Skarga sędziego z Warszawy na przewlekłość śledztwa przekazana do Łodzi

Postanowieniem z dnia 2 października 2025 r., sygn. X S 68/25, Sąd

Okręgowy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k.

o przekazanie sprawy o sygn. X S 68/25 do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że skarga X. Y. na przewlekłość

I NO 42/25

2

postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora Prokuratury

Okręgowej w […] w sprawie […] wpłynęła do Sądu Okręgowego w Warszawie 10

stycznia 2022 r. i do chwili obecnej nie została merytorycznie załatwiona. Sąd

Okręgowy podniósł, że skarżący jest sędzią Sądu Okręgowego w Warszawie,

zatem jest osobą powszechnie znaną sędziom sądu miejscowo właściwego na

gruncie zawodowym, a w wielu przypadkach również prywatnym. Na skutek

składanych przez sędziów Sądu Okręgowego w Warszawie zasadnych żądań o

wyłączenie od orzekania w trybie art. 41 § 1 k.p.k. nie doszło do wyłonienia składu

orzekającego w sprawie. Zdaniem Sądu Okręgowego, pozostawienie sprawy w

sądzie właściwym będącym jednocześnie jednostką macierzystą skarżącego,

mogłoby wywołać w opinii publicznej pogląd o braku obiektywizmu po stronie

składu orzekającego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek Sądu Okręgowego w Warszawie zasługuje na uwzględnienie.

Zaprezentowane w nim okoliczności uzasadniały odstępstwo od zasady

rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Po pierwsze, Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestii

zastosowania art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy stroną postępowania jest osoba

sprawująca urząd sędziego w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 1995 r., III KO 34/95;

z 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18; z 5 lutego 2019 r., V KO 5/19; z 15 maja 2019 r.

IV KO 50/19; z 28 grudnia 2021 r., V KO 94/21; z 25 lutego 2022 r., I KO 10/22; z

20 kwietnia 2022 r., IV KO 33/22; z 26 września 2024 r., III KO 121/24). W sprawie

dotyczącej sędziego sądu właściwego miejscowo nie powinien orzekać jego sąd

macierzysty. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi stanowi przejaw

dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi z jednej strony o efektywność

postępowania, z drugiej strony o wizerunek sądu jako organu niezależnego, w

którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w

swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami (por. postanowienie Sądu

I NO 42/25

3

Najwyższego z 5 lutego 2019 r., V KO 5/19). Powyższe ustalenia dotyczą

naturalnie także postępowania ze skargi na przewlekłość.

Po drugie, za uwzględnieniem wniosku przemawiają również okoliczności

niniejszej sprawy. Sąd Okręgowy w Warszawie przez okres ponad trzech lat

nie wyłonił składu orzekającego do rozpoznania skargi.

Po trzecie, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Łodzi kierując się względami merytorycznymi i praktycznymi – w

szczególności niewielką odległością od sądu właściwego, a jednocześnie

położonego w innym okręgu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

[kf]

[r.g.]