Apelacja bez terminu rozprawy w Poznaniu. SN przyznał skarżącemu 4 tys. zł

W dniu 16 lipca 2026 r. K. C., reprezentowany przez profesjonalnego

pełnomocnika, wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem

Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie III APa 6/23. Skarżący domagał się: 1.

stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie

o sygn. akt III APa 6/23 nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. Przyznania od

Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwoty 30000

zł; 3. zasądzenia od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu kosztów

postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący wniósł apelację od

wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z 2 marca 2023 r., ale „po wymianie pism

procesowych, która miała miejsce pod koniec 2023 r., w sprawie nie zostały podjęte

żadne czynności.”

Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi. Przyznał

jednak, że w niniejszej sprawie czas oczekiwania na rozpoznanie jest długi i wynosi

3 lata, a sprawa jest rozpoznawana zgodnie z kolejnością wpływu. Wyjaśnił, że

sprawa nie należy do kategorii spraw pilnych, gdyż nie jest to sprawa o prawo

do świadczenia rentowego lub emerytalnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego za naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki uznaje się

wielomiesięczną bezczynność sądu, trwającą co najmniej 12 miesięcy (por. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 18 maja 2016

r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r., III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z

21 lutego 2018 r., III SPP 3/18; z 12 grudnia 2018 r., I NSP 6/18; z 18 października

2022 r., I NSP 256/22; z 26 lutego 2026 r., I NSP 1/26). Nie jest to sztywna cezura

I NSP 483/26

3

czasowa, ani jedyne kryterium oceny sprawności postępowania cywilnego. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że stwierdzenie

przewlekłości postępowania jest dopuszczalne wtedy, gdy zwłoka jest nie tylko

nadmierna, ale nie znajduje też uzasadnienia w okolicznościach sprawy (zob. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 22 kwietnia 2010 r., III SPP 6/10; z 16 czerwca

2011 r., III SPP 14/11; z 27 marca 2012 r., III SPP 8/12; z 8 listopada 2017 r., III SPP

46/17; z 4 października 2023 r., I NSP 142/23; z 26 lutego 2026 r., I NSP 1/26). Sama

ustawa zobowiązuje wprost do ustalenia, czy i jaki wpływ na sprawność

postępowania ma m.in. „charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości,

znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz

zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość

postępowania” (art. 2 ust. 2 in fine ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym

prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki, tekst jedn. Dz.U. 2023 r., poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze

na przewlekłość”).

Jak wynika z akt sprawy, apelacja skarżącego z dnia 10 maja 2023 r.

oraz apelacja pozwanej wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w dniu 15 maja

2023 r. Wnioskiem z dnia 3 lipca 2023 r. sam skarżący zainicjował postępowanie

o zwolnienie z obowiązku opłaty od apelacji, a pismem z 25 lipca 2023 r. pełnomocnik

skarżącego wnioskował o przywrócenie terminu na złożenie odpowiedzi na apelację.

Do chwili wniesienia skargi sprawa nie została rozpoznana ani nie został wyznaczony

termin rozprawy. Oznacza to, że przez okres ponad czterdziestu miesięcy Sąd

Apelacyjny w Poznaniu nie wyznaczył terminu rozprawy ani nie rozpoznał apelacji.

Nie ulega zatem wątpliwości w świetle przytoczonego wyżej utrwalonego

orzecznictwa Sądu Najwyższego, że uzasadniona jest podstawa do stwierdzenia

przewlekłości.

Konsekwencją stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym

w Poznaniu nastąpiła przewlekłość postępowania był obowiązek Sądu Najwyższego

rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy

pieniężnej. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość, minimalna

wysokość sumy pieniężnej jaką należało zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz

skarżącego wynosi 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania,

niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość.

I NSP 483/26

4

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przez skarżącego zainicjowane 5

października 2017 r. Oznacza to, że zasądzić należało sumę 4000 zł za osiem

zakończonych lat postępowania.

W pozostałym zakresie skargę należało oddalić.

Sąd Najwyższy z urzędu zalecił podjęcie wymaganych czynności w sprawie -

wobec braku stosownych żądań skarżącego – na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy

o skardze na przewlekłość.

O kosztach postępowania skargowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11, 3 i 4 w związku z art. 99 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na

przewlekłość oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.

Dz.U. 2026, poz. 118). Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość

należało z urzędu zwrócić skarżącym uiszczoną opłatę od skargi.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

JW

[r.g.]