Skarga na przewlekłość apelacji w sprawie ubezpieczeniowej oddalona

Pismem z dnia 2 sierpnia 2026 r. D. D. (dalej: „skarżący”) złożył skargę na

przewlekłość postępowania toczącego przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu w

sprawie o sygn. III AUa 507/25. Skarżący wniósł o:

1. Stwierdzenie, że w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Apelacyjnym

we Wrocławiu pod sygn. akt III AUa 507/25 doszło do przewlekłości postępowania;

I NSP 449/26

2

2. wydanie Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu zalecenia podjęcia

terminowych czynności zmierzających do wyznaczenia rozprawy apelacyjnej,

rozpoznania apelacji oraz wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie;

3. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu na rzecz

skarżącego D. D. kwoty 5 000,00 zł tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej;

4. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów

postępowania skargowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący m.in. wskazał, iż dotychczasowy przebieg

postępowania wskazuje na rażącą i nieuzasadnioną bezczynność Sądu

Apelacyjnego. Od momentu wpłynięcia sprawy, Sąd podjął wyłącznie jedną

czynność o charakterze formalnym - w dniu 22 kwietnia 2025 roku doręczył odpis

apelacji stronie pozwanej. W dniu 7 maja 2025 roku do akt sprawy wpłynęła

odpowiedź organu rentowego na apelację. Od tamtej daty - tj. od ponad 15 miesięcy

- Sąd Apelacyjny we Wrocławiu nie podjął jakiejkolwiek czynności procesowej.

Skarżącemu do dnia dzisiejszego nie doręczono nawet odpisu odpowiedzi na

apelację, nie wyznaczono terminu rozprawy, ani nie skierowano sprawy

na posiedzenie niejawne.

Odpowiedź na powyższą skargę złożył Prezes Sądu Apelacyjnego

we Wrocławiu. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2026 r. wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu pisma Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wyjaśnił, że

w niniejszej sprawie nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu

Apelacyjnego. Nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do

wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącego.

Postępowanie w tej sprawie nie było prowadzone w sposób rozwlekły.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i zasługiwała na oddalenie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym

prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze

na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w

postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do

wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to

I NSP 449/26

3

konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej

niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Ustawa nie określa terminu, po upływie którego następuje przewlekłość

postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że stan taki będzie

miał zasadniczo miejsce w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji w zakresie

wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, przekraczającej 12 miesięcy (tak np.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2019 r., I NSP 4/18; z 10 czerwca

2020 r., I NSP 67/20; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18). Jednocześnie należy

zaznaczyć, że dla oceny, czy w danej sprawie doszło do przewlekłości postępowania,

znaczenie ma nie tylko sam sztywny upływ czasu, ale wymagają również rozważenia

wszystkie okoliczności wpływające na przebieg danego postępowania – w tym

również podejmowane przez sąd czynności oraz postępowanie skarżącego. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przewlekłość postępowania

może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy,

gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki

w rozpatrzeniu sprawy (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III

SPP 53/15).

W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, iż sprawa z apelacją D. D.

została przekazana przez Sąd I Instancji do Sądu Apelacyjnego III Wydziału Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych i wpłynęła 16 kwietnia 2025 r. Jeszcze tego samego dnia

została wylosowana przez System SLPS do referatu SSA J. B., co nie oznacza, że

została przedłożona sędziemu sprawozdawcy, z uwagi na obwiązujący w dacie

wpływu apelacji w Wydziale obieg dokumentów. W oparciu o regulację art. 155 § 1

ustawy o ustroju sądów powszechnych akta sprawy zostały przedłożone asystentom

sędziów w celu wstępnego sprawdzenia czy apelacja spełnia wymagania formalne i

sporządzenia ewentualnych projektów zarządzeń w tym przedmiocie. W dniu 18

kwietnia 2025 r„ po sprawdzeniu apelacji pod względem formalnym, zostało wydane

przez asystenta sędziego, zarządzenie o doręczeniu odpisu apelacji pełnomocnikowi

ZUS. W tym samym dniu zostało także wydane zarządzenie o zawiadomieniu stron

o składzie. W dniu 24 kwietnia 2025 r. nastąpiło doręczenie odpisów ww.

dokumentów ZUS, a w dniu 28 kwietnia 2025 r. odpis zarządzenia zawiadomienia o

składzie sadu został doręczony Apelującemu. W dniu 7 maja 2025 r. wpłynęła

odpowiedź na apelację. Przewodniczący Wydziału, z uwagi na fakt, że apelacja nie

I NSP 449/26

4

zawierała wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, w myśl art. 374 k.p.c. wydał

zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne na sierpień 2026 r.

według kolejności wpływu spraw do referatu SSA J. B.. W dniu 5 sierpnia 2026 r.

został w sprawie wydany wyrok oddalający apelację.

Zdaniem Sądu Najwyższego, na podstawie wyżej wskazanych okoliczności

sprawy nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego we

Wrocławiu, bowiem, jak wynika z przebiegu postępowania nie wystąpiły odstępstwa

od czasu zwyczajowo koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do

rozpoznania sprawy skarżącego.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych pracownik wnoszący

powództwo albo składający wniosek o wszczęcie postępowania nieprocesowego, z

zastrzeżeniem art. 35 ust. 1 zd. 2, lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i

ubezpieczeń społecznych, stąd opłata od skargi uiszczona w kwocie 200 zł podlegała

zwrotowi.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Paweł Księżak Krzysztof Wiak Mirosław Sadowski