Spadkobierczyni po małżonku walczyła o wkład mieszkaniowy. SN odrzucił skargę kasacyjną

Postanowieniem z 20 maja 2024 r. Sąd Rejonowy w Kędzierzynie-Koźlu po

rozpoznaniu sprawy z wniosku B.L. z udziałem M.L.

o podział majątku wspólnego B.L. i L.L. ustalił, że

w skład tego majątku wchodzi kwota 183 967,03 zł stanowiąca równowartość

wkładu mieszkaniowego dotyczącego spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu

mieszkalnego nr […] położonego w Z. przy ulicy […], będącego aktualnie

przedmiotem własności M.L. na skutek dziedziczenia po L.L., dla którego

prowadzona jest księga wieczysta nr […] (punkt I); dokonał podziału majątku

wspólnego opisanego w punkcie I w ten sposób, że kwotę równowartości wkładu

I CSK 1323/25

2

mieszkaniowego dotyczącego spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu

opisanego w punkcie I przyznał uczestniczce postępowania M.L. (punkt II); zasądził

od uczestniczki postępowania M.L. na rzecz wnioskodawczyni B.L. kwotę 91

983,51 zł tytułem spłaty, płatną w terminie do 6 miesięcy od uprawomocnienia się

niniejszego postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w

przypadku opóźnienia płatności; ustanowił hipotekę przymusową do kwoty 91

983,51 zł na nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr […] na

rzecz wierzyciela - wnioskodawczyni B.L. dla zabezpieczenia zasądzonej w pkt III

na jej rzecz spłaty w kwocie 91 983,51 zł (punkt IV); oddalił wnioski

wnioskodawczyni

i uczestniczki postępowania o zasądzenie kosztów postępowania (punkt V).

Postanowieniem z 20 listopada 2024 roku Sąd Okręgowy w Opolu oddalił

apelację uczestniczki.

Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła postanowienie

Sądu Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania skarżąca powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej.

Wskazała, że Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni przepisów prawa

dotyczących zarządu majątkiem wspólnym małżonków, w tym możliwości

przeniesienia składników tego majątku do majątku osobistego jednego

z małżonków, oraz skuteczności złożenia takie oświadczenia przez małżonka,

tj. art. 35 k.r.o. w zw. z art. 58 § 1 k.c. Skarżąca podniosła również kwestię

nieprawidłowej interpretacji art. 10 ust. 2 u.s.m. w zakresie ustalenia wartości

wkładu mieszkaniowego, który następnie mógł zostać rozliczony w podziale

majątku.

W odpowiedzi wnioskodawczyni wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej

i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna w sprawach

działowych nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż

sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

I CSK 1323/25

3

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w sprawach

działowych wartością przedmiotu zaskarżenia nie jest wartość całego dzielonego

majątku, ale wartość konkretnego interesu majątkowego, którego dotyczy

zaskarżenie. Z reguły nie może ona przekraczać wartości udziału przysługującemu

uczestnikowi wnoszącemu skargę kasacyjną nawet, gdy orzeczenie zaskarżono

w całości (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 marca 2015 r.,

III CZ 13/15). Wyjątek od tej zasady zachodzi, gdy skarżący podważa zasadę

podziału, objęcie lub nieobjęcie orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw albo

rozliczenie nakładów (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 21 stycznia

2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60; z 15 grudnia 2006 r., III CZ 88/06;

z 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08; z 6 maja 2010 r., II CZ 38/10; z 1 czerwca 2011 r.

II CZ 27/11; i z 18 marca 2015 r., I CZ 22/15).

Wskazana przez skarżącego w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu

zaskarżenia nie jest wiążąca dla sądu drugiej instancji ani dla Sądu Najwyższego

i podlega weryfikacji na podstawie akt sprawy (zob. m.in. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 20 lutego 2015 r., V CSK 239/14; z 13 marca 2015 r., III CZ 13/15,

z 18 marca 2015 r., III CSK 419/14, z 19 czerwca 2015 r., IV CZ 16/15,

z 6 listopada 2015 r., II CZ 76/15, z 13 stycznia 2017 r., III CZ 61/16).

W skardze kasacyjnej określono wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę

183 968 zł, co stanowi równowartość wkładu mieszkaniowego dotyczącego

spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, wchodzącego w skład

majątku wspólnego wnioskodawczyni B.L. i L.L. Sąd Rejonowy przyznał kwotę

równowartości tego wkładu mieszkaniowego uczestniczce postępowania M.L. (jako

spadkobierczyni L.L.) i zasądził od niej na rzecz wnioskodawczyni B.L. spłatę w

wysokości 91 983,51 zł, ustanawiając zarazem tytułem zabezpieczenia hipotekę

przymusową do wskazanej kwoty. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki od

przytoczonego rozstrzygnięcia, wskutek czego wniosła ona skargę kasacyjną,

zaskarżając postanowienie Sądu drugiej instancji w całości. Oznacza to, że interes

uczestniczki w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego zamyka się w kwocie

91 983,51 zł. Tym samym skarga kasacyjna nie czyni zadość wymaganiu

ustanowionemu w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., zgodnie z którym wartość przedmiotu

I CSK 1323/25

4

zaskarżenia w sprawach działowych nie może być niższa niż sto pięćdziesiąt

tysięcy złotych.

W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna wywiedziona przez uczestniczkę była

niedopuszczalna, stąd też podlegała odrzuceniu przez Sąd Najwyższy na

podstawie art. 3986 § 2 i 3 w zw. z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie

art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

A.G.

[SOP]