Piątek Wydanie nr 41

Sygnatura akt
IV KO 103/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział IV
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
14 listopada 2025 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Skazany uważał, że wyroki dotyczą innej osoby. SN odmówił przyjęcia wniosku

Przejdź do orzeczenia, 9 min czytania

Spór

Skazany S. G. domagał się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 12 grudnia 2024 r. (sygn. II AKa 477/22). Twierdził, że wyroki zapadły wobec osoby o innym nazwisku i imionach niż jego.

Ustalenia sądu

Sąd ustalił, że postępowanie dotyczyło tej samej osoby, a dane z wyroków są tożsame z danymi z przedłożonych dokumentów. Wskazanie tylko pierwszego imienia i zmiana dowodu osobistego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako oczywiście bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych.

Dlaczego

Sąd uznał, że wniosek nie zawierał nowych faktów ani dowodów w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., a błędne dane personalne w rozstrzygnięciu nie wpływają na jego treść.

Więcej o sprawie

Wniosek wpłynął do Sądu Najwyższego 23 czerwca 2025 r. i powoływał się na nowy dowód osobisty z innym numerem. Sąd uznał, że dane osobowe jednoznacznie wskazują na skazanego.

Skazany twierdził, że nazywa się G., a jego imiona to S. i A., i przedstawił odpis aktu urodzenia, dowód osobisty oraz paszport.

Rzecz bowiem w tym, że owa subiektywna interpretacja "nowych dowodów" i "faktów", do jakiej odwołuje się skazany, nie spełnia żadnego merytorycznego kryterium wynikającego z treści art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział IV
Sygnatura
IV KO 103/25

Treść orzeczenia około 9 minut czytania

IV KO 103/25

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Stankiewicz

w sprawie S. G.

skazanego z art. 258 § 1 k.k. i in.,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2025 r.,

wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach

z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II AKa 477/22,

zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie

z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II K 73/15,

na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.

postanowił:

odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec

jego oczywistej bezzasadności.

Uzasadnienie

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 18 listopada 2021 r.,

sygn. akt II K 73/15, oskarżony S. G. został uznany za winnego popełnienia

szeregu przestępstw m.in. z art. 258 § 1 k.k., art. 299 § 1 i 5 k.k. w zw. z art. 65 § 1

k.k. i in. i skazany za to na karę łączną 6 lat pozbawienia wolności oraz karę łączną

grzywny w wysokości 500 stawek dziennych, ustalając wysokość każdej stawki na

kwotę 100 zł. Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 r.,

sygn. akt II AKa 477/22, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora i

IV KO 103/25

2

obrońców oskarżonych (m.in. obrońcy S. G. ), zmienił zaskarżony wyrok w ten

sposób, że złagodził orzeczoną wobec ww. oskarżonego karę łączną pozbawienia

wolności do 4 lat.

W dniu 23 czerwca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek

S. G. o wznowienie postępowania, w którym domagał się on, na podstawie art. 540

§ 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k., wznowienia postępowania karnego

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia

12.12.2024 r., sygn. akt II AKa 477/22. Wnioskodawca podkreślił w nim

konieczność: „uchylenia zaskarżonego wyroku w stosunku do S. G. oraz

ponownego rozpoznania sprawy w zakresie objętym wznowieniem, albowiem z

treści wyroku I i II instancji wynika, że skazany został S. G. , a nie G. S.. Zdaniem

autora korespondencji zarówno wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia

18 listopada 2021 r., sygn. akt II K 73/15, jak i wyrok Sądu Apelacyjnego w

Katowicach z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II AKa 477/22, są wyrokami

wydanymi wobec „S. G. ” nie zaś „G. S. ”, „w świetle obowiązującego prawa są to

dwie różne osoby”, a zatem wyroki te „nie dotyczą jego osoby” i dlatego „nie

wywołują skutków prawnych”. Wnioskodawca załączył także do swego pisma

kserokopie dokumantów: odpisu skróconego aktu urodzenia, dowodu osobistego i

paszportu oraz wskazał na potrzebę wstrzymania wykonania wyroku, tudzież

wyznaczenia mu obrońcy z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek skazanego o wznowienie postępowania należało uznać

bezzasadny w stopniu oczywistym.

Na wstępie przypomnieć należy, że „sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia

przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do

usunięcia jego barków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności

odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o

wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność” (art. 545 § 3 k.p.k.

zd. 1). Powyższy przepis nakłada zatem na sąd obowiązek przeprowadzenia

kontroli wniosku o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu

nieprofesjonalnego pod kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny.

IV KO 103/25

3

Kontrola ta ma charakter quasi formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do

merytorycznego rozpoznania wniosku, ani też do badania jego zasadności pod

kątem ewentualnych podstaw wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania

jego treści w celu ustalenia możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek,

który jest bezzasadny w stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia

bez wzywania do usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku

o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest

widoczna już „na pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie

może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (zob. postanowienia

SN: z 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5; z 6

października 2015 r., V KO 56/15; z 12 maja 2025 r., III KO 31/25; z 25 lipca 2025,

IV KO 31/25). O oczywistej bezzasadności wniosku można zatem mówić zwłaszcza

wtedy, gdy nie zawiera on żadnych racjonalnych i obiektywnych przesłanek do

merytorycznego badania podstaw wznowienia postępowania, wskazanych w art.

540, 540a i 540b k.p.k.

W świetle powyższych uwarunkowań, z uwagi na treść pisma skazanego S.

G. oraz materiały dokumentarne zawarte w aktach dołączonych do przedmiotowej

sprawy IV KO 103/25 (sygn. II K 73/15 Sądu Okręgowego w Częstochowie, sygn. II

AKa 477/22 Sądu Apelacyjnego w Katowicach), konieczne stało się skorzystanie z

instytucji unormowanej w art. 545 § 3 k.p.k. Wprawdzie wnioskodawca wskazuje,

że swoje żądanie opiera „na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.”, jednakże w

przedłożonym piśmie procesowym nie przedstawił racjonalnej argumentacji, choćby

potencjalnie odnoszącej się do ww. okoliczności lub też wpisującej się w inne

podstawy uzasadniające wznowienia postępowania, ujęte w art. 540 § 1-3 k.p.k. Po

myśli przywołanego w korespondencji skazanego unormowania (art. 540 § 1 pkt 2

k.p.k.), postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia

się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody skazujące na

to, że: a) skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub

nie podlegał karze, b) skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo

nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia

kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne

obostrzenie kary, c) sąd umorzył lub warunkowo umorzył postępowanie karne,

IV KO 103/25

4

błędnie przyjmując popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu”.

Podkreślić jednak wypada, że te nowe fakty lub dowody mogą stanowić podstawę

wznowienia tylko wówczas, gdy uprzednio nie były znane, nie tylko sądowi, ale

także stronie i w wysokim stopniu uprawdopodobniają, że po wznowieniu

postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od poprzedniego – w postaci

uniewinnienia skazanego albo umorzenia postępowania. Skoro podstawa

wznowienia propter nova powinna stwarzać wysokie prawdopodobieństwo

błędności prawomocnego wyroku, to istotne znaczenie ma zatem wiarygodność

nowych faktów lub dowodów, rozumianych w ten sposób, że podstawę wznowienia

postępowania mogą stanowić zarówno nowe fakty wynikające ze znanych

uprzednio źródeł dowodowych, jak też ujawnienie się nowych, nieznanych nie tylko

sądowi, ale także stronie dowodów o nowych faktach. Tymczasem złożone przez

skazanego żądanie opiera się jedynie na wielokrotnie powtórzeniu, tożsamego de

facto twierdzenia, że zarówno wyrok z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II K

73/15, Sądu Okręgowego w Częstochowie, jak i wyrok z dnia 12 grudnia 2024 r.,

sygn. akt II AKa 477/22, Sądu Apelacyjnego w Katowicach cyt. in extenso „(…)

zapadły w stosunku do NAZWISKO, IMIONA S. G. , czego wnioskodawca nie

kwestionuje. Wnioskodawca stwierdza, że NAZYWA się G., a IMIONA jego to S., A.”

oraz jego subiektywnym przekonaniu, że „(…) w świetle obowiązującego prawa to

są dwie różne osoby”. Niczego też nie zmienia inna, osobista teza autora

korespondencji, iż „(…) zgodnie z polskim prawem wyrok może zapaść w stosunku

do osoby, na którą wystawiono Dowód osobisty”, zaś jego „nowy dowód osobisty

wystawiony przez Prezydenta Miasta C. nr […] wskazuje na nazwisko G. imiona S.

A.”, czy wreszcie - odwołanie się do „nowych dowodów” w postaci: „a) Ustawy o

dowodach osobistych z dnia 6.08.2010 r. Dz.U.2010 NR 167 poz. 1131; b)

Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 grudnia

2021 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie dowodu osobistego (Dz.U.2021 poz.

2445); c) Ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych

(Dz.U.2022 poz. 350); d) Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i

Administracji z dnia 4 sierpnia 2022 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie

dokumentu paszportowego (Dz.U.2022 poz. 1741); e) Ustawy z dnia 28 listopada

2014 r. - prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. 2023 poz. 1378 - tekst jednolity)”,

IV KO 103/25

5

tudzież przedłożenie kserokopii dokumentów w postaci odpisu skróconego aktu

urodzenia, dowodu osobistego oraz paszportu. Rzecz bowiem w tym, że owa

subiektywna interpretacja „nowych dowodów” i „faktów”, do jakiej odwołuje się

skazany, nie spełnia żadnego merytorycznego kryterium wynikającego z treści art.

540 § 1 pkt 2 k.p.k. i dlatego nie mogła zostać zaaprobowana przez Sąd Najwyższy.

Przede wszystkim przypomnieć wypada, że postępowanie karne toczy się

przeciwko określonej osobie (jednostce psychofizycznej), nie zaś przeciwko danym

personalnym, zatem nawet wprowadzenie do treści rozstrzygnięcia (wyroku,

postanowienia albo zarządzenia) danych personalnych nieodpowiadających

prawdzie, stanowi wprawdzie błąd, ale niemogący mieć żadnego wpływu na treść

takiego rozstrzygnięcia, a więc niewymagający jego uchylenia (zob. uchwała SN (7)

z dnia 28 marca 2012 r., I KZP 24/11, OSNKW 2012 r., z. 4, poz. 35 oraz

przywołane tam poglądy doktryny i orzecznictwa). W świetle powyższego, mając

także na uwadze treść art. 413 § 1 pkt 3 k.p.k., w realiach niniejszej sprawy

kwestia tożsamości oskarżonego (skazanego), z racjonalnego punktu widzenia, nie

budzi żadnych wątpliwości, skoro wskazane dane pozwalają go zindywidualizować.

Zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12

grudnia 2024 r. (sygn. akt II AKa 477/22), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w

Częstochowie z dnia 18 listopada 2021 r. (sygn. akt II K 73/15), postępowanie

karne dotyczyło tej samej osoby, a mianowicie S. G. s. R. i I. z d. P., ur. [….] 1974

r. w N., posiadającego określony numer PESEL (vide: a/o [k. 9921 i n.]; ww. wyroki;

dane z KRK [k. 12988 i in.]; protokół przesłuchania z 8.08.2013 r., w którym dane

ustalono na podstawie dowodu osobistego [k.6211]; oświadczenia oskarżonego w

zakresie prawidłowości jego danych osobowych [k. 10824; 11649]). Te wszystkie

dane osobowe, pozwalające oskarżonego (skazanego) dokładnie

zindywidualizować, są przecież tożsame z tymi, które ujawniają kserokopie obecnie

przedłożonych (załączonych) przez S. G. dokumentów. Mając zatem na uwadze

ściśle określony przez ustawodawcę nadzwyczajny charakter postępowania

wznowieniowego (umiejscowionego w K.p.k. w Dziale XI „Nadzwyczajne środki

zaskarżenia”), nie ma żadnego relewantnego znaczenia fakt, że w ww. wyrokach

wskazano tylko pierwsze imię oskarżonego (skazanego - „S.”), zaś obecnie

IV KO 103/25

6

skazanemu został wydany nowy dokument tożsamości (dowód osobisty) o innym

(nowym) numerze seryjnym.

Jedynie na marginesie powyższych rozważań nie sposób również pominąć,

że skoro wnioskodawca przedstawionych powyżej okoliczności i faktów - z sobie

tylko wiadomych powodów, zdaje się zupełnie nie dostrzegać i w dalszym ciągu

utrzymuje, iż wyroki te „nie zostały wydane wobec jego osoby”, tylko osoby innego

skazanego, to logiczną konsekwencją tego typu subiektywnej tezy jest konstatacja,

że w takim razie wnioskodawca nie ma gravamen do występowania z wnioskiem o

wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie.

Reasumując, stwierdzić zatem należy, że zmaterializowały się przewidziane

w art. 545 § 3 k.p.k. podstawy do odmowy przyjęcia osobistego wniosku o

wznowienie postępowania - złożonego przez skazanego S. G. - jako oczywiście

bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego braków

formalnych, takich jak niesporządzenie go przez adwokata (radcę prawnego) oraz

brak wymaganej opłaty. W świetle wskazanych wyżej okoliczności rozpoznanie

wniosków o wyznaczenie obrońcy z urzędu, tudzież wstrzymanie wykonania

orzeczenia – stało się bezprzedmiotowe.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd Najwyższy, orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.