Zasiedzenie nieruchomości: SN nie przyjął skargi kasacyjnej uczestniczki K. K.

Uczestniczka postępowania K.K. wniosła skargę kasacyjną od

postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z 3 sierpnia 2023 r. Wniosek

o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadniła występowaniem istotnych zagadnień

prawnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I CSK 187/24

2

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

pierwszej spośród wymienionych przesłanek.

Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle

konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że

jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć

charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć

rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego

wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający

w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym

przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także

w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (postanowienia SN: z 21 maja

2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11). Konieczne jest przy tym

przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub

procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną

argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego

rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie

(m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z 9 lutego 2011 r.,

III SK 41/10).

Skarżąca przedstawioną problematykę ujęła w pytaniach: „jak określić datę

rozpoczynającą bieg zasiedzenia w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy nie

wskazują jej jednoznacznie; jaki poziom intensywności działań władczych

samoistnego posiadacza nieruchomości prowadzi do jej zasiedzenia.”

Przedstawiona przez skarżącą problematyka nie stanowi istotnego

zagadnienia prawnego. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

I CSK 187/24

3

rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie

odmiennych ocen przedstawionego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej

kwestii nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje

rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów

faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie

okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

(postanowienia SN: z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 oraz z 14 grudnia 2004 r.,

II CZ 142/04).

Ubocznie należy wskazać, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

wielokrotnie wskazywano, że samoistne posiadanie, które może prowadzić do

zasiedzenia własności rzeczy, polega na faktycznym wykonywaniu uprawnień

składających się na treść prawa własności, ocena zaś charakteru posiadania wiąże

się z okolicznościami faktycznymi danej sprawy, z nich bowiem wynika, czy

posiadacz wykonywał czynności faktyczne wskazujące na samodzielny,

rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa i czy jego dyspozycje

swą treścią odpowiadały dyspozycjom właściciela (np. postanowienia SN: z 3

lutego 2010 r., II CSK 430/09 oraz z 30 maja 2025 r., I CSK 4482/23). Dla istoty

posiadania jako przesłanki zasiedzenia niezbędne jest, aby wykonywane władztwo

odpowiadało treści prawa, które posiadacz nabędzie przez zasiedzenie. Konieczne

jest zatem wykonywanie takich czynności faktycznych, które wskazują na

samodzielny, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Konieczne jest, aby

posiadanie, które ma doprowadzić do zasiedzenia, było jawne, ponieważ władać

jak właściciel można jedynie przez podejmowanie czynności widocznych dla

otoczenia (postanowienie SN z 23 stycznia 2025 r., I CSK 440/24).

Natomiast pytanie skarżącej odnoszące się do określenia daty

rozpoczynającej bieg zasiedzenia pozostaje obok okoliczności faktycznych

niniejszej sprawy, ponieważ Sąd określił początek biegu terminu zasiedzenia […] W

związku z tym należy przypomnieć, że stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą

skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny

dowodów.

I CSK 187/24

4

Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Marcin Trzebiatowski

(M.K.)

[a.ł]