Ubezpieczony chciał wyłączyć sędzię SN za wyroki w WSA. Wniosek oddalony

Ubezpieczony A. M. (dalej: „wnioskodawca”) reprezentowany przez

profesjonalnego pełnomocnika pismem z 23 lipca 2025 r. (data prezentaty Sądu

Najwyższego) na podstawie art. 49 § 1 oraz art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. wniósł o

wyłączenie od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym

pod sygn. I USKP 208/24 sędziego Sądu Najwyższego Agnieszki

Góry-Błaszczykowskiej.

I NWW 103/25

2

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na wątpliwości dotyczące sposobu

obsadzenia sądu a także wpływu trybu powoływania sędziego na indywidualną

ocenę sędziego w perspektywie konkretyzowanych zarzutów w skardze kasacyjnej

dotyczących prawa międzynarodowego oraz przepisów Konstytucji RP.

Odnośnie do sędziego objętego wnioskiem wnioskodawca podniósł, że

sędzia orzekała w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, gdzie

rozpatrywała m.in. skargi na decyzje odmowne zastosowania wyłączenia z art. 8a

Ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że „Podczas rozpoznawania opisanych skarg

sędzia zasiadała w składach rozpatrujących negatywnie skargi ubezpieczonych

funkcjonariuszy na decyzje odmowne, tym samym ujawniając swój negatywny

stosunek do spraw dotyczących kwestionowania podlegania pod pojęcie z art. 13b

ust. 1 Ustawy zaopatrzeniowej (np. wyrok z dnia 17 listopada 2022 roku, sygnatura

akt: II SA/Wa 781/22)”.

W dalszej części wnioskodawca uzasadnił swój wniosek dodatkowo

wątpliwościami artykułowanymi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka oraz sądów powszechnych, a także sądów administracyjnych względem

sposobu powołania sędziów po zmianach wprowadzonych w ustawie z dnia

8 grudnia 2017 r o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw. Wspomniał przy tym, że sędzia której dotyczy wniosek została

powołana na sędziego Sądu Najwyższego już po opisanych zmianach.

Wywód swój zwieńczył konkluzją następującej treści: „Mając na względzie

powyżej zakreślone okoliczności, wniosek o wyłączenie, zgodnie z art. 48 § 1 pkt 1

K.p.c. w związku z art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE oraz art. 47 Karty Praw

Podstawowych Unii Europejskiej w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie

Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP jest

uzasadniony (tak: Postanowienie SN z 21.12.2022 r., II PUB 1/22,

LEK nr 3559593)”.

Niezależnie od powyższych okoliczności wnioskodawca podkreślił, że

wniosek o wyłączenie sędziego jest uzasadniony także na podstawie art. 49

§ 1 k.p.c.

Jak zauważył, w jego ocenie ma to „związek z indywidualnymi

okolicznościami dotyczącymi sędziego, w związku ze sposobem powołania go na

I NWW 103/25

3

stanowisko sędziego”. Dodatkowo podniósł, że przytoczone okoliczności dotyczące

sposobu ustalenia składu osobowego KRS wpływają bezpośrednio na

bezstronność każdego sędziego powołanego na stanowisko z wniosku opisanego

KRS. Wskazał wreszcie, że „mając na względzie, iż wniosek został powołany w

wyniku opisywanej procedury, nie można nie uznać, iż nie ma to wpływu na jego

osobiste przekonania względem naruszeń przepisów prawa międzynarodowego

oraz przepisów Konstytucji RP. W konsekwencji wniosek z art. 49 § 1 k.p.c. jest

analogicznie uzasadniony w perspektywie prawa wnioskodawcy do sądu oraz

rzetelnego procesu sądowego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 48 § 1 k.p.c, Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy:

1) w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim

stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki;

2) w sprawach swego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej,

krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego

stopnia;

3) w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia,

opieki lub kurateli;

4) w sprawach, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem albo był radcą

prawnym jednej ze stron;

5) w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu

zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego

udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach,

w których występował jako prokurator;

6) w sprawach o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie

prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, jeżeli brał udział w wydaniu

tego orzeczenia.

Stosownie do art. 49 § 1 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art.

48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje

I NWW 103/25

4

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do

bezstronności sędziego w danej sprawie.

Stosownie do art. 50 § 1 k.p.c. wniosek o wyłączenie sędziego strona

zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy,

uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.

Należy podkreślić, że celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie,

by bezstronny sąd rozpoznał sprawę. Jednocześnie wypada wskazać, że zarówno

w odniesieniu do sędziego wyłączonego z mocy prawa (art. 48 k.p.c.), jak i

wyłączanego z uwagi na zaistnienie okoliczności, które mogłyby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.), wyłączenie

odnosi się do określonej sprawy prowadzonej w konkretnym czasie, przed

określonym sądem. Podstawy wyłączenia nie mają charakteru abstrakcyjnego – ich

sens zmierza do zapewnienia prawidłowego rozpoznania sprawy w toku, nie zaś

wskazywaniu sędziego, który potencjalnie (teoretycznie) nie mógłby rozpoznawać

sprawy danej osoby. Chodzi zatem o aktualną relację między sędzią a sprawą i

konkretną sytuację procesową, z którą skonfrontowana zostaje strona, tj.

rozpoznawaniem sprawy przez sędziego, który nie zapewnia bezstronności.

Nie ulega wątpliwości, że wniosek o wyłączenie sędziego, obok elementów

podstawowych każdego pisma procesowego, musi zawierać konstytutywne

składniki kwalifikowanego pisma procesowego. Oznacza to, że musi on określać

osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, oraz wskazywać

zindywidualizowane przyczyny wyłączenia.

Bezsporne też jest, że o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania

sprawy nie decyduje samo subiektywne przekonanie strony o braku jego

bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie.

Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek nie jest bowiem związana z

wystąpieniem jakichkolwiek podejrzeń co do bezstronności sędziego

rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do

bezstronności sędziego. Przy tym ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia takich

okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o wyłączenie sędziego

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2018 r., V CSK 256/17).

I NWW 103/25

5

Przenosząc powyższe na realia przedmiotowej sprawy, Sąd Najwyższy

zwraca uwagę, że przeważająca część wywodu zawartego we wniosku dotyczy

kwestionowania statusu sędziego jako sędziego Sądu Najwyższego. Tylko w

dwóch fragmentach pojawiają się natomiast wątki dotykające kwestii bezstronności

sędziego w sprawie. Są to mianowicie: fragment ujęty na k. 4 akt Sądu

Najwyższego: „SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska wcześniej orzekała przed

Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, gdzie rozpatrywała między

innymi skargi na decyzje odmowne zastosowania wyłączenia z art. 8a Ustawy

zaopatrzeniowej. Podczas rozpoznawania opisanych skarg sędzia zasiadała w

składach rozpatrujących negatywnie skargi ubezpieczonych funkcjonariuszy na

decyzje odmowne, tym samym ujawniając swój negatywny stosunek do spraw

dotyczących kwestionowania podlegania pod pojęcie z art. 13b ust. 1 Ustawy

zaopatrzeniowej (np. wyrok z dnia 17 listopada 2022 roku, sygnatura akt: II SA/Wa

781/22)”, a także fragment ujęty na k. 6 akt Sądu Najwyższego: „Mając na

względzie, iż oznaczony w petitum wniosku sędzia został powołany w wyniku

opisywanej procedury, nie można nie uznać, iż nie ma to wpływu na jego osobiste

przekonania względem naruszeń przepisów prawa międzynarodowego oraz

przepisów Konstytucji RP. W konsekwencji wniosek z art. 49 § 1 Kp.c. jest

analogicznie uzasadniony w perspektywie prawa Kasatora do Sądu oraz rzetelnego

procesu sądowego”.

W ocenie Sądu Najwyższego żaden z przedstawionych tu fragmentów nie

wskazuje okoliczności, które miałyby związek z przedmiotową sprawą. W efekcie

nie można przyjąć, że wniosek jest zasadny z uwagi na obowiązywanie art. 48 § 1

pkt. 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy zajmuje stanowisko,

iż wskazany wniosek należy oddalić, o czym orzekł w sentencji postanowienia.

[D.Z.]

[r.g.]

I NWW 103/25

6