Czas dzierżyciela nie wlicza się do posiadania. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Postanowieniem z 12 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu

w sprawie z wniosku B.M. przy udziale B.P. i R.F. o zasiedzenie nieruchomości, na

skutek apelacji wnioskodawcy i zażaleń uczestników od postanowienia Sądu

Rejonowego w Zakopanem z 31 października 2024 r., I Ns 207/22, oddalił apelację

(pkt 1); oddalił zażalenia (pkt 2); stwierdził, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą

koszty postępowania apelacyjnego i zażaleniowego związanego ze swoim

udziałem w sprawie (pkt 3).

I CSK 3301/25

2

Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu drugiej

instancji, zaskarżając je części, tj. w zakresie, w jakim Sąd drugiej instancji oddalił

apelację wnioskodawcy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w

zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

drugiej instancji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w

zaskarżonej części oraz uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji w

zakresie punktu 1. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

pierwszej instancji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i orzeczenie co do istoty sprawy w sposób wskazany w skardze.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

skarżący wskazał, że w sprawie ma występować istotne zagadnienie prawne, które

wnioskodawca sformułował w postaci następującego pytania: „czy posiadacz

samoistny może uwzględnić w okresie swego posiadania okres posiadania

dzierżyciela, który mimo, iż jest formalnym właścicielem nie czuje się właścicielem,

a posiadanie wykonuje na rzecz i za zgodą posiadacza samoistnego?”.

Uczestnicy złożyli odpowiedź na skargę kasacyjną wnioskodawcy, w której

wnieśli o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę przyjęcia skargi do

rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na

swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem

kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. Sąd

Najwyższy rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia nie jest trzecią

instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym (postanowienie SN

z 27 stycznia 2009 r., V CSK 358/08), na rzecz państwa jako dobra wspólnego

(postanowienie SN z 11 lutego 2009 r., V CSK 388/08), jakkolwiek oczywiście nie

oznacza to braku indywidualnego interesu skarżącego w rozpoznaniu

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a w konsekwencji także weryfikacji tego

I CSK 3301/25

3

interesu (gravamen). Jednak przede wszystkim skarga kasacyjna ma służyć

ochronie prawidłowego wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni. Interes

prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem

zaspokojenia interesu ogólnego (zob. aktualne uwagi w postanowieniu SN

z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99).

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy przewidziana

w art. 3989 k.p.c. instytucja tzw. przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 12 marca 2024 r., I CSK 254/23).

Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienie. Wniosek ten stanowi

element konstrukcyjny skargi odrębny od podstaw skargi i ich uzasadnienia, które

są oceniane dopiero, gdy skarga kasacyjna zostanie przyjęta do rozpoznania.

Dla spełnienia wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne

jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie SN z 17 czerwca 2021 r., IV CSK 1/21).

Jako przyczynę kasacyjną mającą uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania wnioskodawca wskazał występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego zagadnienie takie

powinno być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie

być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienie SN z 20 maja

2021 r., II CSK 132/21).

I CSK 3301/25

4

Takie zagadnienie powinno zostać sformułowane wraz z przytoczeniem

argumentów prawnych świadczących o rozbieżnych ocenach prawnych (zob. np.

postanowienia SN: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 r., nr 1, poz. 11;

z 7 czerwca 2005 r., V CKN 3/05; z 16 marca 2007 r., III CSK 34/07). Konieczne

jest też wskazanie argumentów przekonujących o istotności zagadnienia (zob.

postanowienie SN z 24 lipca 2007 r., IV CSK 207/07). Ponadto, ma to być

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie

może przyczynić się do rozwoju prawa (postanowienia SN:

z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z 11 stycznia

2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151; z 11 lutego 2009 r., V CSK

388/08).

Sposób, w jaki skarżący kasacyjnie sformułował i uzasadnił zagadnienie

prawne, które w jego ocenie, występuje w niniejszej sprawie, nie odpowiada

wymaganiom wynikającym z utrwalonego orzecznictwa SN.

Przede wszystkim pytanie sformułowane przez skarżącego nie wymaga

dokonywania pogłębionych analiz przez Sąd Najwyższy, ponieważ odpowiedź na to

pytanie wynika z przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 338 k.c., kto rzeczą

faktycznie włada za kogo innego, jest dzierżycielem. Dzierżyciel nie jest natomiast

posiadaczem, w związku z czym w odniesieniu do dzierżyciela w ogóle nie

występuje kwestia doliczenia czasu posiadania na potrzeby nabycia własności

nieruchomości przez zasiedzenie. Zgodnie bowiem z art. 176 § 1 k.c., jeżeli

podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz

może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego

poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości

w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie

z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.

Z przepisu tego wynika, że przeniesienie posiadania może wystąpić wyłącznie

między posiadaczami – nie może ono natomiast mieć miejsca pomiędzy

posiadaczem a dzierżycielem.

Niezależnie od powyższego wywód zawarty w uzasadnieniu wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania sprowadza się do opisu stanu faktycznego i nie

I CSK 3301/25

5

zawiera żadnych argumentów natury jurydycznej dotyczących sformułowanego

przez skarżącego zagadnienia prawnego.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł

na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c.

SSN Kamil Zaradkiewicz

Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

[SOP]