Bank powołał się na potrącenie z innej sprawy, SN odmówił przyjęcia skargi

1. Wyrokiem z 21 marca 2025 r., Sąd Apelacyjny w Gdańsku, w sprawie z

powództwa R. B. i W. B. przeciwko Bankowi […] spółce akcyjnej w […], o zapłatę i

ustalenie ewentualnie o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od

wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 28 lipca 2023 r., oddalił apelację (pkt I) oraz

orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt II).

I CSK 2605/25

2

2. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona

pozwana, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie całego pkt II oraz pkt I w

części w jakiej Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu I

instancji co do żądania zasądzenia kwoty 235 605,78 zł wraz z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie: od kwoty 198 498,11 zł od 5 lutego 2021 r. do dnia

zapłaty oraz od kwoty 37 107,67 zł od 21 maja 2022 r. do dnia zapłaty.

3. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując

się na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie

służy zaś merytorycznej ocenie skarg)i kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej

jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest

usprawiedliwione.

5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że

skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,

I CSK 2605/25

3

będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się

instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,

nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy

wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,

w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom

sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie

ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej

indywidualnej sprawie.

6. Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów

dostatecznych dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi

powołana przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

7. Złożenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na

przesłance oczywistej jej zasadności oznacza, zgodnie z poglądem utrwalonym w

judykaturze, że skarżący musi przedstawić dokładny wywód, na czym – jego

zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie z przytoczeniem

przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację wskazującą na

to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej, w trybie z art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa

materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało

wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8

października 2015 r., IV CSK 189/15 i przywołane tam orzecznictwo). Skarżący,

przedstawiając – jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej

„oczywiste naruszenie prawa” – powinien zatem wykazać kwalifikowany charakter

tego naruszenia (zob. postanowienia SN: z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP

2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.

49; z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20).

I CSK 2605/25

4

8. Przedstawione przez skarżącego uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje do twierdzenia o spełnieniu

przywoływanej wyżej przesłanki. Dość liczne orzecznictwo dotyczące

przedstawionego zagadnienia prowadzi do konkretnych konkluzji, które zostały

wrażone w jednym z nowszych orzeczeń Sądu Najwyższego. Wskazano, że

możliwość uwzględnienia instytucji potrącenia w toku postępowania cywilnego ma

ograniczony charakter. Może ona przybrać jedynie postać uwzględnienia zarzutu

potrącenia, którego skuteczne sformułowanie wymaga spełnienia przesłanek

wymienionych w art. 2031 k.p.c. Wynika to z wykładni słownikowej tego przepisu,

nie wzbudzającej obecnie większych wątpliwości w orzecznictwie (zob.

postanowienie SN z 20 sierpnia 2025 r., I CSK 1564/25). Słuszność ma zatem Sąd

Apelacyjny, stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że „pozwany nie powołał się na

zarzut potrącenia w kwalifikowany sposób, tj. nie zakomunikował go wyraźnie jako

zarzut potrącenia, a jedynie powołał się na zarzut potrącenia złożony przez

kredytobiorców w odpowiedzi na pozew w sprawie z powództwa Banku przeciwko

nim w innej sprawie z powództwa Banku.”

9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności

nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).

10. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.). O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w związku z § 2 pkt 7

i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

[a.ł]

I CSK 2605/25

5