Zapłata kompensatą z nieistniejącej wierzytelności. SN nie przyjął skargi pozwanej

I CSK 2022/24

2

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania w oparciu o czwartą z

wymienionych przesłanek.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, odwołanie się do przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża

się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga

jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości

widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob.

m.in. postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Celem

sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6

listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.).

Skarżąca, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i powołując

się na oczywiste uzasadnienie skargi, wskazała na rażące naruszenie: (1) art. 88 §

1 k.c. w związku z art. 84 § 1 k.c., (2) art. 410 § 1 i 2 k.c. w związku z art. 405 k.c.,

(3) art. 535 § 1 k.c. w związku z art. 117 § 1 i 2 k.c., a także (4) art. 3271 § 1 k.p.c.

w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia

poddaje się kontroli kasacyjnej. Jak wynika z wiążących ustaleń faktycznych,

przytoczonych w tym uzasadnieniu, doszło do bezpodstawnego wzbogacenia

pozwanej. Pozwana otrzymała towary od powódki, zapłaciła za nie w drodze

kompensacji wierzytelnością, która jednak nie istniała, więc pozostawała

bezpodstawnie wzbogacona kosztem powódki. Tym okolicznościom skarżąca nie

zaprzeczyła wskazując na oczywistą zasadność skargi. Akcentowane

I CSK 2022/24

3

przedawnienie roszczeń o zapłatę ceny towarów nie ma wpływu na rozstrzygnięcie,

skoro w sprawie nie chodzi o roszczeniem z umowy i odpadła podstawa prawna

świadczenia.

Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że powołana przez

skarżącą przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób

właściwy wykazana.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Grzegorz Misiurek

(M.M.)

[a.ł]