Skazany prosił o wznowienie bez nowych dowodów. SN odmówił przyjęcia wniosku

Pismem datowanym z dnia 17 lutego 2026 r. skazany O.P. wniósł o

wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2020 r., syn. akt II AKa 417/19,

trzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 6 sierpnia 2019

r., sygn. akt III K 310/18, przedstawiając swoją perspektywę odnośnie do realiów

faktycznych i procesowych sprawy.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

I KO 80/26

2

Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym stopniu.

Jak wskazuje się w orzecznictwie: „oczywista bezzasadność wniosku o

wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych

podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu

postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie

będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k.

lub art. 540b k.p.k. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 lipca 2019 r., V

KO 36/19, LEX nr 2696944; z dnia 4 lipca 2019 r., V KO 28/19, LEX nr 2696924; z

dnia 26 lutego 2021 r., V KO 6/21, LEX nr 3123842). „Osobisty wniosek strony o

wznowienie postępowania podlega wstępnej kontroli w zakresie zbadania, czy nie

jest oczywiście bezzasadny. W wypadku stwierdzenia oczywistej bezzasadności

osobistego wniosku skazanego, sąd odmawia jego przyjęcia bez konieczności

wyznaczania obrońcy z urzędu w celu rozważenia potrzeby sporządzenia i

wniesienia wniosku o wznowienie postępowania karnego. O sytuacji, o której mowa

w art. 545 § 3 k.p.k. można mówić w szczególności wówczas, gdy oczywista

bezzasadność wniosku jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i wniosek

ten obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego wyroku”

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2024 r., V KO 9/24, LEX nr

3703763).

Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem skazany nie

przedstawił żadnej argumentacji, która mogłaby się wpisywać w którąkolwiek z

podstaw wznowieniowych, w tym tę określoną w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Zgodnie

bowiem z treścią tego przepisu, postępowanie sądowe zakończone prawomocnym

orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub

dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił

przestępstwa lub nie podlegał karze. Jak wskazuje się w orzecznictwie, nowe fakty

lub dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, gdy uprzednio nie były znane, nie

tylko sądowi, ale również stronie. Podstawy wznowienia nie mogą jednak stanowić

wszelkie nowe dowody lub fakty, a jedynie takie, które jednocześnie wskazują na

jedną z trzech okoliczności wyczerpująco wymienionych w punkcie 2 art. 540 § 1

k.p.k. Nowe fakty, czy dowody, wskazywać mają na zaistnienie wysokiego

prawdopodobieństwa błędu sądowego w zakończonym prawomocnie postępowaniu

sądowym. Innymi słowy, muszą stwarzać duże prawdopodobieństwo uniewinnienia

I KO 80/26

3

skazanego po wznowieniu postępowania, albo skazania go za przestępstwo

zagrożone karą łagodniejszą niż to, za które go skazano. Tym samym nie chodzi

jedynie o przedstawienie wątpliwości, co do wcześniejszych ustaleń faktycznych

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 27/18, LEX nr

2490299). Należy przy tym zauważyć, że w trakcie postępowania wznowieniowego

nie przeprowadza się postępowania dowodowego, a jedynie ocenia czy

przedstawione przez stronę dowody odpowiadają podstawie wznowieniowej propter

nova. W ograniczonym tylko zakresie sąd wznowieniowy jest uprawniony do

dokonania czynności sprawdzających (art. 97 k.p.k. w zw. z art. 546 k.p.k.), które

prowadzone mogą być tylko w celu zweryfikowania podstaw wznowienia, a nie w

kierunku uniewinnienia oskarżonego po ewentualnym wznowieniu postępowania

karnego i uchyleniu wyroku. Postępowanie wznowieniowe nie służy także

poszukiwaniu dowodów, a jedynie ocenie tego, czy nowe dowody lub fakty

przedstawione przez żądającego wznowienia, dają podstawę do takiego

rozstrzygnięcia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2019 r., V KO 20/19,

OSNKW 2020/3/9). „To skazany, w razie powoływania się na podstawę de novis,

obarczony jest ciężarem uprawdopodobnienia zasadności wniosku o wznowienie

postępowania, skoro wcześniej prawomocnym wyrokiem skazującym obalone

zostało domniemanie niewinności. Nie wystarczy zatem samo powoływanie się przez

autora wniosku na nowy fakt czy dowód, ale powinien on przedstawić co najmniej

tzw. dowód swobodny (np. pisemne oświadczenie określonej osoby), świadczący o

błędności skazania” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2008 r., II

KO 84/07, LEX nr 393907; zob. też np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19

kwietnia 2007 r., II KO 60/06, OSNwSK 2007/1/875).

Takiego dowodu skazany nie przedstawił, albowiem jego pismo zawiera

jedynie subiektywne stanowisko w zakresie kompletności materiału dowodowego

oraz opisanie realiów procesowych sprawy z perspektywy oskarżonego. Na

marginesie wolno zauważyć, że sprawa była przedmiotem analizy Sądu

Najwyższego w ramach kontroli kasatoryjnej, która zakończyła się oddaleniem

kasacji obrońców skazanego i Prokuratora Generalnego jako oczywiście

bezzasadnych (zob. postanowienie SN z dnia 12 kwietnia 2022 r., V KK 41/21). Sąd

Najwyższy nie dostrzega też podstaw do wznowienia postępowania z urzędu

odnośnie do zarzutu dotyczącego składów orzekających Sądów obu instancji.

I KO 80/26

4

Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]