Kasacja marszałka województwa w sprawie pomówień o nią pozostawiona bez rozpoznania

Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2025 r., w

sprawie VII Ka 904/24, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Zielonej

Górze z dnia 29 maja 2024 r., w sprawie II K 560/22 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9

I KK 394/25

2

k.p.k. i umorzył postępowanie karne przeciwko J.Ż., R.B. oraz M.K. o przestępstwo

z art. 212 § 2 k.k.

Jako przyczynę takiej decyzji Sąd II instancji podał brak skargi uprawnionego

oskarżyciela. Jako oskarżyciel prywatny wystąpił bowiem w sprawie Marszałek

Województwa [...], w sytuacji, gdy zarzucane czyny nie dotyczą urzędu Marszałka

Województwa [...], a E.P., która pełniła tę funkcję w czasie ich popełnienia.

Ten wyrok został zaskarżony kasacją przez pełnomocnika oskarżycielka

prywatnego w całości na niekorzyść oskarżonych. Skarżący zarzucił temu

orzeczeniu m.in.

1. rażącą obrazę przepisów postępowania, mających wpływ na treść

zaskarżonego wyroku, tj.:

1. art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. polegającą na uznaniu,

że Sąd Rejonowy wydał wyrok uniewinniający, mimo iż postępowanie przed

sądem I instancji zostało zainicjowane aktem oskarżenia wniesionym przez

nieuprawnionego oskarżyciela.

2. art. 49 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 51 § 1 k.p.k. w zw. z art. 59 k.p.k. polegające

na przyjęciu że pokrzywdzonym na skutek przestępczych zachowań

oskarżonych może być tylko i wyłącznie „instytucja” Urząd Marszałka

Województwa [...] bądź tylko i wyłącznie „osoba” E.P., przy jednoczesnym

mylnym uznaniu, że pomówienia dotyczyły tylko i wyłącznie „osoby” E.P. -

podczas gdy - łańcuch naruszonych przez oskarżonych dóbr zawiera dwa

ogniwa; swoim zachowaniem oskarżeni naruszyli dobra „osoby” piastuna

organu jak i „instytucji” samego organu; - na gruncie niniejszej sprawy

artykuły prasowe były skierowane na działania Marszałka Województwa -

kierownika Urzędu, reprezentanta Województwa, przewodniczącego organu

Zarządu Województwa, a nie E.P. jako osoby prywatnej.

3. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k polegające na zaniechaniu

przeprowadzenia wszechstronnej kontroli odwoławczej oraz na nienależytym

ustosunkowaniu się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutów i wniosków

I KK 394/25

3

podniesionych w środku odwoławczym - na skutek uznania zaistnienia

bezwzględnej podstawy odwoławczej;

1. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 212 § 1 k.k. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że

pokrzywdzonym, a dalej oskarżycielem prywatnym może być albo „instytucja”

albo „osoba” (alternatywna rozłączna) - podczas gdy - możliwe jest

naruszenie jednym zachowaniem dóbr wielu pokrzywdzonych, a oskarżeni

swoim zachowaniem działali w celu poniżenia w oczach opinii publicznej

instytucji Urzędu Marszalka Województwa [...] oraz jednocześnie

podważenia zaufania niezbędnego do wykonywania piastowanej wówczas

funkcji przez E.P.

W związku z tymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz uchylonego nim wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi I

instancji do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na kasację obrońca oskarżonych wniósł o jej oddalenie,

ewentualnie o uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie mu sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja została na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 1 k.k.

pozostawiona bez rozpoznania jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot.

Kasacja może być bowiem wniesiona przez stronę procesu. Tymczasem w

badanej sprawie kasację wniósł jako oskarżyciel prywatny Marszałek Województwa

[...], pomimo tego, że sformułowane w prywatnym akcie oskarżenia zarzuty

dotyczyły pomówienia E.P., a nie Urzędu Marszałka Województwa [...]. Wprawdzie

w czasie popełnienia zarzucanych oskarżonym czynów E.P. pełniła funkcję

Marszałka Województwa [...], to sformułowane zarzuty odnoszą się do pomówienia

jej jako osoby fizycznej. Sąd Najwyższy opowiada się w tym przedmiocie za

stanowiskiem zajętym przez Sądy I i II instancji i podziela sformułowaną w

uzasadnieniach wyroków obu Sądów – tym przedmiocie - argumentację.

I KK 394/25

4

Wskazywane w publikacjach prasowych zarzuty mogłyby być badane jako

poniżające E.P. w opinii publicznej i narażające ją na utratę zaufania potrzebnego

do zajmowanego przez nią stanowiska, ale nie dotyczyły samego Urzędu.

W konsekwencji, skoro pokrzywdzonym zarzucanymi czynami nie był Urząd

Marszałka Województwa, a osoba fizyczna piastująca w czasie popełnienia

zarzucanych czynów ten urząd, to prywatny akt oskarżenia powinien zostać

wniesiony przez E.P. w ciągu roku od dnia, w którym jako pokrzywdzona

dowiedziała się o osobie sprawcy przestępstwa (art. 101 § 2 k.k.). Marszałek

Województwa [...] nie tylko nie był uprawniony do wniesienia prywatnego aktu

oskarżenia, ale jako podmiot nie będący stroną postępowania nie jest też

uprawniony do wniesienia kasacji w niniejszej sprawie.

Fakt, że kasacja została przyjęta przez prezesa sądu odwoławczego,

zamiast podjęcia na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. decyzji

o odmowie jej przyjęcia jako wniesionej przez osobę nieuprawnioną, nie stoi na

przeszkodzie stwierdzeniu takiej wadliwości kasacji przez Sąd Najwyższy i

pozostawieniu jej bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530

§ 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[wb]

[a.ł]