Sąd uchylił obowiązek naprawienia szkody dwóm pokrzywdzonym, resztę wyroku utrzymał

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 29 maja 2025 sygn. akt II K 377/24

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami

przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

- zarzut obrazy przepisów prawa procesowego tj. art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 170 § 1 – 2 kpk mająca wpływ na treść wyroku

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść

Niezasadny

Zarzuty naruszenia prawa procesowego należało uznać za niezasadne. Sąd dokonując oceny materiału dowodowego nie naruszył art. 7 kpk. Ocena dowodów jest swobodna , zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania. Poczynione w oparciu o taką ocenę ustalenia faktu głównego, a więc tego, czy oskarżona L. Ł. dopuściła się przestępstwa z art. 286 § 1 kk (popełnionego w warunkach art. 91 § 1 kk), a więc czy doprowadziła pokrzywdzonych: L. B., L. X., R. E., O. F. (2) do niekorzystnego rozporządzenia ich mieniem, jako zapłatę za zakup stolarki okiennej i drzwiowej poprzez wprowadzenie ich w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z zawartych umów, są prawidłowe. W realiach przedmiotowej sprawy, poza sporem pozostaje okoliczność, iż oskarżona prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą (...) w R. przy ul. Okrzei 20 i w przeszłości pokrzywdzeni korzystali z jej usług polegających na zakupie oraz montażu stolarki. Fakt ten nie był przez nikogo kwestionowany. Co więcej pokrzywdzeni byli zadowoleni z jakości świadczonych usług. Właśnie ta okoliczność przesądziła o tym, że firmę oskarżonej pokrzywdzeni uznali za wiarygodną, czego wyrazem było złożenie kolejnych zamówień na zakup i montaż okien i drzwi. W tym właśnie celu dokonywali oni na rzecz pokrzywdzonych stosownych przedpłat i zaliczek. Okoliczności tej nie kwestionuje skarżąca. Nie jest jednak prawdą, iż oceny całości zachowania oskarżonej, należy rozpatrywać tylko i wyłącznie na gruncie cywilnoprawnym, jako niewykonanie lub nienależyte wykonanie przez oskarżoną zobowiązań poprzez niezrealizowanie umów, jak podnosi skarżąca we wniesionej apelacji. Trafnie zaakcentował sąd rejonowy (przywołując stosowny judykat), iż oskarżona miała problemy finansowe i opóźnienia w realizacji zawieranych umów, a mimo to, podpisywała kolejne umowy, przeznaczając na realizację zaległości kwoty wpłacone przez pokrzywdzonych. W ten właśnie sposób swoim zachowaniem „zwodziła” pokrzywdzonych, wprowadzając ich w błąd, co do możliwości i terminu realizacji zawartych umów, wykorzystując ich zaufanie, jakim ją obdarzyli, zważywszy na fakt korzystania z jej usług w przeszłości (o czym była mowa wyżej). Działała w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, które w judykaturze jest rozumiane szeroko. Chodzi o aktualne i przyszłe przysporzenia mienia, ogólniej - polepszenie sytuacji majątkowej. Sprawca nie musi dążyć do przywłaszczenia mienia, czyli do uzyskania niegodziwej korzyści majątkowej. Jako stronie umowy może mu towarzyszyć nawet wola wywiązania się z niej w przyszłości. Rzecz jednak w tym, że w chwili zawierania umowy wywiązanie się z jej warunków przez sprawcę było nierealne z powodu jego sytuacji majątkowej i gdyby druga strona znała te sytuację, umowy by nie zawarła i nie rozporządziła mieniem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2024r. wydany w sprawie VIII AKa 81/24, LEX nr 3754726). Powyższego nie przekreśla okoliczność, iż pokrzywdzeni wyrażali zgodę na przesunięcie terminu realizacji zamówienia. Z zeznań wszystkich pokrzywdzonych wynika, że kontaktowali się z pokrzywdzoną, czy to telefonicznie, w drodze sms, poprzez media społecznościowe celem wyjaśnienia przyczyn opóźnienia realizacji zamówień, zaś oskarżona tłumaczyła taki stan rzeczy różnymi okolicznościami (problemy rodzinne skutkujące dolegliwościami zdrowotnymi, brak realizacji zamówienia przez bezpośrednich producentów stolarki) i w takiej sytuacji pokrzywdzeni, wykazywali wobec oskarżonej wyrozumiałość, wyrażając tym samym zgodę na przesunięcie terminów realizacji złożonych zamówień. Jednak co istotne, późniejsze kontakty pokrzywdzonych z oskarżoną, nie przynosiły oczekiwanych rezultatów, bowiem oskarżona unikała z pokrzywdzonymi wszelkich kontaktów np. nie odbierała od nich telefonów (czego nie dostrzega skarżąca). Znamiennym jest, jak wynika z informacji firmy (...) - bezpośredniego producenta stolarki okiennej i drzwiowej, prowadzona przez oskarżoną firma w okresie od 26 września 2023r. do 31 grudnia 2023r. złożyła wprawdzie trzy zamówienia opiewające na kwotę 33 080,77 zł, jednak, co istotne, zamówienia te nie zostały opłacone i ostatecznie nie trafiły do produkcji (k. 110 akt sprawy). Fakt ten jednoznacznie dowodzi, iż wbrew argumentacji skarżącej, oskarżona w ogóle nie przystąpiła do realizacji zamówienia. Podobnie ocenić należy informację (...) sp .z o. o. z której wynika, iż jako bezpośredni producent stolarki, nie współpracowała z firmą oskarżonej (k. 113 akt sprawy). A zatem, trafnie akcentuje sąd rejonowy, oskarżona od samego początku nie miała zamiaru wywiązywać się z umów, jakie zawierała z pokrzywdzonymi. Działała w sposób przemyślany i nakierowany na osiągnięcie własnych korzyści, z zamiarem kierunkowym doprowadzenia pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia ich mieniem, a jej wyjaśnienia są przyjętą przez nią linią obrony, obliczoną na uniknięcie odpowiedzialności karnej za popełnione czyny. Sprawstwa oskarżonej w odniesieniu do przypisanego jej występku nie przekreśla podniesione przez skarżącą okoliczności, iż oskarżona dokonała połowy spłaty na rzecz pokrzywdzonego R. E., zamontowała większość drzwi u pokrzywdzonego L. B., zamontowała część drzwi u pokrzywdzonej L. X., wreszcie, dokonała całkowitej spłaty na rzecz pokrzywdzonej O. F. (1). W tym miejscu należy zaznaczyć, iż spłaty na rzecz O. F. (1) dokonała nie oskarżona, ale bank (...) S.A., który kredytował usługi świadczone przez oskarżoną, w wyniku rozpoznania powtórnej reklamacji pokrzywdzonej, co wynika z jej zeznań (k. 227 akt sprawy). Słusznie sąd rejonowy postąpił oddalając na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk wniosek skarżącej o przesłuchanie osób wskazanych na k. 197 akt sprawy na okoliczność realizacji przez oskarżoną zamówień w umówionym terminie, wywiązywania się z umów zawartych z klientami oraz zadowolenia klientów ze współpracy z oskarżoną. Okoliczność ta nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że sąd rejonowy nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, które w ocenie obrońcy miały stanowić konsekwencję naruszenia prawa procesowego .

- o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk

ewentualnie:

- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Końskich do ponownego rozpoznania

Niezasadny

przyczyny wskazano w pkt 3.1 przy omawianiu zarzutów

- zarzut obrazy przepisów prawa procesowego tj. art. 415 § 1 mająca wpływ na treść wyroku w odniesieniu do pokrzywdzonej L. X.

Zasadny

Zarzut apelacyjny w powyższym zakresie okazał się zasadny, jednak nie z powodów wskazanych przez skarżącą we wniesionej apelacji tj. że oskarżona przed ogłoszeniem wyroku zamontowała u pokrzywdzonej L. X. dwie pary drzwi o wartości 4 000 zł każda. Jak wynika z relacji pokrzywdzonej (k. 230 akt sprawy), pomimo złożenia wniosku o zasądzenie kwoty 17 500 zł na podstawie art. 46 § 1 kk, wystąpiła z powództwem do Sądu Rejonowego w Kielcach o zasądzenie wskazanej wyżej kwoty. W tej sytuacji Sąd Okręgowy, mając na uwadze treść art. 440 kpk, uchylił rozstrzygnięcie sądu rejonowego wskazane w pkt III pdpkt 2 zaskarżonego rozstrzygnięcia, zajmując stanowisko o jakim mowa w pkt I wyroku. Podobnie należało ocenić okoliczność zasądzenia przez sąd rejonowy na podstawie art. 46 § 1 kk kwoty 14 500 zł na rzecz pokrzywdzonego L. B. (pkt III pdpkt 1 zaskarżonego wyroku). W tym przypadku pokrzywdzony również wytoczył powództwo cywilne o zasądzenie od oskarżonego w/w kwoty, co oznacza konieczność uchylenia przez sąd okręgowy wskazanego wyżej rozstrzygnięcia i zajęcia stanowiska o jakim mowa w pkt I wyroku.

- o zmianę wyroku i uchylenie rozstrzygnięcia obowiązku naprawienia szkody w odniesieniu do pokrzywdzonej L. X.

Zasadny

przyczyny wskazano w pkt 3.2

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Przedmiot utrzymania w mocy

wina, kara, obowiązek naprawienia szkody

Rozstrzygnięcie w zakresie winy jest prawidłowe. Szczegóły na temat tego rozstrzygnięcia omówiono w pkt. 3.1. Obrońca oskarżonej przedłożył szereg dokumentów szczegółowo wskazanych w pkt III apelacji (wydruków zamówień złożonych przez oskarżoną świadczących o zamiarze ich realizacji, wiadomości e – meil do bezpośrednich producentów świadczących o zamiarze realizacji zamówień, dokumentacji medycznej potwierdzającej fakt podjęcia przez oskarżoną leczenia psychiatrycznego, odpisu wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Końskich dotyczącego męża oskarżonej za znęcanie się nad nią), wnosząc o ich dopuszczenie jako dowodów w toku postępowania odwoławczego. Wniosek ten należało oddalić na podstawie art.107 § 1 pkt 2 kpk, bowiem nie miał od żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z kolei, orzeczona wobec oskarżonej L. Ł. kara 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata oraz kara grzywny w rozmiarze 150 stawek dziennych przy przyjęciu jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł nie nosi w sobie cech rażącej niewspółmierności. Spełnia kryteria prewencji generalnej i indywidualnej. Orzeczona kara jest sprawiedliwa.

Sąd okręgowy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie sądu rejonowego, o jakim mowa w pkt III pdpkt 3 zaskarżonego wyroku w przedmiocie zasądzenia na podstawie art. 46 § 1 kk od oskarżonej L. Ł. na rzecz pokrzywdzonego R. E. kwoty 1 950 zł obowiązku naprawienia szkody (rozstrzygnięcie to nie było kwestionowane przez skarżącego)

Przedmiot i zakres zmiany

wyrok zmieniono w zakresie orzeczenia o zasądzenia od oskarżonej na podstawie art. 46 § 1 kk obowiązku naprawienia szkody w odniesieniu do pokrzywdzonych: L. X. i E. B..

powody wskazano w pkt 3.2

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Koszty Procesu

pkt III

na podstawie art. 619 § 1 kpk Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu oskarżonej L. Ł. – adw. Z. F. – Swat kwotę 1 033,20 zł z uwzględnieniem stawki podatku VAT tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną oskarżonej z urzędu w postępowaniu odwoławczym

pkt IV

na podstawie art. 624 § 1 kpk Sąd Okręgowy zwolnił oskarżoną L. Ł. od kosztów sądowych za II instancję

PODPIS

SSO Andrzej Ślusarczyk