Ojciec sędzi i teść prokuratora z Zielonej Góry. SN nie przekazał apelacji innemu sądowi

Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Zielonej Górze

zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego X.1 Y.1 do

rozpoznania sądowi równorzędnemu poza apelację poznańską. W uzasadnieniu

postanowienia Sąd Okręgowy w Zielonej Górze odwołał się do powiązań

rodzinnych oskarżonego, w szczególności faktu, że oskarżony X.1 Y.1 jest ojcem

sędzi X. Y. orzekającej w Sądzie Rejonowym w Zielonej Górze, natomiast zięć

oskarżonego jest prokuratorem rejonowym w Zielonej Górze. Te okoliczności,

zdaniem sądu, mogłyby wpływać na bezstronność procesu.

I KO 149/25

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest bezzasadny. Na wstępie przypomnieć należy, że stanowiący

podstawę wystąpienia przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, skoro daje

podstawę do zmiany właściwości miejscowej sądu. W tym kontekście „dobro

wymiaru sprawiedliwości" należy postrzegać jako przesłankę, którą należy

odkodowywać w sposób restrykcyjny. Trzeba przyjąć zatem, że przepis art. 37

k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi

równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia takich sytuacji,

które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o

braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Chodzi

tu konkretnie o wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej podejrzeń co

do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd, przy czym nie

chodzi o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale tylko takie, które mogłyby się zrodzić u

postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej

sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę

o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych w takim postępowaniu.

Taka sytuacja nie ma miejsca w przypadku tej sprawy.

Nie sposób uznać, że sytuacja uzasadniająca skorzystanie z trybu

wskazanego w art. 37 k.p.k. powstaje tylko z tego powodu, iż oskarżonym w tej

sprawie, w której obecnie toczy się już postępowanie odwoławcze, pozostaje ojciec

sędziego orzekającego w sądzie rejonowym (sądu podrzędnego organizacyjnie i

instancyjnie wobec sądu rozpoznającego obecnie wniesione apelacje) i teść

jednego z prokuratorów, także i wówczas gdy byliby oni znani sędziom sądu

właściwego do przeprowadzenia kontroli odwoławczej wyłącznie z racji kontaktów o

charakterze zawodowym (o czym jednak nie wspomina się we wniosku).

Przedmiotem kontroli apelacyjnej są wniesione środki odwoławcze, a założenie

sądu występującego z wnioskiem, iż sposób rozpoznania wniesionych apelacji od

wyroku sądu pierwszej instancji może być postrzegany przez postronnego

obserwatora przez pryzmat wskazanych powiązań na szczeblu sądu rejonowego i

prokuratury rejonowej – i dowodzić braku obiektywizmu – jest nieprzekonujące i nie

mieści się w pojęciu „dobra wymiaru sprawiedliwości”.

I KO 149/25

3

Sąd Najwyższy nie wyklucza możliwości zaistnienia takich okoliczności,

które mogłyby stwarzać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów

wyznaczonych do rozpoznania tej sprawy na etapie postępowania apelacyjnego,

wówczas jednak należy skorzystać z instytucji wyłączenia sędziego unormowanej w

art. 41 k.p.k., która stanowi wystarczający i proporcjonalny środek gwarantujący

obiektywizm w orzekaniu. Dopiero, jeżeli z powodu wyłączenia sędziów

rozpoznanie sprawy w danym sądzie nie będzie możliwe, sąd wyższego rzędu

przekaże sprawę innemu sądowi równorzędnemu (art. 43 k.p.k.). Podsumowując,

wskazane w postanowieniu okoliczności nie dają najmniejszych podstaw do

uznania, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie tej sprawy do

innego, równorzędnego sądu.

Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]