Spóźniony protest z gotowego wzoru przeciwko wyborowi prezydenta bez dalszego biegu

J. R. – J. (dalej: „wnosząca protest”) dnia 16 czerwca 2025 r. (data stempla

pocztowego listu poleconego) nadała w placówce Poczty Polskiej

list polecony ekonomiczny o numerze: [.]. Wskazana przesyłka została doręczona

do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca 2025 r. (data stempla prezentaty Sądu

Najwyższego) i zawierała protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP

przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r.

W proteście wskazano jako podstawy prawne: 1) art. 82, 83 i 321 ustawy

z dnia 5 stycznia 2011 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”); 2) art. 129 Konstytucji RP

(ważność wyborów Prezydenta RP); 3. art. 96 k.wyb. (zasady przeprowadzania

I NSW 10719/25

2

wyborów); 4) art. 75 k.wyb. (protokoły komisji wyborczych); 5) art. 2 Konstytucji RP

(zasada demokratycznego państwa prawnego). Wnosząca protest zarzuciła:

1. Anomalie wynikające bezpośrednio z analizy protokołów i danych

Państwowej Komisji Wyborczej, w tym: 1) „nieprawidłowości w głosach nieważnych

w województwie; 2) „systematyczne nieprawidłowości w głosach nieważnych, w tym

koncentracja głosów nieważnych w gminach i OKW”; 3) „systematyczne

nieprawidłowości w głosach nieważnych w obwodowych komisjach wyborczych,

gdzie przewodniczącymi byli przedstawiciele konkretnych komitetów wyborczych”;

4) „10 komisji z nienaturalnym, głębokim spadkiem poparcia”.

2. Anomalie wynikające z analiz statystycznych, w tym: 1) „anomalie

w protokołach w 1 000 obwodowych komisji wyborczych”; 2) „naruszenie prawa

Benforda – dowód manipulacji danych”; 3) „mapowanie frekwencji i komisji

oraz poparcia dla kandydatów na wykresach”.

Podnosząc powyższe zarzuty, wnosząca protest wniosła o dopuszczenie

i przeprowadzanie dowodu z: 1) „ponownego przeliczenia głosów”;

2) „powołania biegłych/grafologów do ekspertyz głosów nieważnych rodzaju <X>”;

3) „powołania biegłego eksperta do analizy statystycznej” oraz o stwierdzenie

nieważności wyników.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.

Zgodnie z art 129 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy

przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności

wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.

Natomiast zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

(tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi

Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później

I NSW 10719/25

3

niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości

przez Państwową Komisję Wyborczą (dalej: PKW). Nadanie w tym terminie

protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu

ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne

z wniesieniem go do Sądu Najwyższego.

Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art. 324 § 2 k.wyb uchwałę

o ważności wyboru Prezydenta RP Sąd Najwyższy podejmuje w ciągu 30 dni

od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową

Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 1 lipca 2025 r., I NSW 9779/25,

stwierdził ważność wyboru Karola Tadeusza Nawrockiego na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanego 1 czerwca 2025 r. Uchwała ta zakończyła

zatem, zgodnie z Konstytucją RP i kodeksem wyborczym, procedurę rozstrzygania

o ważności wyboru Prezydenta RP.

Zgodnie z utrwalona linią orzeczniczą po podjęciu takiej uchwały,

wydanej przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 129 ust. 1 Konstytucji RP

oraz art. 324 § 1 k.wyb., rozpatrywanie protestu wyborczego byłoby sprzeczne

z funkcją postępowania w przedmiocie ważności wyborów (zob. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 31 sierpnia 2020 r., I NSW 5917/20; z 5 listopada 2015 r.,

III SO 2/15 oraz z 23 października 2000 r., III SW 65/00; 9 stycznia 2012 r.,

III SO 11/11 oraz 29 czerwca 2016 r., III SO 8/15). Przedmiotowy protest pomimo,

że był nadany w terminie, został dostarczony do Sądu Najwyższego w dniu 10 lipca

2025 r., a więc już po podjęciu uchwały w sprawie ważności wyborów i po upływie

terminu wskazanego w art. 324 § 2 k.wyb. Tym samym Sąd Najwyższy nie mógł się

z nim zapoznać w trakcie przewidzianej prawem procedury i musiał pozostawić go

bez rozpoznania.

Na marginesie można jednak wskazać, że wnosząca protest,

formułując treść jego zarzutów, skorzystała z jednego z wielu dostępnych

w przestrzeni publicznej tzw. wzorów protestów, kopiując go w całości. Istnienie

tego wzoru spowodowało, że oprócz przedmiotowego protestu

do Sądu Najwyższego wpłynęło jeszcze ponad 4000 innych pism o identycznej

treści. Z uwagi na tożsamość zarzutów w skierowanych do Sądu Najwyższego

I NSW 10719/25

4

protestach, postanowiono 3 960 z nich rozpoznać łącznie postanowieniem Sądu

Najwyższego z 27 czerwca 2025 r. pod sygnaturą akt I NSW 1371/25,

uprzednio dołączając je do tej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb.

orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Marek Dobrowolski

Oktawian Nawrot Janusz Niczyporuk

[a.ł]

sh