Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego leżał bez ruchu. SN stwierdził przewlekłość

Pismem z 18 listopada 2025 r. pełnomocnik J.G. (dalej: „skarżący”) wniósł

skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej

zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn.

akt II NSNc 101/23.

Skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że we wskazanym postępowaniu nastąpiła przewlekłość

postępowania;

2. wydanie Sądowi w sprawie o sygn. akt I NB 6/22 obowiązku podjęcia w

terminie zakreślonym przez Sąd odpowiednich czynności, tj. podjęcia

zawieszonego postępowania w przedmiocie wniosku strony pozwanej o

zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu

Najwyższego T.D. w sprawie II NSNc 101/23, postanowieniem Sądu

Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z dnia 25

kwietnia 2024 r., sygn. akt I NB 6/22, nakazując jednocześnie temu Sądu

rozstrzygnięcie wniosku, o którym mowa powyżej, celem wyeliminowania

zbędnej zwłoki i przystąpienia do merytorycznego rozpoznania skargi

nadzwyczajnej wywiedzionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich;

3. przyznanie skarżącemu od Skarbu Państwa – Sąd Najwyższego sumy

pieniężnej w wysokości 20 000,00 zł;

4. zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz skarżącego

zwrotu kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą, według norm

przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Sąd Najwyższy postanowieniem z

dnia 25 kwietnia 2024 r. wydanym w przedmiocie wniosku Ż. spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w P. o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności

sędziego Sądu Najwyższego T.D. w sprawie II NSNc 101/23, na podstawie art. 177

§ 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na

konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe

I NSP 512/25

3

określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21

grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału

Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr

50849/21) w terminie tam zakreślonym. Postanowienie zostało zaskarżone przez

skarżącego zażaleniem, które zostało odrzucone postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt I NZ 18/24.

Zdaniem skarżącego, uzasadnione jest domaganie się na podstawie art. 6

ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do

rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub

nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej

zwłoki, wydania sądowi rozpoznającemu sprawę o sygn. akt I NB 6/22

zobowiązania do podjęcia odpowiednich czynności, tj. podjęcia zawieszonego

postępowania w przedmiocie wniosku strony pozwanej o zbadanie wymogów

niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego T.D. w sprawie II NSNc

101/23, postanowieniem Sądu Najwyższego – Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

Publicznych z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt l NB 6/22, nakazując jednocześnie

temu Sądu rozstrzygnięcie wniosku, o którym mowa powyżej, celem

wyeliminowania zbędnej zwłoki i przystąpienia do merytorycznego rozpoznania

skargi nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich, ażeby uchronić powoda

przed niepowetowanymi stratami materialnymi.

Zdaniem skarżącego, wbrew ocenie Sądu zawieszającego postępowanie w

sprawie, konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady

procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

(Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko

Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym nie ma znaczenia dla

rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, która trwa już około 10 lat i prowadzi wyłącznie

do niepotrzebnego przesunięcia czasu merytorycznego rozstrzygnięcia, albowiem

zawieszenie postępowania incydentalnego uniemożliwia rozpoznania skargi

nadzwyczajnej wywiedzionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie

II NSNc 101/23.

I NSP 512/25

4

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.

1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może

wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z ugruntowaną linią

orzeczniczą dopuszczalne jest wniesie skargi na naruszenie prawa strony

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniach toczących

się przed Sądem Najwyższym, zainicjowanych wniesieniem skargi nadzwyczajnej

(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2023 r., I NSP 343/22).

Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie określa terminów, po

upływie których następuje przewlekłość objętych jej zakresem postępowań.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że upływ odpowiednio długiego,

a przez to nieakceptowalnego okresu, w którym sąd nie podejmuje czynności,

może wskazywać na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki. Przykładowo, stan taki może zachodzić w przypadku

bezczynności sądu drugiej instancji w zakresie wyznaczenia terminu rozprawy

apelacyjnej, przekraczającej 12 miesięcy (tak np. postanowienia Sądu

Najwyższego z: 9 stycznia 2019 r., I NSP 4/18; 10 czerwca 2020 r., I NSP 67/20; 21

lutego 2018 r., III SPP 3/18). Jest to na tyle długi okres, że może również świadczyć

o przewlekłości postępowania w przypadku niewyznaczenia przez Sąd Najwyższy

posiedzenia w sprawie zainicjowanej skargą nadzwyczajną. Trzeba jednak

zaznaczyć, że dla oceny wystąpienia przewlekłości postępowania znaczenie ma nie

I NSP 512/25

5

tylko sam sztywny upływ czasu, ale wszystkie okoliczności wpływające na przebieg

danego postępowania, w tym również podejmowane w jego trakcie przez sąd

czynności oraz zachowanie skarżącego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

podkreśla się, że przewlekłość postępowania może nastąpić zarówno wtedy, gdy

sąd nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one

nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (np.

postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15).

Analiza akt niniejszej sprawy pozwala stwierdzić, że skarga nadzwyczajna

Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 14

grudnia 2017 r. (I ACa 745/17) wpłynęła do Sądu Najwyższego 4 lipca 2022 r. i 6

lipca 2022 r. została wpisana do repertorium pod sygnaturą akt I NSNc 258/22.

Dnia 20 września 2022 r. przydzielony został sędzia sprawozdawca SSN T.D.

Następnie 18 października 2022 r. ustalono skład orzekający w sprawie (SSN T.D.,

SSN P.K. oraz ławnik Sądu Najwyższego) i 20 października 2022 r. poinformowano

o nim strony postępowania. Pismami z 1 listopada 2022 r. pełnomocnik pozwanej

spółki złożył wnioski o zbadanie przez Sąd Najwyższy wymogów niezawisłości i

bezstronności obu sędziów orzekających w sprawie. Dnia 15 listopada 2022 r.

przeprowadzono losowanie członków składów orzekających w sprawach

zainicjowanych tymi wnioskami (kolejno I NB 5/22 – dotyczącej SSN P.K. oraz I NB

6/22 – dotyczącej SSN T.D.). W sprawie o sygn. akt I NB 6/22, zarządzeniem z 1

grudnia 2022 r. sędzia sprawozdawca zwrócił się do Przewodniczącego Krajowej

Rady Sądownictwa o przedstawienie Sądowi Najwyższemu całokształtu

dokumentacji poprzedzającej i stanowiącej podstawę wydania uchwały nr […]

Krajowej Rady Sądownictwa z 28 sierpnia 2018 r. w przedmiocie przedstawienia

wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwadzieścia stanowisk sędziego Sądu

Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, ogłoszone w

Monitorze Polskim z 2018 r., poz. […] (w szczególności karty zgłoszenia,

załączników do niej, protokołów, nagrań, zarządzeń, pism, akt osobowych, akt

konkursowych, itd.), które uznał za niezbędne do rozpoznania wniosku o zbadanie

spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN T.D. Wymagana

dokumentacja została przesłana do Sądu Najwyższego 23 grudnia 2022 r.

Niezależnie od tego, zarządzeniem z 21 grudnia 2022 r. sędzia sprawozdawca w

I NSP 512/25

6

sprawie zainicjowanej skargą nadzwyczajną, wyznaczył termin posiedzenia

niejawnego w sprawie na dzień 26 kwietnia 2023 r. (w zarządzeniu błędnie

wskazano datę 26 kwietnia 2022 r.). Następnego dnia w sprawie wyznaczony

został ławnik Sądu Najwyższego. Zarządzeniem p.o. Przewodniczącego Wydziału I

Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego z 3 stycznia

2023 r. dokonano zakreślenia sprawy i jej rejestrację w repertorium II NSNc z

kolejnością wpływu do Sądu Najwyższego. Sprawa została zarejestrowana pod

sygn. akt II NSNc 101/23. Zarządzeniem z 2 marca 2023 r. dokonano zmiany

ławnika, z uwagi na rezygnację uprzednio wskazanej osoby. Przewodniczący

składu zarządzeniem z 14 marca 2023 r. odwołał termin narady i posiedzenia

niejawnego w sprawie. Postanowieniem z 29 lutego 2024 r. (I NB 5/22) Sąd

Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i

bezstronności przez SSN P.K. w sprawie I NSNc 258/22. Natomiast w sprawie o

sygn. akt I NB 6/22 sędzia sprawozdawca, po kilkunastu miesiącach

niepodejmowania w sprawie żadnych czynności, złożył wniosek o wyłączenie go od

jej rozpoznania. Postanowieniem Sądu Najwyższego z 8 lutego 2024 r. wniosek ten

został oddalony. Następnie Sąd Najwyższy postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r. (I

NB 6/22) na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesił

postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian

legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz

w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada

2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.

Skarżący wniósł zażalenie na wskazane postanowienie, które postanowieniem z 17

lipca 2024 r. (I NZ 18/24) zostało odrzucone. Skarżący pismem z 25 września 2024

r. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym

pod sygn. I NB 6/22. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Sądu

Najwyższego z 8 października 2024 r. (I NSP 357/24). Zarządzeniem Prezesa Izby

Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych z 17 grudnia 2024 r. przedłożono akta

sprawy sędziemu sprawozdawcy celem pilnego podjęcia odpowiednich decyzji

procesowych zmierzających do sprawnego zakończenia postępowania,

I NSP 512/25

7

ewentualnie odnotowania w aktach istnienia przeszkody w rozpoznaniu sprawy. Do

dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania, postępowanie w sprawie I

NB 6/22 nie zostało podjęte.

Analiza dotychczasowego przebiegu postępowania prowadzi do wniosku, że

po wpłynięciu skargi nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego 4 lipca 2022 r.,

początkowe czynności były podejmowane w sposób prawidłowy i w rozsądnym

czasie. Już 6 lipca 2022 r. skarga nadzwyczajna została wpisana do repertorium

pod sygnaturą akt I NSNc 258/22. Dnia 20 września 2022 r. został wyznaczony

sędzia sprawozdawca, a następnie 18 października 2022 r. – skład orzekający w

sprawie i 20 października 2022 r. poinformowano o nim strony postępowania.

Jednakże 1 listopada 2022 r. pełnomocnik pozwanej spółki złożył wnioski o

zbadanie przez Sąd Najwyższy wymogów niezawisłości i bezstronności obu

sędziów orzekających w sprawie. Wniosek o zbadanie spełnienia wymogów

niezawisłości i bezstronności przez SSN P.K. (I NB 5/22) został odrzucony przez

Sąd Najwyższy postanowieniem z 29 lutego 2024 r. Natomiast w sprawie o sygn.

akt I NB 6/22 sędzia sprawozdawca, po kilkunastu miesiącach niepodejmowania w

sprawie żadnych czynności (od grudnia 2022 r. do stycznia 2024 r.), złożył wniosek

o wyłączenie go od jej rozpoznania, który postanowieniem Sądu Najwyższego z 8

lutego 2024 r. został oddalony. Następnie Sąd Najwyższy postanowieniem z 25

kwietnia 2024 r. na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesił

postępowanie w sprawie I NB 6/22, z uwagi na konieczność przeprowadzenia

zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz

w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada

2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.

W świetle powyższych okoliczności, należy stwierdzić, że dla oceny

wystąpienia przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt II NSNc 101/23

(poprzednia sygnatura: I NSNc 258/22) kluczowe znaczenie ma niepodejmowanie

przez Sąd Najwyższy przez ponad rok żadnych czynności, a następnie zawieszenie

postępowania w sprawie I NB 6/22. Zgodnie z art. 29 § 12 ustawy z dnia 7 grudnia

2018 r. o Sądzie Najwyższym, do czasu rozpoznania wniosku sędzia, którego

wniosek dotyczy, nie może bowiem podejmować dalszych czynności, chyba że

I NSP 512/25

8

dotyczy to czynności niecierpiącej zwłoki. Zawieszenie postępowania we wskazanej

sprawie wstrzymało więc możliwość rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia

wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN T.D., a tym samym

uniemożliwiło mu rozpoznanie sprawy o sygn. akt II NSNc 101/23 – jako sędziemu

sprawozdawcy.

W związku z powyższym wymaga rozstrzygnięcia zasadnicza kwestia – czy

długotrwała bezczynność sądu w postępowaniu incydentalnym, a następnie

zawieszenie tego postępowania, mające niewątpliwy wpływ na bieg postępowania

głównego, może być uznane za naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez uzasadnionej zwłoki. W judykaturze, co do zasady, przyjmuje się, że w

postępowaniach mających charakter incydentalny względem postępowania

głównego ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie przewiduje

możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania i taka skarga

jest niedopuszczalna (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2025 r.,

I NSP 500/24). Stanowisko to dotyczy jednak wyłącznie sytuacji, w której skarga na

przewlekłość została wniesiona wprost w postępowaniu incydentalnym. Natomiast

w przypadku wniesienia skargi na przewlekłość postępowania głównego, sąd

oceniając, czy w tym postępowaniu zostały dochowane standardy ochrony prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zasadniczo jest uprawniony do

kontrolowania terminowości także postępowań incydentalnych, łączących się ze

sprawą główną. Co więcej, dotyczy to również postępowania w przedmiocie

zawieszenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 3 grudnia 2025 r., I NSP 340/25;

9 grudnia 2025 r., I NSP 425/25). W ramach kompleksowej kontroli zachowania

standardu ochrony prawa do rozpoznania danej skargi nadzwyczajnej bez

nieuzasadnionej zwłoki Sąd Najwyższy ma podstawy rozważyć, czy postępowanie

incydentalne w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu

Najwyższego, wyznaczonego do rozpoznania sprawy II NSNc 101/23, standardów

niezawisłości i bezstronności, zostało zawieszone zasadnie. Innymi słowy, skutkiem

wniesionej skargi na przewlekłość powinna być całościowa ocena poszczególnych

czynności podejmowanych przez Sąd Najwyższy w sprawie objętej skargą, celem

ustalenia, czy nie nastąpiło zarzucane przez skarżącego naruszenie jego prawa do

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, będące wynikiem nie tylko

I NSP 512/25

9

zaniechań sądu, lecz także działań innych, niż konieczne dla wyjaśnienia sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania,

dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w

szczególności ocenić nie tylko terminowość, ale także prawidłowość czynności

podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w

sprawie. W judykaturze zwraca się ponadto uwagę, iż przewlekłość postępowania

może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje żadnych czynności, jak i

wtedy, gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do

zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 lutego

2016 r., III SPP 53/15 i z 4 grudnia 2025 r., I NSP 248/25). Konieczna jest zatem

każdorazowa indywidualna ocena danego postępowania i podejmowanych w jego

ramach czynności.

Ocena terminowości podejmowanych czynności w sprawie o sygn. akt I NB

6/22 prowadzi do wniosku, że dopuszczono się nieuzasadnionej zwłoki w jej

rozpoznaniu, co bezpośrednio skutkowało przewlekłością postępowania głównego.

Pomimo wniosków skarżącego o nadanie tej sprawie biegu, przez kilkanaście

miesięcy od momentu wpływu dokumentów z Krajowej Rady Sądownictwa (23

grudnia 2022 r.) nie podjęto bowiem żadnych czynności zmierzających do

rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności

przez SSN T.D. Już sama ta okoliczność prowadzić powinna do uznania, że

postępowanie było nadmiernie rozciągnięte w czasie i niezasadnie przedłużające

się.

Ponadto, oceniając – zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na

przewlekłość postępowania – prawidłowość rozstrzygnięcia o zawieszeniu

postępowania o sygn. akt I NB 6/22, należy wskazać, że podana w postanowieniu

Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. podstawa prawna jest pozorna. Czyni to

wskazane orzeczenie co do swej istoty wadliwym. Norma z art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.

znajduje bowiem zastosowanie, „jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej

decyzji organu administracji publicznej”. Nie wiadomo zatem do czego użyte w

postanowieniu słowa „per analogiam” miałyby się odnosić, zważywszy, że dalsza

jego treść zdaje się sugerować, iż tą przyczyną miałyby być zmiany legislacyjne.

Należy jednak zauważyć, że władza ustawodawcza (Sejm, Senat) nie są organami

I NSP 512/25

10

administracji publicznej, i już z tej przyczyny przywołany przepis nie może być

prawidłową podstawą prawną dla zawieszenia postępowania. Dodatkowo przed

Sejmem i Senatem nie toczy się żadne postępowanie (ani sądowe, ani

administracyjne), od wyniku którego zależałby wynik rozstrzygnięcia w

zawieszonych sprawach. Jest ponadto rzeczą oczywistą, że wśród prawnie

przewidzianych przyczyn zawieszenia nie ma odwołania do hipotetycznego,

przyszłego (a tym bardziej nawet nie rozpoczętego) procesu legislacyjnego.

Tym samym dokonana na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania ocena prawidłowości czynności podjętych w sprawie prowadzi do

wniosku, iż wskazane rozstrzygnięcie w postępowaniu incydentalnym było błędne.

Jednakże, niewątpliwie obowiązuje ono w porządku prawnym, przez co

uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy w postępowaniu głównym,

toczącym się pod sygn. akt II NSNc 101/23.

Z uwagi na to, że zasadniczo nie ma możliwości wywiedzenia zwyczajnego

środka zaskarżenia (zażalenia) od orzeczenia Sądu Najwyższego wydanego w

postępowaniu cywilnym, jak również respektując bezwzględnie wiążącą zasadę

niezawisłości sędziowskiej, Sąd Najwyższy w składzie orzekającym stwierdza, że w

obecnym stanie prawnym nie istnieje instrument, który realnie umożliwiłby

rozpoznanie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności

przez SSN T.D., z pominięciem postanowienia Sądu Najwyższego z 25 kwietnia

2024 r. (I NB 6/22).

Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem

Najwyższym, stosownie do treści art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania, należało rozstrzygnąć wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa

odpowiedniej sumy pieniężnej. Przyznanie jej stanowi sankcję dla państwa za

wadliwe zorganizowanie wymiaru sprawiedliwości oraz rekompensatę dla

skarżących za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania

(postanowienie Sądu Najwyższego z 6 stycznia 2006 r., III SPP 154/05). Wysokość

przyznanej sumy pieniężnej powinna być proporcjonalna do wielkości zwłoki, jej

przyczyn oraz dotkliwości dla skarżącego. Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę

swoistego zadośćuczynienia za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością

I NSP 512/25

11

postępowania sądowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 kwietnia

2019 r., I NSP 9/19 i 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15).

Skarżący wnioskował o przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 20 000 zł. Sąd

Najwyższy wziął pod uwagę charakter sprawy oraz wielkość zwłoki

w podejmowaniu czynności przez Sąd Najwyższy, jak też dyrektywę, że zasądzenie

sumy pieniężnej nie ma na celu wyrównanie szkody powstałej na skutek

przewlekłości postępowania. Uwzględniono również to, że skarżący w

przedstawionej argumentacji skoncentrował się na dowodzeniu zaistnienia

prawnych przesłanek dla stwierdzenia przewlekłości postępowania, natomiast

nie uzasadnił szczegółowo, z jakich względów domaga się zasądzenia należności

w takiej wysokości, ograniczając się do samego żądania powyższej kwoty. Z tych

względów w ocenie Sądu Najwyższego kwota 2000 zł rekompensuje skarżącemu

zaistnienie i skutki przewlekłości postępowania za okres od 29 kwietnia 2022 r. do

25 lutego 2026 r.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, na

żądanie skarżącego lub z urzędu sąd zaleca podjęcie przez sąd rozpoznający

sprawę co do istoty albo przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego

postępowanie przygotowawcze odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie,

chyba że wydanie zaleceń jest oczywiście zbędne. Skarżący zawnioskował

o wydanie Sądowi Najwyższemu w sprawie o sygn. akt I NB 6/22 zalecenia

podjęcia w terminie zakreślonym przez Sąd odpowiednich czynności, tj. podjęcia

postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego o zbadanie wymogów

niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego T.D., zawieszonego

postanowieniem Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2025 r. (I NB 6/22), nakazując

jednocześnie temu Sądowi rozstrzygnięcie wniosku, o którym mowa powyżej celem

wyeliminowania zbędnej zwłoki i przystąpienia do merytorycznego rozpoznania

skargi nadzwyczajnej. Sąd Najwyższy oddalił w tym zakresie wniosek skarżącego,

uznając, że podjęcie postępowania incydentalnego w sprawie toczącej się pod sygn.

akt I NB 6/22, nie stanowi rozpoznania sprawy, której dotyczy skarga na

przewlekłość postępowania. Przede wszystkim jednak wydanie przez sąd zalecenia

podjęcia w zakreślonym terminie postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego

o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności w istocie oznaczałoby, że

I NSP 512/25

12

skarga na przewlekłość postępowania pełniłaby funkcję środka zaskarżenia,

co jest niedopuszczalne.

Zasądzoną od Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz skarżącego

kwotę 257 zł stanowi wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego

adwokatem, której wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 3 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie, powiększone o kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej

od pełnomocnictwa.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 2 i 4

ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji.

Z.G.

[r.g.]

Marek Dobrowolski Krzysztof Wiak Paweł Wojciechowski