Sygnatura akt: I KB 24/26
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział I
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 25 lutego 2026 r.
W serwisie od: 2 listopada 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Obrońcy chcieli testu niezależności dla sędziego SN. Wniosek został odrzucony

Spór

Obrońca oskarżonych złożył wniosek o zbadanie, czy sędzia Sądu Najwyższego spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności powołania i jego postępowania po powołaniu.

Ustalenia sądu

Prezes Sądu Najwyższego stwierdził, że wniosek pochodzi od strony postępowania, został wniesiony przez obrońcę w terminie i spełnia wymogi pisma procesowego. Wnioskodawca powoływał okoliczność wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.

Rozstrzygnięcie

Wniosek został odrzucony, a odpis zarządzenia doręczono obrońcy i skazanemu.

Dlaczego

Wniosek nie wskazał, jak okoliczności powołania i postępowanie sędziego miałyby wpłynąć na niezawisłość w tej konkretnej sprawie. Zawiadomienie okręgowej rady adwokackiej nie było obowiązkowe, bo przepis dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.

Więcej o sprawie

Wniosek pochodził od obrońcy oskarżonych w sprawie I KA 1/26 i został złożony w terminie. Nie wskazano w nim, jak okoliczności powołania sędziego miałyby wpływać na niezawisłość w tej sprawie.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział I
Sygnatura: I KB 24/26

Treść orzeczenia

I KB 24/26

ZARZĄDZENIE

Dnia 25 lutego 2026 r.

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN R.W. wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących

powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art.

29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

oskarżonych (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonych (art. 871 §

1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć

do akt I KA 1/26;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN R.W.;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Uzasadnienie

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem poza opisywaniem lub cytowaniem orzeczeń na sposób

postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z

powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art.

29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub

bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu

ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności

wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że

taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei

stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN.

I KB 24/26

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

[WB]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.