, nie zaś dowolny, a wszystkie ustalenia stanu faktycznego mają swoje odzwierciedlenie w zebranych i należycie przeanalizowanych dowodach. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk, jeśli tylko jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonej, jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. Obrońca oskarżonej nie wykazał w sposób przekonujący, by którykolwiek z tych warunków nie został zaskarżonym wyroku dotrzymany, a zatem także i zarzut naruszenia art. 7 kpk nie mógł w realiach niniejszej sprawy stanowić przyczyny wzruszenia zaskarżonego orzeczenia.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania a to art. 627 kpk poprzez zasądzenie rażąco zawyżonych kosztów zastępstwa pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w kwocie 3600 zł. Oskarżyciel posiłkowy może dochodzić zasądzenia uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego pełnomocnika (art. 616 § 1 pkt 2 kpk). Orzekając o kosztach procesu poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego z tytułu ustanowionego przez niego pełnomocnika Sąd nie jest upoważniony do obniżenia opłaty określonej w umowie zawartej między adwokatem a klientem, gdy wydatki zostały rzeczywiście poniesione oraz jeżeli ustalona opłata nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej wysokości wynagrodzenia jednego adwokata przewidzianego w przepisach rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2001 r., WZ 20/01; postanowienie SN z dnia 23 marca 2011 r., I KZP 1/11). Jeżeli na podstawie umowy łączącej oskarżyciela posiłkowego i pełnomocnika będącego adwokatem, strona zobowiązała się do uiszczenia wynagrodzenia wraz ze stawką podatku od towarów i usług, to w sytuacji gdy łączna wysokość tak ukształtowanego zobowiązania nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej wielkości wynagrodzenia jednego adwokata, brak jest podstaw, by odmówić oskarżycielowi posiłkowemu prawa do ubiegania się zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w pełnej wysokości (postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 27 marca 2008 r., II AKz 147/08). Pełnomocnika działającego z wyboru łączy z klientem umowa określająca jego wynagrodzenie w granicach dopuszczalnej szerokiej autonomii i sąd nie powinien ingerować w sferę uprawnień stron takiej umowy. Oznacza to, że skoro przepis art. 627 kpk stanowi, że od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego, to należy przyjąć, że chodzi o wydatki rzeczywiście poniesione, jeżeli mieszczą się w granicy przewidzianej w stawkach dla takich wydatków, a więc między stawką minimalną i maksymalną (840 zł a 5.040 zł). W realiach niniejszej sprawy pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego przedłożył spis kosztów (k. 156) domagając się zwrotu na rzecz oskarżyciela posiłkowego poniesionych przez niego wydatków w kwocie 3.600 zł, wykazując rzeczywiście poniesione przez T. D. wydatki poprzez dołączony paragon fiskalny (k. 157) potwierdzający dokonaną wpłatę na rzecz ustanowionego pełnomocnika, właśnie takiej kwoty. Wykazana została kwota rzeczywiście przez oskarżyciela posiłkowego poniesiona w związku z reprezentowaniem go przez ustanowionego adwokata jako pełnomocnika. Wnioskowana kwota nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej wielkości wynagrodzenia jednego adwokata (sześciokrotności opłaty minimalnej). Zarzut naruszenia przepisów postępowania w tej mierze nie jest zasadny.

orzeczenia rażąco surowej kary w sytuacji, gdy okoliczności niniejszej sprawy, przy założeniu że zachowania oskarżonej wypełniają znamiona przestępstw z artykułach 267 kk i 191 kk, wskazują na znikomą społeczną szkodliwość czynu, jak również w sytuacji wykorzystania w sprawie rozwodowej przypadkowo nagranej rozmowy oskarżyciela posiłkowego o dopuszczeniu się przez niego kolejnej zdrady małżeńskiej i próby zaznajomienia synów stron z kolejną partnerką, w sytuacji oskarżania w postępowaniu rozwodowym oskarżonej o zdradę małżeńską której nigdy się nie dopuściła oraz w kontekście składania przez oskarżyciela posiłkowego fałszywych zeznań o wierności małżeńskiej należy uznać za usprawiedliwione bowiem w postępowaniu rozwodowym oskarżona reprezentowała nie tylko swoje interesy lecz również interesy małoletnich dzieci a złożenie zawiadomienia do prokuratury przez oskarżyciela posiłkowego było wyłącznic wyrazem złośliwości i kolejnego ataku przeciwko małżonce a nie opierało się o poczucie sprawiedliwości oskarżyciela posiłkowego co rzutuje na ocenę stopnia społecznej szkodliwości rzekomo popełnionego czynu

Częściowo zasadny

Ustawodawca chroniąc swobodę orzekania, nie pozwala sądowi odwoławczemu na ingerencję w wymiar kary orzeczonej przez Sąd I instancji w każdym przypadku, gdy wymierzona kara mogłaby być surowsza lub łagodniejsza. Nie każda różnica w zakresie oceny wymiaru kary uzasadnia zarzut rażącej niewspółmierności, ale tylko taka, która ma charakter zasadniczy, jest niewspółmierna w stopniu nie dającym się zaakceptować. Ingerencja taka jest dopuszczalna tylko wówczas, jeżeli stwierdzona łagodność lub surowość razi swoją niewspółmiernością (wyrok SA w Katowicach z dnia 21 lutego 2013 r., II AKa 489/12). Sąd Odwoławczy zmienia orzeczenie w zakresie kary tylko w razie stwierdzenia jej rażącej niewspółmierności. Ta zaś zachodzi wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności mających wpływ na wymiar kary można było przyjąć, że powstałaby znaczna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji a karą, którą należałoby orzec w następstwie prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary. Zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić tylko wówczas, gdy kara wprawdzie mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstw przypisanych oskarżonej, jak i jej osobowości. Artykuł 53 kk nie ma charakteru normy stanowczej w rozumieniu normy zawierającej nakaz lub zakaz określonego zachowania. Określa on objęte sferą swobodnego sędziowskiego uznania ogólne dyrektywy wymiaru kary brane przez Sąd orzekający pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie wyboru rodzaju kary i jej rozmiaru. Nie są zasadne twierdzenia Skarżącego odnoszące się do postulatu uznania, że zarzucane oskarżonej czyny z art. 267 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk nie stanowią przestępstw z uwagi na ich znikomy stopień społecznej szkodliwości. Jednak w realiach niniejszej sprawy stan faktyczny nie budził wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanej przez Sąd Rejonowy ich oceny. To właśnie na podstawie wskazanych w uzasadnieniu dowodów Sąd I instancji ustalił sprawstwo oskarżonej i niebudzące wątpliwości okoliczności popełnienia przypisanych oskarżonej czynów z art. 267 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk. Te zaś okoliczności implikują wyjściową przesłankę warunkowego umorzenia postępowania, a mianowicie, by okoliczności popełnienia czynów nie budziły wątpliwości. Tych ustaleń Skarżący nie kwestionuje, jednakże podkreśla, że Sąd orzekł wobec oskarżonej kary niewspółmiernie surowe, natomiast zachowania oskarżonej wskazują na znikomą społeczną szkodliwość czynów. Jednak w tej mierze zarzut niewspółmiernej surowości kary i jego argumentacja nie jest właściwy, w ocenie Sądu Okręgowego stopień zawinienia oskarżonej i stopień społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonej czynów nie są znaczne, w odróżnieniu od przyjętego przez Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, którym orzeczono uznane przez Skarżącego kary za niewspółmiernie surową. Równocześnie nie sposób zgodzić się z motywacją Skarżącego lansującego ocenę zachowań oskarżonej jako w znikomym stopniu społecznie szkodliwych. Z taką oceną z przyczyn wskazanych w pkt 4 uzasadnienia nie sposób się zgodzić.

o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od stawianych jej zarzutów i zasądzenie kosztów obrony za obie instancje według norm przepisanych,

ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania

Niezasadny

W znacznej mierze niezasadność podniesionych zarzutów, przy trafności przywołanych okoliczności rzutujących na ocenę stopnia winy i stopnia społecznej szkodliwości, jednak nie w stopniu uzasadniającym ich znikomość, sformułowane w apelacji wnioski jako niezasadne nie zasługiwały na uwzględnienie. Jednocześnie jednak Sąd Rejonowy przeprowadził poprawnie przewód sądowy, prawidłowo dokonał oceny zgromadzonych dowodów i wyciągnął słuszne wnioski czyniąc prawidłowe ustalenia faktyczne i wyciągając wnioski co do ich subsumpcji pod przepisy ustawy karnej. Te ustalenia i oceny zostały oparte na kompletnym materiale dowodowym, stąd wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania jest chybiony. Oparcie zaś orzeczenia na kompletnym materiale dowodowym, przy braku wystąpienia przyczyn z art. 439 kpk sprawia, że nie ma podstaw do przekazania sprawy do ponownego jej rozpoznania po uprzednim uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1. Wystąpienie przesłanek warunkowego umorzenia postępowania.

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie w wypadku łącznego spełnienia przewidzianych w ustawie przesłanek określonych w art. 66 kk, a mianowicie kiedy: brak jest wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynów, które zagrożone są karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynów nie są znaczne, a postawa sprawcy dotychczas niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Zgodnie z regulacją art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynów sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonych dóbr, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynów, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Kryteria formalne warunkowego umorzenia postępowania zostały spełnione. Zarzucane oskarżonej czyny: z art. 267 § 3 kk zagrożony jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat, a z art. 191 § 1 kk zagrożony karą do 3 lat pozbawienia wolności. Oskarżona nie była dotychczas karana za przestępstwa. Odnosząc się do pozostałych kryteriów zauważyć należy, że stan faktyczny sprawy nie budził żadnych wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanej przez Sąd Rejonowy ich oceny. To właśnie na podstawie wskazanych w uzasadnieniu dowodów Sąd ustalił sprawstwo oskarżonej i niebudzące wątpliwości okoliczności popełnienia przypisanych oskarżonej czynów z art. 267 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk. Te zaś okoliczności implikują wyjściową (poza przywołanymi przesłankami formalnymi) materialną przesłankę warunkowego umorzenia postępowania, a mianowicie, by okoliczności popełnienia czynów nie budziły wątpliwości. Tych ustaleń Skarżący nie kwestionuje, jednakże podkreśla, że Sąd orzekł wobec oskarżonej kary niewspółmiernie surowe, natomiast zachowania oskarżonej wskazują na znikomą społeczną szkodliwość czynów. Jednak w tej mierze wniosek nie jest właściwy, w ocenie Sądu Okręgowego stopień zawinienia oskarżonej (mając na względzie wskazywane w zarzucie okoliczności dotyczące postępowania rozwodowego) i stopień społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonej czynów nie są znaczne, w odróżnieniu od przyjętego przez Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku, którym orzeczono uznane przez Skarżącego kary za niewspółmiernie surowe. Podkreślane przez Skarżącego okoliczności sprawiały, że stopień społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonej czynów nie był znaczny. Również stopień jej zawinienia nie był znaczny, zważywszy na motywy towarzyszące zachowaniom oskarżonej, w tym mające wpływ także na dbałość o dobro dzieci, a nie wyłącznie poczucie skrzywdzenia wynikającego z prowadzonej sprawy rozwodowej. Te okoliczności, zważywszy na wiek oskarżonej, jej dotychczasową postawę życiową, uwzględniającą potrzeby osób najbliższych, pozostawanie w stałym zatrudnieniu i przestrzeganie porządku prawnego (dotychczasowa niekaralność za przestępstwa) wskazują na wystąpienie po stronie oskarżonej pozytywnej prognozy kryminologicznej. Wbrew ocenom Sądu Rejonowego postawa oskarżonej, jej właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że mimo umorzenia postępowania oskarżona będzie przestrzegała porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Jednocześnie oskarżona nie była do chwili obecnej karana, wyraziła krytyczną ocenę popełnionych czynów co pozwala przyjąć, iż zachowanie oskarżonej stanowiło eksces w jej dotychczasowym życiu – przeżywanie rozpadu małżeństwa – na co zwraca słusznie uwagę Skarżący. Również właściwości i warunki osobiste oskarżonej, w szczególności dotychczasowy sposób życia, uzasadniają, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania nie wejdzie ponownie w konflikt z prawem. Natomiast zgodnie z zawartymi powyżej uwagami wina oskarżonej, jak i społeczna szkodliwość jej czynów nie były znaczne. Zachodzą zatem ustawowe przesłanki do zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego z uwagi m.in. na fakt, iż stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonej i jej wina nie są znaczne, przy niebudzących wątpliwości okoliczności popełnienia przez oskarżoną przypisanych jej czynów, w tym właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowa postawa niekaranej oskarżonej, przemawiają za zastosowaniem tej instytucji probacyjnej w postępowaniu o czyny zagrożone karami nie przekraczającymi 3 lat pozbawienia wolności.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2026 r. (sygn. akt X K 671/25) w części, w której Sąd ten przypisał oskarżonej B. R. (poprzednio D.) sprawstwo i zawinienie czynów zabronionych:



z art. 267 § 3 kk, polegający na tym, że oskarżona w nieustalonym okresie jednak nie później niż do 31 lipca 2022 r. w miejscowości C. woj. (...), uzyskała dostęp do informacji, do której nie była uprawniona poprzez wykorzystanie urządzenia podsłuchowego, które to było umieszczone w domu jednorodzinnym, czym działała na szkodę T. D.,



z art. 191 § 1 kk polegający na tym, że oskarżona w dniu 28 lipca 2024 roku w miejscowości C. woj. (...), zastosowała groźbę bezprawną w postaci możliwości ujawnienia służbowych rozmów w celu zmuszenia T. D. do zaniechania złożenia zawiadomienia dotyczącego uzyskania dostępu do informacji, do której nie była uprawniona poprzez wykorzystanie urządzenia podsłuchowego czym działała na szkodę T. D..

Sąd odwoławczy zaaprobował zasądzenie przez Sąd Rejonowy od oskarżonej na rzecz oskarżyciela posiłkowego T. D. kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem w sprawie pełnomocnika.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie było żadnych merytorycznych czy formalnych racji, które przemawiałyby za koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w całości jak postulował Skarżący. Sąd Rejonowy wykorzystał w toku rozprawy istniejące możliwości weryfikacji tez aktu oskarżenia i twierdzeń obrony, w granicach niezbędnych dla ustalenia faktów istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy oparł orzeczenie na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym w toku poprawnie przeprowadzonego postępowania sądowego. W tym zakresie podniesiony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie był zasadny. Dokonana zaś ocena dowodów mieści się w granicach zakreślonych dyspozycją art. 7 kpk. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Istotne dla rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności za przypisane oskarżonej czyny okoliczności ujawnione w toku postępowania przed Sądem Rejonowym zostały omówione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy podziela zajęte w tej mierze stanowisko. W wyczerpującym uzasadnieniu, Sąd

meriti poddał wszechstronnej i logicznej analizie zebrane dowody, w sposób w pełni przekonujący oraz zgodny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, przedstawił, na jakich przesłankach faktycznych i prawnych oparł swoje przekonanie odnośnie do wiarygodności tych dowodów, które włączył do podstawy faktycznej wyroku. Kontrola instancyjna nie potwierdziła zasadności podniesionych w środku odwoławczym uchybień, które w oczekiwaniu Skarżącego mogłyby prowadzić do uniewinnienia oskarżonej, czy przyjęcia, że czyny jej zarzucane nie stanowią przestępstw z uwagi na ich znikomy stopień społecznej szkodliwości. Sąd I instancji dokonał ustaleń faktycznych opierając się na całokształcie materiału dowodowego, a wyciągając trafne wnioski poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, z których wyciągnął słuszne wnioski co do przypisania sprawstwa czynów zarzucanych oskarżonej aktem oskarżenia. Sąd Odwoławczy mając na względzie powyższe okoliczności, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego w części, w której przypisał oskarżonej sprawstwo czynów z art. 267 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk, a także zwrotu uzasadnionych wydatków poniesionych przez oskarżyciela posiłkowego w toku postępowania związanych z ustanowienie pełnomocnika (art. 616 § 1 pkt 2 kpk).

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Zważywszy na okoliczności wskazane w części 3 i 4 uzasadnienia Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie pkt III (orzeczenia o karze łącznej) i zamiast orzeczeń o wymiarze kar (z pkt I i II) warunkowe, na podstawie art. 66 kk i art. 67 § 1 kk, umorzenie postępowania o przypisane oskarżonej czyny z art. 267 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk na okres próby 2 lat. Jednocześnie na podstawie art. 67 § 3 kk Sąd orzekł nawiązkę w kwocie 1.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej.

Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że postępowanie karne o przypisane oskarżonej czyny z art. 267 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk warunkowo umorzył na okres próby 2 lat oraz na podstawie art. 67 § 3 kk orzekł nawiązkę w kwocie 1.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd Okręgowy uznał, iż stanowisko Sądu Rejonowego co do stopnia zawinienia i stopnia społecznej szkodliwości przypisanych oskarżonej czynów nie jest trafne. W ocenie Sądu Odwoławczego stopień społecznej szkodliwości i stopień zawinienia czynów przypisanych oskarżonej nie są znaczne, to zaś zważywszy na postawę oskarżonej dotychczas niekaranej za przestępstwa, jej właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia, uzasadniają twierdzenie, że pomimo umorzenia postępowania oskarżona będzie przestrzegała porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Oskarżona nie jest osobą zdemoralizowaną, przejawiającą lekceważenie dla obowiązującego porządku prawnego. Swoją dotychczasową postawą życiową dowodzi, że jest osobą prowadzącą ustabilizowany tryb życia, odpowiedzialną, pracującą. Oskarżona nie była uprzednio karana. Okoliczność ta ma tym większe znaczenie, że odnosi się do osoby dojrzałej i świadczy, iż w stosunkowo długim okresie dorosłego życia przestrzegała porządku prawnego. Można zatem w sposób uzasadniony stwierdzić, że zachowania oskarżonej – przyjmując za skarżącym – miało charakter incydentu związane z aktualną wówczas sytuacją życiową – rodzinną oskarżonej. Daje to podstawę do przyjęcia, że w stosunku do oskarżonej istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna. Sąd odwoławczy uznał, iż wystarczającą formą prawnokarnej reakcji na przypisane oskarżonej zachowania będzie warunkowe umorzenie postępowania. Zakreślony okres próby pozwoli na zweryfikowanie postawy oskarżonej zaś zastosowany obowiązek nie pozwoli na uznanie bezkarności i pobłażliwości dla pejoratywnie ocenionego w toku postępowania karnego zachowania oskarżonej. Sąd odwoławczy uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, z przyczyn wskazanych powyżej a także w pkt 3 i 4 uzasadnienia, a zastosowany rodzaj środka probacyjnego jest wystarczającym dla osiągnięcia celów wychowawczych i resocjalizacyjnych wobec oskarżonej. Zgodnie z art. 67 § 3 kk umarzając warunkowo postępowanie karne Sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z czynami z art. 267 § 3 kk i z art. 191 § 1 kk oraz okoliczności sprawy wynika, że nie powstała wymierna szkoda. W związku z powyższym Sąd orzekł nawiązkę w kwocie 1.000 zł. Sąd zastosował wobec oskarżonej dobrodziejstwo warunkowego umorzenia postępowania, albowiem zaktualizowały się wszystkie przesłanki stosowania tej instytucji wobec oskarżonej.

Koszty procesu

Punkt III wyroku, czyn IV

Wobec nieuwzględnienia apelacji obrońcy oskarżonej na podstawie art. 636 § 1 kpk koszty procesu za postępowanie odwoławcze obciążają oskarżoną. Mając na względzie art. 627 kpk w zw. z art. 629 kpk w zw. z art. 634 kpk oraz art. 7 w zw. z art. 8 i art. 10 w zw. z art. 12

ustawy o opłatach w sprawach karnych, Sąd Odwoławczy zasądził od oskarżonej B. R. na rzecz:



oskarżyciela posiłkowego T. D. kwotę 840 zł tytułem zwrotu wydatków związanych z udziałem jego pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Wysokość opłaty wynika z wysokości stawki minimalnej za udział w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem II instancji (§ 11 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 11 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r., poz. 215) pełnomocnika będącego adwokatem;



Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł tytułem kosztów sądowych za obie instancje. Zasądzona kwota obejmuje wydatki postępowania przygotowawczego i sądowego w I instancji w wysokości 888,58 zł oraz wydatki w postępowaniu odwoławczym w kwocie 50 zł, nadto należną opłatę w wysokości 61,42 zł (jedna opłata za obie instancje).

SSO Grażyna Artymiak

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonej B. R.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2026 r. (sygn. akt X K 671/25)

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana