Skarga na postanowienie wpadkowe SN odrzucona, bo nie spełniała wymogów formalnych

Pismem z dnia 14 września 2026 r. M. B. (dalej: „skarżący”) wniósł skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu

Najwyższego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z 26 sierpnia 2026 r.,

sygn. I NSP 456/26.

W skardze zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów w przedmiocie

wniesienia przedmiotowego pisma jak również wniosek o ustanowienie adwokata

z urzędu do reprezentowania skarżącego przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy, zważył co następuje:

I NP 3/26

2

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego

wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie

oraz od prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy sądu drugiej instancji

kończącego postępowanie nieprocesowe w sprawie, jeżeli przez wydanie tych

orzeczeń stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku

lub postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było

i nie jest możliwe (art. 4241 § 1 i art. 5192 § 1 k.p.c.). Wyjątkowo na warunkach

wskazanych w art. 4241 § 2 i art. 5192 § 2 k.p.c. skarga służy od wydanych przez sąd

pierwszej instancji wyroku lub postanowienia co do istoty sprawy kończących

postępowanie w sprawie.

Stosownie do art. 4245 § 1 k.p.c. do konstrukcyjnych elementów skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia należy:

oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on

zaskarżony w całości lub w części (pkt 1), przytoczenie podstaw skargi

oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok

jest niezgodny (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej

przez wydanie wyroku, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie

zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe

(pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem (pkt 6).

Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka prawnego oraz jego

funkcję, wszystkie wymagania konstrukcyjne wymienione w art. 4245 § 1 k.p.c.

muszą być przytoczone odrębnie i samodzielnie, niezależnie od innych, wobec czego

skarga niespełniająca któregokolwiek z nich dotknięta jest tzw. brakiem istotnym

nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych

(art. 4248 § 1 k.p.c.), co skutkuje jej odrzuceniem.

Orzeczenie wydane w sprawie I NSP 456/26 nie jest orzeczeniem kończącym

merytorycznie postępowanie w sprawie, te bowiem odnosi się do postępowania

jako całości i kończąc je, zamyka drogę do wydania wyroku lub innego orzeczenia

co do istoty sprawy. Nie kończy zaś postępowania w sprawie postanowienie

rozstrzygające kwestie incydentalne pojawiające się w toku postępowania.

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

nie przysługuje w konsekwencji od postanowień wpadkowych (zob. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z 28 lipca 2016 r., II CNP 7/16, niepubl),

takich jak wydane w przedmiotowej sprawie.

I NP 3/26

3

Ponadto wniesiona skarga nie spełnia wymagań konstrukcyjnych określonych

w art. 4245 § 1 k.p.c. Nie wskazuje zakresu zaskarżenia, podstaw, przepisów prawa,

z którym orzeczenia mają być niezgodne, nie zawiera uprawdopodobnienia

wyrządzenia szkody, ani wymagania z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.

Z tych względów, na podstawie art. 4248 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę

(pkt.1 sentencji).

Postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów

sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jako bezprzedmiotowe podlegało

umorzeniu stosownie do art. 355 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 4248 k.p.c. (pkt 2 sentencji).

[a.ł]