Obrona kwestionowała zeznania małoletniej. Sąd Okręgowy w Kielcach utrzymał wyrok

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu N. z dnia 24 lipca 2025 r., II K 211/24

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów postępowania tj. art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., mającą wpływ na treść orzeczenia poprzez przekroczenie zasad obiektywnej oceny dowodów, niedostateczne uwzględnienie przy ich ocenia istniejących istotnych rozbieżności i wątpliwości, nadto interpretowanie ich na niekorzyść oskarżonego, poprzez:

• przyznanie waloru wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego tylko w tej części, w której potwierdził pozostawanie w związku konkubenckim z L. S. (1), udzielanie pomocy rodzinie swojej partnerki, zaś pominięcie wyjaśnień w tym zakresie, w którym oskarżony nie przyznał się do zarzucanych jemu czynów, wskazywał tło jego nieporozumień z małoletnią Ś. G., wyjaśniał kontekst złożonych depozycji oraz złożonych do akt sprawy nagrań; bezpodstawne odmówienie wiary wyjaśnieniom oskarżonego w części, w której nie przyznał się do zarzucanych czynów, podczas gdy brak jednoznacznych dowodów pozwalających na ustalenie, że oskarżony jest winny zarzucanych jemu czynów zabronionych, a w konsekwencji oparcie orzeczenia o winie oskarżonego na dowodach wykazujących szereg wątpliwości (w szczególności na zeznaniach świadka L. S. (1) oraz zeznaniach małoletniej pokrzywdzonej), ocenionych w sposób dowolny;

· oparcie się w głównej mierze na zeznaniach pokrzywdzonej Ś. G., pomimo ich jaskrawej wewnętrznej sprzeczności - w odniesieniu do zeznań złożonych na etapie postępowania przygotowawczego i sądowego, nadto ich jaskrawej sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami matki pokrzywdzonej L. S. (2) złożonymi w postępowaniu sądowym, nadto, z pisemną opinią psychologiczną (k.81, k. 103-104) oraz ustną uzupełniającą opinią psychologiczna złożoną w trakcie postępowania sądowego (k. 334-336) - w tym pominięcie przy ocenie dowodów okoliczności, iż małoletnia pokrzywdzona posiada skłonności do konfabulacji, przeinaczania faktów, wyolbrzymiania pewnych kwestii;

· pominięcie przez Sąd okoliczności wskazanych przez biegłą psycholog E. A. w ustnej, uzupełniającej opinii psychologicznej, a także przez świadka (psycholog) D. A. dot. małoletniej pokrzywdzonej, a które o okoliczności są istotne dla negatywnej oceny wiarygodności depozycji Ś. G.;

· pominięcie okoliczności, że małoletnia pokrzywdzona nie była objęta opieką psychologiczną w związku z rzekomym popełnieniem przez oskarżonego przypisanych mu w niniejszym wyroku czynów;

· pominięcie okoliczności wskazywanych przez świadka H. Ł. (kurator), co do tego, iż małoletnia pokrzywdzona ubierała się niestosownie, świadka L. V. (kurator społeczny), co do problemów wychowawczych, jakie stwarzała małoletnia pokrzywdzona, a które to zeznania zostały uznane przez Sąd w tym zakresie pominięte;

· uznanie za logiczne i spójne zeznań świadka L. S. (1) pomimo istnienia w nich wewnętrznych sprzeczności, pominięcie okoliczności, że w/w zeznawała odmiennie na etapach postępowania, nadto braku konsekwencji i logiki w podnoszonych przez świadka twierdzeniach;

• dowolną ocenę materiału dowodowego w postaci fragmentarycznych, oderwanych od kontekstu rozmowy nagrań załączonych do akt sprawy niniejszej, a dokonanych manipulacyjne przez pokrzywdzoną (co sarna pokrzywdzona przyznała), a następnie zinterpretowanie tychże nagrań i błędne uznanie, że nie zachodzą żadne wątpliwości jakoby czyny zarzucane oskarżonemu zostały przez niego popełnione, podczas gdy stenogramy tychże nagrań - dołączone do akt sprawy niniejszej – w sposób niejednoznaczny uwidaczniają zachowanie oskarżonego względem pokrzywdzonej (co potwierdzają także złożone wyjaśnienia oskarżonego), a co więcej w żaden sposób nie udowadniają okoliczności podejmowania przez oskarżonego względem pokrzywdzonej jakichkolwiek czynności seksualnych; błędne uznanie przez Sąd, iż wnioski wypływające z opinii psychiatryczno - psychologiczno - seksuologicznej uzasadniają popełnienie przez oskarżonego przypisanych mu czynów, w sytuacji, gdy u w/w nie stwierdzono jakichkolwiek zaburzeń seksualnych;

• bezpodstawne pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie niniejszej oraz przy ocenie dowodu z wyjaśnień oskarżonego informacji, które zawarte są kwestionariuszu wywiadu środowiskowego, a które to w sposób pozytywny przedstawiają osobę H. X.;

• bezpodstawne oddalenie w trybie art. 178a § 1 pkt 3 i 5 k.p.k. wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego o przesłuchanie małoletniej siostry pokrzywdzonej, tj. J. G., mimo że informacje te były kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy (co wynika z zajmowania w inkryminowanym okresie przez pokrzywdzoną i J. G. tej samej sypialni, nadto, z relacji matki dziewczynek wynika, iż J. G. posiada istotne informacje w sprawie), co sprowadza wniosek, .że konieczne. było przeprowadzenie tegoż dowodu, aby oskarżony mógł wykazać swoją niewinność, a oddalenie tego wniosku skutkowało realnie naruszeniem prawa do obrony oskarżonego.

Nadto obrońca zarzucił rażąca niewspółmierność kary.

Niezasadny

Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się bezzasadna i na uwzględnienie nie zasługiwała.

Przeprowadzona kontrola instancyjna nie wykazała, aby zarzuty stawiane przez apelującego wraz z wnioskami o zmanię zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, miały merytoryczne podstawy.

Na uwzględnienie nie zasługiwały wywiedzione przez apelującego zarzuty obrazy przepisów postępowania. Wbrew argumentacji przytoczonej przez obrońcę oskarżonego, Sąd I instancji nie dopuścił się obrazy art. 7 k.p.k. Wyniki kontroli instancyjnej nie wykazały, aby dokonana przez Sąd orzekający ocena dowodów, będących podstawą dokonanych ustaleń faktycznych naruszała reguły wynikające z treści przepisu art. 7 k.p.k. Wręcz przeciwnie, ocena dowodów była prawidłowa i uwzględniała w wystarczającym stopniu wskazane w tym przepisie zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Należy podkreślić, że Sąd I instancji w treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wyraźnie wymienił wszystkie dowody, którym przyznał przymiot wiarygodności oraz dowody nie mające znaczenia dla ustaleń w zakresie przebiegu zdarzenia. Każdorazowo wskazując powody takich ich oceny. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. Do naruszenia art. 410 k.p.k. dochodzi jedynie wówczas, gdy sąd opiera swoje orzeczenie na materiale nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź tylko na części materiału ujawnionego i jego rozstrzygnięcie nie jest wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. W żadnej mierze natomiast dokonanie oceny dowodów i oparcie się na określonych z nich, przy jednoczesnym odmówieniu wiary dowodom przeciwnym nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 410 k.p.k.

Sąd odwoławczy, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie dostrzegł powodów, które przemawiałyby za tym, by w jakikolwiek sposób zakwestionować słuszność przedstawionej w uzasadnieniu wyroku oceny materiału dowodowego. Argumentów takich nie wskazał też obrońca oskarżonego.

W przedmiotowej sprawie, z uwagi na specyfikę przypisanego oskarżonemu przestępstwa, najistotniejszym dowodem były zeznania małoletniej Ś. G.. Zeznania pokrzywdzonej stanowiły niejako punkt wyjścia dla poczynienia ustaleń faktycznych oraz oceny innych dowodów zgromadzonych w sprawie i istotnych dla takich ustaleń.

Świadek Ś. G. w sposób wyraźny przedstawiła i opisała zachowanie oskarżonego. Zauważyć należy, że Ś. G. wskazała i opisała takie zachowanie, działania i czynności oskarżonego, które jednoznacznie wyczerpują znamiona przypisanego mu przestępstwa. Dlatego też nie sposób przyznać rację skarżącemu, że pokrzywdzona składając takie zeznania miała na celu pomówienie oskarżonego. Oceniając zeznania Ś. G. słusznie Sąd Rejonowy wskazał, że brak jest przesłanek by zeznania pokrzywdzonej uznać za niewiarygodne. Sąd Rejonowy oceniając zeznania pokrzywdzonej opierał się na opinii sądowo – psychologicznej biegłej E. A.. Wprawdzie z opinii tej wynika, że pokrzywdzona posiada obniżoną sprawność intelektualną i skłonność do konfabulacji to jednak zdolność spostrzegania, zapamiętywania i odtwarzania zdarzeń jest w pełni zachowana. Podkreślenia wymaga, że rolą biegłego psychologa nie jest ocena wiarygodności zeznań pokrzywdzonej, ocena taka ostatecznie należy do Sądu orzekającego.

Zeznania pokrzywdzonej znajdują potwierdzenie w innych wiarygodnych dowodach w postaci zeznań L. S. (1), H. A. (2) i V. H., czy dowodach postaci nagrań z analizy których wynika, że oskarżony składał jej propozycje mające podtekst seksualny.

Świadek L. S. (1) kilkakrotnie nakryła oskarżonego w dwuznacznej sytuacji w pokoju dzieci.

Świadkowie H. A. (1), V. H., D. A. zeznali o tym co powiedziała im L. S. (1) odnośnie przebiegu zdarzeń z udziałem oskarżonego. Zeznania te korespondowały z zeznaniami L. S. (1).

Wyjaśnienia oskarżonego w tej części, w której nie przyznał się do zarzuconego czynu Sąd słusznie uznał za niewiarygodne, nie mające żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a stanowiące jedynie przyjęta przez siebie linię obrony.

Także okoliczność podnoszona przez obrońcę, że biegli nie zdiagnozowali u oskarżonego zaburzeń preferencji seksualnych o charakterze pedofilnym, nie stała na przeszkodzie możliwości przypisania oskarżonemu sprawstwa, zwłaszcza gdy za przeciwnym rozstrzygnięciem przemawiały inne wiarygodne dowody. Dlatego też, pomimo iż opinia stanowiła wiarygodne źródło dowodowe, nie należało jej – tak, jak tego życzyłby sobie tego skarżący obrońca - przyznawać nadmiernej rangi i kluczowego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Raz jeszcze przypomnieć należy, iż za przyjęciem sprawstwa konkretnego oskarżonego winien przemawiać wydźwięk całości zgromadzonego i przeanalizowanego materiału dowodowego, a nie treści płynące z poszczególnych dowodów.

Wskazać tutaj należy, że zaburzenia takie występują bardzo rzadko w relacji do ilości czynów z art. 200 k.k. i nie w każdym przypadku sprawcy tego typu czynów zabronionych występują tego rodzaju zaburzenia. Sąd Najwyższy wielokrotnie w swoich orzeczeniach wskazywał, że brak występowania zaburzeń preferencji seksualnych u oskarżonego, potwierdzonych w opinii psychologicznej nie wyklucza dopuszczenia się przez niego przestępstwa z art. 200 § 1 k.k. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2019 r., IV KK 359/19, Lex nr 3551747, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2022 r., I KK 192/22, Lex nr 3451273)

Okoliczność podnoszona w apelacji przez skarżącego niestosowanego ubioru pokrzywdzonej czy sprawiania przez nią problemów wychowawczych nie miały żadnego znaczenia dla sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k.

Zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. nie może być stawiany łącznie z obrazą art. 7 k.p.k., bowiem naruszenie zasady in dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z art. 7 k.p.k. ocenił zgromadzone dowody, a pomimo tego z dowodów uznanych za wiarygodne nadal wynikają co najmniej dwie wersje faktyczne i organ procesowy rozstrzyga niedające się usunąć wątpliwości niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2 k.p.k. (postanowienie SN z dnia 3 września 2025 r., II KK 292/25, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2025 r., V KK 428/25).

Sądowi pierwszej instancji w sprawie niniejszej również nie można skutecznie zarzucić naruszenia przepisów art. 170 § 1 pkt 3 i 5 k.p.k., albowiem, gdy obrońca złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka J. G. , sąd poddał ocenie, która nie była dowolna i znajdowała wyraz w przewidzianej tymi przepisami formie postanowienia z należytym uzasadnieniem. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał, że z uwagi na wiek świadka (13 lat) oraz upływ czasu od zdarzenia (2 lata) zeznania te mogą być nie przydatne do stwierdzenia wskazanych okoliczności.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 4 k.p.k.

Przepis art. 4 k.p.k. formułuje zasadę obiektywizmu, która oznaczać ma zarówno nakaz bezstronności w traktowaniu przez organy procesowe stron oraz innych uczestników postępowania, jak i zakaz kierunkowego nastawienia do sprawy. Obiektywizm organu procesowego ułatwić ma realizację zasady prawdy (art. 2 § 2). Zasada obiektywizmu należy jednak do dyrektyw o charakterze ogólnym, stąd też naruszenie przepisu art. 4 k.p.k. nie może stanowić samodzielnej podstawy odwoławczej (...) tej zasady - kierowanej do organów prowadzących postępowanie karne - służą konkretne przepisy ustawy karnej procesowej. Chcąc więc zarzucić tym organom nieprzestrzeganie tej zasady procesowej, należy w środku odwoławczym te przepisy powołać, jako przez nich nie respektowane (por. postanowienie SN III KK 117/12 z 2013-01-08, LEX nr 1277733; postanowienie SN z 2011-10-03 V KK 112/11, LEX nr 1044069).

Sąd odwoławczy nie podzielił również zarzutu rażącej niewspółmierności kary.

Wskazać należy, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie wskazanych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą, która powinna zostać wymierzona w instancji odwoławczej w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo.

Kontrola instancyjna nie wykazała by wymierzona oskarżonemu kary jednostkowe pozbawienia wolności czy kara łączna były karami rażąco niesprawiedliwymi. Sąd Rejonowy uwzględnił rodzaj naruszonych dóbr, stopień społecznej szkodliwości czynu jak i zawinienie sprawcy. Nie budzi wątpliwości, że oskarżony dopuścił się przestępstwa w pełni świadomie i umyślnie. Wymierzając zatem oskarżonemu kary za popełnione czyny, Sąd I instancji wziął pod uwagę stopień społecznej szkodliwości czynów, który był w przedmiotowej sprawie bardzo wysoki, w szczególności z uwagi ich charakter i rodzaj, osobę pokrzywdzonej, jej wiek, okres popełnienia przestępstwa oraz stopień i zakres szkody jakie czyn oskarżonego spowodował także na przyszłość dla pokrzywdzonej, a także sposób działania oskarżonego. W ocenie Sądu odwoławczego kara pozbawienia wolności w orzeczonym wymiarze, a w konsekwencji kara łączna w stosunku do oskarżonego spełni swe cele zapobiegawcze i wychowawcze.

zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego H. X. od przypisanych mu w pkt I. i II. wyroku czynów;

ewentualnie:

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

ewentualnie:

zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu łagodniejszej kary - tak w przypadku kar jednostkowych, jak i w rezultacie kary łącznej.

Niezasadny

Zarzuty okazały się bezzasadne, stąd nie było podstaw do uwzględnienia wniosków.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok w całości

Sprawstwo i zawinienie oskarżonego, w zakresie przypisanego mu przestępstwa nie budzi wątpliwości i zostało wykazane zebranym materiałem dowodowym oraz nie budzi żadnych zastrzeżeń. Rozstrzygnięcie w zakresie wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych i orzeczonej kary łącznej, w pełni realizuje wszystkie przesłanki wymiaru kary, tak w zakresie prewencji szczególnej jak i ogólnej, jak również pozostałe orzeczenia zawarte w wyroku, a także w zakresie kosztów postępowania, zasługują na pełną aprobatę

Koszty procesu

Pkt II i III

Sąd w pkt II na podstawie § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy adw. Ł. A. kwotę 1140, 20 zł (840 zł x 23 % vat – termin rozprawy w dniu 24 lutego 2026 r. oraz kwotę 107 zł – koszty dojazdu) tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie interesów małoletniej pokrzywdzonej w postępowaniu odwoławczym.

Sąd w pkt III na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego H. X. od ponoszenia wydatków należnych Skarbowi Państwa za postępowanie odwoławcze uznając, że przemawiała za tym jego sytuacja materialna, oceniana przy uwzględnieniu ograniczonych - w związku z orzeczeniem bezwzględnej kary pozbawienia wolności - możliwości zarobkowych.

SSO Andrzej Ślusarczyk SSO Jan Klocek SSO Marcin Chałoński

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 24 lipca 2025 r., II K 211/24

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana