Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku na wyrok o zapłatę 512 tys. zł dla powódki

Wyrokiem z 27 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił

apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 20 sierpnia

2021 r., którym Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki 512 113,79 zł

z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a w pozostałym zakresie oddalił

powództwo.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,

zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej oddalenia apelacji ponad 181 057 zł.

Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 §

I CSK 3768/24

2

1 pkt 1 k.p.c.), którym jest potrzeba ustalenia zakresu uprawnień cesjonariusza do

rozporządzania wierzytelnością uzyskaną na skutek zawarcia umowy przelewu

wierzytelności w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności kredytowej

przysługującej cesjonariuszowi wobec cedenta.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o odmowę przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na jej rzecz

kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów

zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi

nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest

ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu

dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi

jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on precedensowy

charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się do

konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem

wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest przy tym wskazanie

argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. postanowienia SN: z 13

lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2 grudnia

2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego 2026 r.,

I CSK 719/25).

I CSK 3768/24

3

Ponadto konstrukcja zagadnienia prawnego powinna odpowiadać wymogom

zagadnienia prawnego, o którym mowa w art. 390 § 1 k.p.c., w związku z czym

dopuszczalne jest jedynie przedstawianie pytań „do rozstrzygnięcia”, a nie „do

uzupełnienia”. Nie jest zatem dopuszczalne wystąpienie z pytanie otwartym.

Prawidłowo skonstruowane pytanie powinno zaczynać się od partykuły „czy”, a jego

konstrukcja umożliwiać rozstrzygnięcie przez wybór towarzyszącej mu odpowiedzi

(zob. postanowienia SN z 13 kwietnia 2000 r., III CZP 2/00, OSNC 2000, nr 11,

poz. 200; z 19 września 2000 r., III CZP 28/00; z 30 marca 2011 r., III CZP 6/11;

z 21 sierpnia 2014 r., III CZP 44/14; z 21 listopada 2024 r., I CSK 1556/23; z 28

maja 2025 r., I CSK 1160/25; z 30 października 2025 r., I CSK 674/25; z 19 marca

2026 r., I CSK 220/26, i z 21 maja 2026 r., I CSK 889/26).

Sformułowane przez skarżącego zagadnienie nie odpowiada opisanym

wymogom konstrukcyjnym istotnego zagadnienia prawnego. Skarżący nie

przedstawił bowiem konkretnego problemu – pytania zamkniętego, na które Sąd

Najwyższy miałby odpowiedzieć. Skarżący poprzestał na stwierdzeniu, że

w sprawie występuje „potrzeba ustalenia zakresu uprawnień cesjonariusza do

rozporządzania wierzytelnością, którą uzyskał na skutek zawarcia umowy przelewu

wierzytelności w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności kredytowej

przysługującej cesjonariuszowi wobec cedenta”. Wyrażone w ten sposób

zagadnienie ma charakter otwarty – skarżący wymaga w istocie od Sądu

Najwyższego sformułowania abstrakcyjnego zbioru reguł określających model

postępowania cesjonariusza w zakresie rozporządzania wierzytelnością uzyskaną

w wyniku przelewu na zabezpieczenie. Jest oczywiste, że taki zbiór nie może być

stworzony in abstracto, gdyż w pierwszej kolejności o obowiązkach stron muszą

decydować okoliczności konkretnego przypadku, a w szczególności wykładnia

oświadczeń woli stron złożonych przy zawarciu umowy przelewu na

zabezpieczenie z wykorzystaniem reguł określonych w art. 65 k.c. Ocenić należy

także skutki, jakie czynność ta wywołała na podstawie art. 56 k.c. Sądy meriti

w niniejszej sprawie w rzeczywistości dokonały takiej oceny, a Sąd Najwyższy nie

uznaje jej za oczywiście błędną, co hipotetycznie mogłoby stanowić odrębną

przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przewidzianą w art. art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

I CSK 3768/24

4

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

3 i 4 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych.

(E.M.)

[SOP]