Post o nieprawidłowościach w przetargu. SN oddalił skargę na uchylenie uniewinnienia

Sąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z 17 grudnia 2025 r. sygn. akt VII Ka

1112/25 uchylił w całości wyrok Sądu Rejonowego w Nysie z 3 września 2025 r.

sygn. akt II K 245/24 w zakresie pkt I, którym oskarżona D.W. została uniewinniona

od zarzutu popełnienia czynu z art. 212 § 2 k.k. i przekazał mu w tym zakresie sprawę

do ponownego rozpoznania.

I KS 8/26

2

W pisemnych motywach wyroku sąd odwoławczy wskazał, iż ponowna analiza

faktów wynikających z materiału dowodowego, w szczególności z prawomocnych

orzeczeń sądów, zwłaszcza wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 26 września

2023 r. sygn. akt I ACa 1266/22, rodzi konieczność ponowienia przez Sąd Rejonowy

w Nysie wartościowania, czy oskarżona D.W. zrealizowała ustawowe znamiona

występku z art. 212 § 1 i 2 k.k., co ostatecznie winno znaleźć odpowiednie

odzwierciedlenie w wydanym przez ten sąd - po tak przeprowadzonym postępowaniu

– wyroku.

Od powyższego wyroku skargę złożył obrońca oskarżonej D.W., zarzucając

zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 454 § 1 k.p.k. poprzez niewłaściwe jego

zastosowanie polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego

w Nysie, pomimo braku ku temu przesłanek. W konsekwencji skarżący wniósł

o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Opolu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna, stąd w myśl art. 539e § 2 in princ. k.p.k.,

podlegała oddaleniu. Nie można zgodzić się z autorem środka zaskarżenia,

że wydanie orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd Okręgowego w Opolu nastąpiło

z obrazą przepisów regulujących postępowanie drugoinstancyjne. Przepis art. 437

§ 2 k.p.k. kataloguje przyczyny uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do

ponownego rozpoznania. W sytuacji, gdy żadna z nich w danej sprawie nie zachodzi,

obliguje sąd odwoławczy do zmiany kontrolowanego orzeczenia w obliczu

stwierdzenia uchybienia. W sprawie niniejszej, jak wynika z pisemnych motywów

zaskarżonego wyroku, taka korekta nie była możliwa w postępowaniu

drugoinstancyjnym. Wykluczało ją wystąpienie podstawy określonej w art. 454

§ 1 k.p.k., zapobiegającej skazaniu oskarżonego po raz pierwszy w instancji

odwoławczej. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, tzn. nie dopuszcza orzekania

na niekorzyść oskarżonego, niezależnie od tego czy miałoby się opierać na nowych

dowodach i odmiennych ustaleniach faktycznych, czy też na dotychczasowym stanie

dowodowym i dokonanej rekonstrukcji zdarzenia. Jest to instytucja o charakterze

gwarancyjnym, zapewniająca pełną realizację prawa do obrony w dwuinstancyjnym

postępowaniu (zob. postanowienie SN z 1 października 2025 r. sygn. akt V KS 20/25).

I KS 8/26

3

Biorąc pod uwagę treść pisemnych motywów zaskarżonego wyroku

wystąpienie powyższej podstawy nie budziło wątpliwości. Sąd ad quem przedstawił

aspekty kompleksowej i analitycznej oceny materiału dowodowego, które czyniły

jego ogląd w skrajnie odmiennym świetle, którego aspekt prawny stworzył

wystarczająco wysokie prawdopodobieństwo dla wyprowadzenia odmiennego

twierdzenia w zakresie sprawstwa oskarżonej, że materializowała się w tych realiach

podstawa uchylenia orzeczenia, o której mowa w art. 454 § 1 k.p.k. Wystarczy

w tym kontekście przywołać jednoznaczne stanowisko sądu odwoławczego

zawarte z części motywacyjnej zaskarżonego wyroku, w którym, odwołując się

do prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 26 wrzenia 2023 r.

sygn. akt I ACa 1266/22 (lACo 676/23), tudzież nieprawomocnego rozstrzygnięcia

Sądu Rejonowego w Nysie w sprawie karnej II K 612/25, z których jednoznacznie

wynika, iż na dzień 12 marca 2024 r. B.W. nie został

skazany prawomocnym wyrokiem, w tym za nieprawidłowości przy przetargach,

w którym kategorycznie skonstatował, iż „twierdzenie D.W. zawarte

w kwestionowanym poście potwierdzającym wiadomość o nieprawidłowościach

w przetargu było więc nadużyciem”, a to winno skłonić Sąd Rejonowy w Nysie

do ponownego dokonania oceny, „czy oskarżona D.W. zrealizowała ustawowe

znamiona występku z art. 212 § 1 i 2 k.k.” Wbrew zatem poglądowi wyrażonemu w

skardze, pisemne uzasadnienie Sądu odwoławczego klarownie określa zarówno

podstawę wyroku kasatoryjnego (art. 454 § 1 k.p.k.), jak i prezentuje stosowne

argumenty dowodowo-faktyczne eksponujące wadliwą ocenę poszczególnych

części materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy - w ramach swobody

przysługującej Sądowi Okręgowemu z mocy art. 7 k.p.k. Czytelna

i jednoznaczna jest również ocena Sądu odwoławczego odnosząca się do

potencjalnej odpowiedzialności karnej oskarżonej za zarzucane przestępstwo

i zakresu tej odpowiedzialności, wysnuta na podstawie zebranego dotąd materiału

dowodowego. Tym samym sąd II instancji prawidłowo, gdyż wystarczająco

kategorycznie, wskazał podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na

przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. (zob. postanowienie SN z 13

września 2022 r. sygn. akt V KS 15/22). Ocena słuszności tego stanowiska pozostaje

zaś poza zakresem kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy w ramach

niniejszego postępowania zob. np. uchwała siedmiu sędziów SN z 25 stycznia

2018 r. sygn. akt I KZP 13/17). Natomiast takie zapatrywanie sądu odwoławczego

I KS 8/26

4

obligowało ten organ do uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku, skoro nie

wchodziło w grę wydanie wyroku skazującego w instancji odwoławczej (art. 437 § 2

zd. drugie k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.). Zastosowanie tego przepisu było – wobec

jednoznacznej wymowy wyników postępowania kontrolnego w ramach toku instancji

- obowiązkiem sądu ad quem, ukierunkowanym na wspomnianą ochronę interesu

procesowego oskarżonej.

W tej sytuacji zatem Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku nie uchybił

przepisowi art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k., w związku z czym wniesioną skargę należało

oddalić (art. 539e § 2 k.p.k.). Jednocześnie Sąd Najwyższy - stosownie do treści art.

539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 1 i 4 k.p.k. – orzekł w przedmiocie kosztów sądowych

postępowania skargowego.

[WB]

[a.ł]