Apelacja o kredyt frankowy czekała bez terminu rozprawy. SN przyznał 2000 zł

Skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 26 sierpnia 2026 r., która wpłynęła

do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu 27 sierpnia 2026 r., zaś do Sądu Najwyższego

17 września 2026 r., skarżąca B. P., działając w imieniu własnym, wniosła o:

stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt I ACa 2495/24,

toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu (pkt 1); wydanie Sądowi

prowadzącemu postępowanie zlecenia podjęcia odpowiednich czynności w

wyznaczonym terminie, zmierzających do możliwie jak najszybszego zakończenia

postępowania (pkt 2); zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty

18 000,00 (osiemnaście tysięcy) złotych (pkt 3) oraz zasądzenie kosztów

postępowania skargowego (pkt 4).

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła czynności podejmowane w sprawie

oraz ich przebieg. Nadmieniła, że postępowanie w sprawie prowadzonej przez Sąd

I instancji rozpoczęło się 6 grudnia 2019 r. i zakończyło 29 września 2023 r.

wydaniem wyroku. Wskazując na zasadność niniejszej skargi podniosła, że akta

sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu 21 sierpnia 2024 r. W dalszej

części uzasadnienia wskazała podstawy prawne oraz orzecznictwo dotyczące

przewlekłości postępowania.

W odpowiedzi na skargę z 17 września 2026 r., Prezes Sądu Apelacyjnego

w Poznaniu wniósł o jej oddalenie. W dalszej części odpowiedzi przedstawił

przebieg czynności w sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania zasługiwała na częściowe

uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

I NSP 499/26

3

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) strona może

wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania).

Stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości

postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość

czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora

prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu

zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd

lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy

egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania

od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego,

na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy,

stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę,

rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności

strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że o przewlekłości

postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności

sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu

12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06; z 21 marca

2006 r., III SPP 13/06; z 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r.,

III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18;

z 13 grudnia 2018 r., I NSP 62/18; z 24 stycznia 2019 r., I NSP 87/18; z 27 marca

2019 r., I NSP 88/18; z 5 kwietnia 2022 r., I NSP 66/22; z 7 lipca 2022 r.,

I NSP 499/26

4

I NSP 204/22; z 23 listopada 2022 r., I NSP 312/22; z 22 marca 2023 r.,

I NSP 25/23). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku, w którym

przekroczony został okres 12 miesięcy, w czasie których nie wyznaczono terminu

rozprawy, automatycznie następuje przewlekłość postępowania w rozumieniu

ustawy. Ocena spełnienia obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie

zależy od konkretnych okoliczności, a więc wymaga uwzględnienia wielu czynników

wpływających na tok postępowania. Powyższe oznacza, że przewlekłość

postępowania ocenia się w każdej sprawie w sposób indywidualny,

z uwzględnieniem wymienionych okoliczności.

Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że znaczny wpływ

spraw, problemy kadrowe i obciążenie sędziów pracą pozostają bez wpływu

na stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, w której wniesiono skargę

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06;

z 5 kwietnia 2022 r., I NSP 66/22; z 7 lipca 2022 r., I NSP 204/22; z 23 listopada

2022 r., I NSP 312/22; z 22 marca 2023 r., I NSP 25/23). Obciążenie pracą,

ilość spraw oraz stan kadry orzeczniczej, co najwyżej prowadzić mogą

do stwierdzenia, że przewlekłość postępowania w konkretnej sprawie nie jest

wynikiem zaniedbań, czy też uchybień ze strony Sądu. Jednakże to na Państwie

spoczywa obowiązek zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy

jurysdykcyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r.,

III SPP 10/06). W tym też kontekście – organizacyjnym – należy rozpoznawać

argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę. Jakkolwiek przyczyniają się

one do dezorganizacji i opóźnień w wyznaczaniu spraw, to wciąż pozostają

bez wpływu na stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie.

Ostatecznie Sąd jako jednostka reprezentująca Skarb Państwa ponosi formalną

odpowiedzialność za niewłaściwe wywiązywanie się przez Państwo z powyższego

obowiązku.

W świetle przytoczonego wyżej, utrwalonego orzecznictwa

Sądu Najwyższego oraz okoliczności faktycznych sprawy, nie ulega wątpliwości,

iż czas oczekiwania na rozpoznanie apelacji w analizowanej sprawie został

przekroczony i wyniósł ponad 12 miesięcy.

Z ustalonego na podstawie akt sprawy przebiegu postępowania wynika,

że sprawa została zainicjowana pozwem z 6 grudnia 2019 r., skierowanym

do Sądu Okręgowego w Poznaniu i dotyczy roszczeń z umowy kredytu

I NSP 499/26

5

indeksowanego do waluty CHF przeciwko Bankowi […] S.A. Sąd Okręgowy

w Poznaniu wydał wyrok w sprawie 29 września 2023 r. Postanowieniem

z 3 stycznia 2023 r. o sygn. akt I AS 196/22 wydanym przez Sąd Apelacyjny

w Poznaniu została w sprawie stwierdzona przewlekłość postępowania toczącego

się przed Sądem Okręgowym w Poznaniu pod sygn. akt XVIII C 2255/19.

Po wydaniu wyroku akta sprawy wraz z apelacją zostały stosunkowo późno

przekazane do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, tj. dopiero 21 sierpnia 2024 r. W dniu

30 sierpnia 2024 r. w sprawie został wylosowany sędzia referent. W piśmie

przewodnim Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu opisując przebieg czynności

w sprawie, stwierdził, że dnia 22 sierpnia 2025 r. pełnomocnikowi powoda

doręczono odpis apelacji. Odpowiedź na apelację wpłynęła 6 września 2025 r.

Od dnia 6 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem zawiesił spłatę

rat kredytu. Skarżąca nie odpowiedziała na propozycję ugodowego załatwienia sporu

poprzez mediację, którą zaproponował Sąd Apelacyjny w Poznaniu. Ponadto

w odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu stwierdził,

że w sprawie o sygn. akt I ACa 2495/24 przewiduje się, że termin rozprawy

wyznaczony zostanie na początku 2028 r.

W związku z tym, że Sąd Apelacyjny w Poznaniu od momentu wpływu

akt wraz z apelacją, poza wylosowaniem sędziego referenta i wykonaniem

wymienionych wezwań, nie podejmował czynności zmierzających

do merytorycznego rozpoznania sprawy przez ponad dwanaście miesięcy,

a terminu rozprawy nadal nie wyznaczył i nie planuje tego uczynić przez najbliższych

kilka miesięcy, mimo że pełnomocnik kilkakrotnie wnosił o podjęcie czynności

w sprawie oraz o wyznaczenie terminu rozprawy, to w ocenie Sądu Najwyższego

powyższe okoliczności oraz to, że łącznie w obu instancjach sprawa trwa już ponad

6 lat, uzasadniają stwierdzenie przewlekłości postępowania.

Konsekwencją stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym

w Poznaniu w przedmiotowej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania,

jest także obowiązek Sądu Najwyższego rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania

skarżącej o zasądzenie na jej rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej.

Orzekając o przyznaniu skarżącej od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego

w Poznaniu sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, Sąd Najwyższy uwzględnił,

iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania,

minimalna wysokość sumy pieniężnej jaką należy zasądzić od Skarbu Państwa

I NSP 499/26

6

na rzecz skarżącego wynosi 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania

postępowania, jednak nie mniej niż w/w suma, niezależnie od tego, ilu etapów

postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość. Jednocześnie Sąd Najwyższy

nie znalazł podstaw do przyznania sumy wyższej i w tym zakresie żądanie oddalił.

W związku zaś z tym, że termin rozprawy apelacyjnej nie został jeszcze wyznaczony,

Sąd Najwyższy zalecił Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu wyznaczenie terminu

rozprawy w ciągu dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 12 ust. 2, 3 i 4 ustawy o skardze

na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia.

Paweł Księżak

Elżbieta Karska

Aleksander Stępkowski

JW.

[a.ł]