Darowizny dłużnika dla bliskich na szkodę wierzyciela. SN odmówił przyjęcia skargi

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 1941/24

2

Skarżący wnieśli o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o czwartą z

wymienionych przesłanek.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża

się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga

jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości

widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob.

m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem

sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6

listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).

Skarżący połączyli uzasadnienie podstaw skargi z uzasadnieniem wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania, który na tym tle – gdyby próbować go wyodrębniać

– jawi się jako lakoniczna wzmianka o oczywistej zasadności skargi, bez szerszego

uzasadnienia.

Należy wobec tego przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie

częścią skargi kasacyjnej i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w

innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim

twierdzeń (zob. postanowienie SN z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, nie publ.).

Rolą Sądu Najwyższego nie jest domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności,

które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob.

postanowienia SN z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 i z 14 grudnia 2004 r., II CZ

142/04 - nie publ.).

Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają

analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej

merytorycznego rozpoznawania; oba te elementy muszą być przez skarżącego

I CSK 1941/24

3

wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z

art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia, ponieważ mimo że argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy

w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające

przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizując podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia

(zob. postanowienie SN z 8 lipca 2014 r., I UK 65/14, nie publ.).

Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że powołana przez

skarżących przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w

sposób właściwy wykazana.

Należy przy tym zauważyć, że na tle okoliczności faktycznych niniejszej

sprawy nie można przyjąć, iż dłużnik nie działał ze świadomością pokrzywdzenia

wierzyciela. Opisywane przez skarżących okoliczności dotyczące rozdzielności

majątkowej małżeńskiej i podmiotowego zakresu darowizn są nieuzasadnione w

świetle art. 527 § 3 k.c. i jednoznacznej możliwości odniesienia uzyskania korzyści

majątkowej przez osobę będącą w bliskim z dłużnikiem stosunku z

pokrzywdzeniem wierzyciela. Nie ma tu wątpliwości co do świadomości pozwanych

o pokrzywdzeniu wierzyciela.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Grzegorz Misiurek

(M.M.)

[a.ł]