Skazany chciał wznowienia kasacji z powodu obsady SN. Brak podstaw do wznowienia z urzędu

Skazany R.H., którego wnioski o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 września 2020

r., sygn. akt II AKa 78/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z

dnia 24 września 2018 r., sygn. akt III K 215/17, były już kilkukrotne przedmiotem

rozpoznania przez Sąd Najwyższy (I KO 27/23, I KO 35/22, I KO 102/24, I KO

60/25), wniósł obecnie o rozważenie wznowienia postępowania w sprawie o sygn.

akt III K 215/17, ze względu na nieprawidłowo obsadzony Sąd Najwyższy.

W sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k., gdyż tak należało

potraktować pismo złożone przez skazanego R.H. (wznowienie postępowania w

razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 może

nastąpić z urzędu) wskazano na wystąpienie w postanowieniu Sądu Najwyższego z

dnia 29 grudnia 2021 r., V KK 590/21, o oddaleniu kasacji jako oczywiście

bezzasadnej, bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z

I KO 104/25

2

uwagi na nienależytą obsadę tego Sądu wynikającą z wadliwego powołania

sędziego biorącego udział w wydaniu orzeczenia. Przyjąć zatem należy, że

sygnalizacja dotyczy wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego w sprawie V

KK 590/21.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia dopuszczalności wznowienia z

urzędu postępowania kasacyjnego nie jest rozstrzygana jednolicie i odnotować

trzeba przypadki wydawania przez Sąd Najwyższy orzeczeń wznawiających

postępowanie kasacyjne ze wskazaniem zaistnienia uchybienia wymienionego w

art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Kierując się jednak stanowiskiem zajętym w postanowieniu

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22,

przyjąć trzeba, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3

k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.

postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu

kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Zauważyć trzeba, że stanowisko to zostało

wyrażone przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie w ramach badania

zagadnienia prawnego, dotyczącego tego „czy oddalenie kasacji przez skład Sądu

Najwyższego, w którym bierze udział sędzia powołany do Sądu Najwyższego w

wyniku procedury przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład

ukształtowano w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3) jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie

sądowe w rozumieniu art. 542 § 3 k.p.k.?”.

Sąd Najwyższy, odmawiając podjęcia uchwały wobec uznania, że nie

zachodzą poważne wątpliwości co do wykładni przepisu art. 542 § 3 k.p.k.,

interpretowanego w powiązaniu z art. 540 § 1 k.p.k., wskazał w obszernym

wywodzie, że „postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest

prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art.

540 § 1 k.p.k.”, co oznacza, że „nie wchodzi w grę możliwość wznowienia z urzędu

w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych

w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem

wskazanego postanowienia”. Pogląd ten, podzielony przez Sąd Najwyższy w wielu

I KO 104/25

3

innych spraw (zob. np. zarządzenia: z dnia 31 stycznia 2025 r., V KO 136/24; z dnia

30 stycznia 2025 r., III KO 117/24; z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 106/24; z dnia

19 listopada 2024 r., I KO 108/24; z dnia 19 września 2024 r., II KO 73/24; z dnia

26 czerwca 2025 r., II KO 125/25; z dnia 16 lipca 2025 r., V KO 11/25; z dnia 30

października 2025 r., I KO 40/25), znalazł również zastosowanie w sprawie

skazanego.

Zauważyć przy tym trzeba, że sygnalizowana przez skazanego okoliczność

była już podnoszona w jego piśmie z dnia 13 stycznia 2022 r., oznaczonym jako

zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 2022 r. i nie

stanowiła podstawy wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu.

Piotr Mirek

[WB]

[a.ł]