Skarga na przewlekłość sądu w Suwałkach trafi do Białegostoku

D. C. pismem z 21 lutego 2026 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego 24

lutego 2026 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed

Sądem Okręgowym w Suwałkach w sprawie o sygn. akt II K 86/24. W treści skargi

domagał się: stwierdzenia, iż doszło do naruszenia jego prawa do rozpoznania

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zobowiązania Sądu Okręgowego w Suwałkach

do podjęcia czynności zmierzającego do niezwłocznego zakończenia postępowania,

interwencji nadzorczej w zakresie wykonania wiążących wytycznych zawartych w

wyroku Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt IV KO 47/24, w

szczególności dotyczących zapewnienia należytej obsady sądu, przyznania

odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem rekompensaty za przewlekłość postępowania.

I NSP 75/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725 ze zm., dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie,

że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych

i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W myśl dyspozycji art. 6 ust. 1-3 u.s.p.p., każdorazowa skarga

na przewlekłość postępowania musi spełniać określone wymogi przewidziane

dla pisma procesowego, w tym obligatoryjnie winna zawierać żądanie stwierdzenia

przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, jak również

przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Należy podkreślić, że jest to

wymóg bezwzględny w świetle w/w ustawy. Ponadto, skarga może zawierać żądanie

wydania sądowi rozpoznającemu sprawę albo prokuratorowi prowadzącemu

lub nadzorującemu postępowania przygotowawcze zlecenie podjęcia

w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia odpowiedniej

sumy pieniężnej, co kwalifikowane jest jako wymóg fakultatywny.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że skarga

podlega rozpoznaniu, o ile spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2

pkt 2 u.s.p.p. Oznacza to, że skarżący w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać

musi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy,

tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu

rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 września 2022 r., I NSP 290/22;

z 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 49/20; z 21 lutego

2007 r., III SPP 5/07; z 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05). Wskazanie powyższych

okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć,

na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości,

I NSP 75/26

3

na czym ona polegała, tzn. jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte

przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 21 lipca 2020 r., I NSP 93/20; z 1 marca 2022 r., I NSP 31/22).

Bez wskazania powyższych okoliczności sąd nie jest w stanie dokonać oceny

czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 u.s.p.p.

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2020 r., I NSP 162/20;

z 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21).

Ponadto, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na przewlekłość postępowania uregulowano kwestię właściwości rzeczowej

Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczącej skargi.

Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy

jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jeżeli skarga dotyczy przewlekłości

postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym.

Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania

skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym,

powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego

z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19).

Jeżeli zaś skarga odnosi się do przewlekłości postępowania przed sądem

okręgowym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny,

jako sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie

(art. 4 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość).

Sąd Najwyższy, po dokładnej analizie treści skargi, doszedł do przekonania,

że zarówno literalny zakres żądania, zarzuty, jak i ujęte w uzasadnieniu opis

przebiegu postępowania z uwzględnieniem elementów postępowania

po przekazaniu sprawy przez Sąd Najwyższy, podobnie jak też konkluzje,

co do sposobu jego prowadzenia, odpowiadają instytucjonalnej właściwości sądu

okręgowego.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 8

ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość stwierdził swoją niewłaściwość

i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku.

I NSP 75/26

4

JW.

[a.ł]