Sąd Najwyższy nie przyjął skargi powódki i obciążył ją kosztami postępowania

Wyrokiem z 8 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację

powódki od wyroku z 12 stycznia 2023 r. Sądu Okręgowego w Łodzi w sprawie

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.

I CSK 950/24

2

Powódka wniosła skargę kasacyjną, wskazując na jej oczywistą zasadność.

Zdaniem skarżącej zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy

prawa procesowego w zakresie uniemożliwienia powódce obrony swoich praw

i podjęcia próby ich udowodnienia poprzez pominięcie przez Sąd drugiej instancji

wniosku dowodowego o przesłuchanie powódki na okoliczności istotne z punktu

widzenia podstaw do uwzględnienia dochodzonego roszczenia na podstawie art.

840 § 1 pkt 2 k.p.c. W szczególności dotyczy to wykazania, że w niniejszej sprawie

istnieją szczególne okoliczności wskazujące, iż pozostawienie w obrocie tytułu

wykonawczego, którego dotyczy pozew, koliduje z elementarnym poczuciem

sprawiedliwości oraz, że postawa wierzyciela w niniejszej sprawie powinna być

kwalifikowana jako nadużycie prawa na etapie jego wykonywania, zwłaszcza

w obliczu świadomości pozwanego, wobec rezultatów postępowania

przygotowawczego, że egzekwuje on tytuł wykonawczy wobec osoby

pokrzywdzonej przestępstwem, która w żaden sposób nie partycypowała

w pobraniu świadczenia zabezpieczonego wekslem.

Skarżąca zaskarżyła wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie, ewentualnie

o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie powództwa.

W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego

w art. 3984 § 1 pkt 4 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie poprzez powołanie

i właściwe uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu

Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje

na podstawie oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tej

przyczynie kasacyjnej.

I CSK 950/24

3

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią

orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste

naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby

dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania

prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.

Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa

materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna

już nawet przy pobieżnej lekturze skargi.

Wymagania te nie zostały przez skarżącą spełnione. Treść uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje o jej

oczywistej zasadności. Okoliczności wskazane przez skarżącą nie usprawiedliwiają

takiej oceny zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się rażącego

naruszenia powołanych przepisów, widocznego prima facie. Brak jest jakichkolwiek

podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do oczywistego naruszenia

prawa.

Powołane przez skarżącą przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania są w istocie polemiką z ustaleniami sądów meriti, a trzeba podkreślić,

że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Sąd drugiej instancji wskazał, że skarżąca nie powołała się na zdarzenia,

które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego bądź po zamknięciu rozprawy,

a prowadzące do wygaśnięcia zobowiązania lub wskutek których zobowiązanie to

nie może być egzekwowane. Zarzut sfałszowania podpisu w czasie, który miał

miejsce przed wydaniem nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym powinien być

co do zasady badany w postępowaniu rozpoznawczym, mającym na celu

powstanie tytułu egzekucyjnego. Powódka nie wniosła jednak zarzutów od nakazu

zapłaty. Również fakt wszczęcia i prowadzenia przez Prokuraturę Rejonową […]

postępowania w sprawie sfałszowania dokumentów, które ostatecznie zakończyło

się umorzeniem postępowania wobec niewykrycia sprawcy, nie zmienia tego, że

I CSK 950/24

4

okoliczność ta była znana powódce w czasie postępowania w sprawie, w której

wydany został tytuł egzekucyjny – nakaz zapłaty.

Ponadto sama skarżąca przyznała w skardze, zgadzając się z poglądem

Sądu drugiej instancji, że powództwo opozycyjne skierowane przeciwko

prawomocnemu orzeczeniu sądu, nie może naruszać powagi rzeczy osądzonej.

Może być ono oparte jedynie na zdarzeniach, które nastąpiły po powstaniu tytułu

egzekucyjnego (zamknięciu rozprawy), wskutek których zobowiązanie wygasło lub

nie może być egzekwowane.

Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym

innych

przyczyn

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art.

391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych obciążył skarżącą kosztami postępowania

kasacyjnego.

(M.M.)

[a.ł]