Wypowiedzenie rok po konsultacji ze związkiem. SN odmówił przyjęcia skargi pracownika

Powód C.C. pozwem skierowanym przeciwko Z. z siedzibą w Ś. (poprzednio:

Ż. z siedzibą w Ś.) wniósł o uznanie wypowiedzenia umowy za pracę za

bezskuteczne, a także o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów

postępowania sądowego.

I PSK 225/26

2

Sąd Rejonowy w Goleniowie, wyrokiem z 6 września 2024 r., oddalił

powództwo (pkt 1), rozstrzygając o kosztach postępowania (pkt 2)

Sąd Okręgowy w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji powoda, wyrokiem z 3

marca 2025 r., oddalił apelację (pkt 1), rozstrzygając o kosztach postępowania

apelacyjnego (pkt 2).

Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie w całości.

Zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest: 1) art. 38 § 1 i 5 k.p. przez

błędną ich wykładnię i przyjęcie, że ponowna konsultacja ze związkiem zawodowym

zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę powodowi nie była konieczna z uwagi na to,

że pracodawca dokonał takiej konsultacji 12 miesięcy wcześniej, a przyczyna

(likwidacja stanowiska pracy) pozostawała ta sama – gdy tymczasem upłynął już

okres wypowiedzenia deklarowany przez pracodawcę (w treści informacji do związku

zawodowego) na czas między 1 listopada 2022 r. do 31 stycznia 2023 r., a w

międzyczasie pracodawca wszedł w procedurę zwolnień grupowych; 2) art. 38 § 5

k.p. przez błędną interpretację i błędne zastosowanie w odniesieniu do niniejszej

sprawy z pominięciem okoliczności, że pracodawca nie wręczając powodowi

oświadczania o wypowiedzeniu umowy o pracę po konsultacji związkowej z dnia 17

października 2022 r. (z deklarowanym okresem wypowiedzenia od 1 listopada 2022

r. do 31 stycznia 2023 r.), de facto podjął decyzję w sprawie wypowiedzenia - była to

decyzja o niewręczeniu powodowi wypowiedzenia; 3) art. 38 § 1 k.p. przez błędne

zastosowanie i przyjęcie, że ustne powiadomienie związku zawodowego w dniu

wręczenia powodowi oświadczenia o wypowiedzeniu było wystarczające w

okolicznościach niniejszej sprawy; 4) art. 8 k.p. w zw. z art. 38 § 5 k.p. przez

pominięcie i przyjęcie założenia, że upływ czasu między konsultacją związkową a

wypowiedzeniem jest nieistotny, o ile nie zmienia się deklarowana przez pracodawcę

podstawa wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony, co prowadzi do

wniosku, że konsultacja związkowa rozwiązania umowy o pracę i likwidacji

stanowiska powoda dokonana teoretycznie choćby w dniu zatrudnienia powoda w

1996 r. pozostanie „w mocy", o ile pracodawca zechce zlikwidować kiedykolwiek to

stanowisko pracy; 5) art. 45 § 1 k.p. przez uznanie wypowiedzenia za zgodne z

prawem, mimo że nie zostały zachowane wszystkie wymagane warunki formalne, w

tym aktualna konsultacja z organizacją związkową.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni art.

I PSK 225/26

3

38 § 5 k.p., a mianowicie, „czy wypowiedzenie umowy o pracę dokonane przez

pracodawcę po upływie znacznego czasu (12 miesięcy) od zakończenia konsultacji

ze związkiem zawodowym w trybie art. 38 § 1 k.p., w kontekście przeprowadzonej

reorganizacji zakładu pracy i zawarcia porozumienia o zwolnieniach grupowych,

można uznać za dokonane w zgodzie z wymogami wynikającymi z art. 38 § 5 k.p.,

czy też obowiązek ponownej konsultacji powinien być zrealizowany w razie upływu

tak znacznego czasu między konsultacją a wypowiedzeniem?".

Ponadto, skarżący wskazał, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni

przepisu prawnego, który budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w

orzecznictwie sądowym, tj. art. 38 § 5 k.p. Zdaniem skarżącego, „brak jednolitego

stanowiska co do dopuszczalnej długości okresu pomiędzy konsultacją ze związkiem

zawodowym a dokonaniem wypowiedzenia powoduje niepewność prawną zarówno

po stronie pracodawców, jak i pracowników. W szczególności, w praktyce pojawiają

się rozbieżne poglądy co do tego, czy upływ dłuższego okresu między konsultacją a

wypowiedzeniem powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia konsultacji

związkowej. Zakwestionowana przez skarżącego czynność wypowiedzenia umowy

o pracę została dokonana po upływie roku od zakończenia konsultacji ze związkiem

zawodowym, co rodzi uzasadnione wątpliwości, czy została spełniona przesłanka

„uprzedniej konsultacji" w rozumieniu art. 38 k.p.”. Skarżący, w uzasadnienie

wniosku, stwierdził, że dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego nie daje

wprost odpowiedzi na powyżej postawione pytanie.

Pozwany, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o odmowę przyjęcia jej

do rozpoznania, a także zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów

postępowania, z tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

wyjaśniając, że w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność

postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I PSK 225/26

4

Skarżący wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnił

występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebą wykładni

przepisu prawnego, który budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w

orzecznictwie sądowym. Obie przesłanki powiązał z art. 38 § 5 k.p.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie już wyjaśniono, że

zagadnieniem prawnym (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) jest zagadnienie, które wiąże się

z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem

prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia

przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia podobnych spraw. Przekonanie

Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga

wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm (przepisów)

zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie jego

rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19

maja 2009 r., II PK 66/09, LEX nr 553691; z 27 października 2015 r., II PK 61/15,

LEX nr 1968444). Innymi słowy, ograniczenie się do pytania nie jest wystarczającym

określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zostało przedstawione bez odniesienia się

do problemów interpretacyjnych przepisów, na tle których wynika (postanowienie z

dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451).

Z kolei odwołanie się do przesłanki istnienia potrzeby wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, że określony przepis

prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości (ze wskazaniem na czym te poważne

wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni, bądź że jego niejednolita wykładnia

wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (tak:

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC

2002 nr 12, poz. 151; 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231).

Należy podkreślić, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie

występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy wyraził swój

pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające

zmianę tego poglądu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 3 marca 2020 r., II PK

36/19, LEX nr 3034647; z 12 maja 2020 r., I UK 128/19, LEX nr 3026475).

Ponadto, rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego lub wątpliwości

interpretacyjnych nie może sprowadzać się do odpowiedzi na zarzuty skarżącego

I PSK 225/26

5

skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na

wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł

wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (postanowienia Sądu

Najwyższego: z 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka 2003 Nr 13, poz.

5; z 19 marca 2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578; z 17 marca 2015 r., I PK 4/15,

LEX nr 1661934).

Skarżący nie spełnił powyższych wymagań.

Zgodzić się należy z pozwanym, że w ramach wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadniania skarżący nie przedstawił

pogłębionego wywodu prawnego, który uzasadniałby zgłaszane przez niego

wątpliwości dotyczące wykładni art. 38 § 5 k.p.

Redakcja przesłanki „występowania w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego” ograniczyła się do postawienia przez skarżącego pytania. Zabrakło

pogłębionego wywodu prawnego uzasadniającego istnienie wątpliwości co do

wykładni art. 38 § 5 k.p. Ponadto, pytanie postawione przez skarżącego we wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zmierza do uzyskania odpowiedzi

będącej rozstrzygnięciem konkretnego i indywidualnego problemu stanowiącego

istotę sporu w tej sprawie. Nie ma zatem charakteru generalnego. Tym samym nie

może być uznane za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c.

Niezależenie od powyższego, wbrew temu co twierdzi skarżący, Sąd

Najwyższy zajął już stanowisko co do wykładni art. 38 § 5 k.p. Na podstawie

orzecznictwa Sądu Najwyższego można sformułować kierunek wykładni tego

przepisu. W wyroku z 2 czerwca 1995 r., I PRN 25/95, OSNP 1996 Nr 4, poz. 60,

Sąd Najwyższy stwierdził, że upływ 8 miesięcy między datą konsultacji w trybie art.

38 k.p. a chwilą wypowiedzenia stosunku pracy nie stwarza powinności ponowienia

tej konsultacji, jeżeli powodem niezłożenia pracownikowi wypowiedzenia po jej

przeprowadzeniu była choroba pracownika, a okoliczności faktyczne stanowiące

uzasadnienie wypowiedzenia nie uległy w międzyczasie zmianie. Podobnie

wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 20 czerwca 2012 r., I PK 212/11, LEX

nr 1232520, stwierdzając, że w razie skorzystania przez powoda z długotrwałego

zwolnienia lekarskiego, po uzyskaniu od reprezentującej go organizacji związkowej

informacji o zamiarze wypowiedzenia mu umowy o pracę, pozwany pracodawca nie

miał obowiązku ponowienia konsultacji zamiaru wypowiedzenia, które zostało oparte

I PSK 225/26

6

na tych samych rodzajowo, nadal aktualnych i wcześniej skonsultowanych

przyczynach wypowiedzenia, które nie uległy zmianie. Stanowisko to zostało

potwierdzone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2020 r., II PK

114/19, LEX nr 3159571. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na wypowiedzi Sądu

Najwyższego, która tylko z pozoru wydają się rozbieżne. I tak w wyroku z 5

października 2017 r., I PK 270/16, LEX nr 2365152, Sąd Najwyższy stwierdził, że

upływ nadmiernie długiego okresu między przeprowadzeniem konsultacji zamiaru

wypowiedzenia z organizacją związkową a datą wypowiedzenia umowy o pracę,

który występuje w przypadku upływu jednego roku między tymi czynnościami,

implikuje ocenę, że brak ponowienia konsultacji związkowej narusza tryb z art. 38

k.p. Stwierdzenia tego nie można jednak odczytywać w oderwaniu od okoliczności

faktycznej tamtej sprawy. W sprawie ustalono, że wypowiedzenie nastąpiło 14

miesięcy po dniu konsultacji ze związkiem zawodowym, którego członkiem był

pracownik w dniu tej konsultacji, ale bez konsultacji z zakładową organizacją związku

zawodowego, której pracownik stał się członkiem po dokonaniu konsultacji, ale przed

dniem złożenia mu wypowiedzenia. Tego rodzaju okoliczność nie miała miejsce w tej

sprawie. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 22 lutego 2023 r., III PSKP 50/22,

LEX nr 3521533, Sąd Najwyższy stwierdził, że upływ nadmiernie długiego okresu

między przeprowadzeniem konsultacji zamiaru wypowiedzenia z organizacją

związkową a datą wypowiedzenia umowy o pracę (w przedmiotowej sprawie 9

miesięcy) implikuje ocenę, że brak ponowienia konsultacji związkowej, narusza art.

38 k.p. Tezy tej ponownie nie można odczytywać w oderwaniu od okoliczności

faktycznych sprawy. W tamtej sprawie, odmiennie niż w tej sprawie, wypowiedzenie

złożone pracownikowi nie zostało oparte na rodzajowo tych samych, aktualnych i

wcześniej skonsultowanych przyczynach wypowiedzenia, uległy one zmianie.

Reasumując, Sąd Najwyższy zajął stanowisko w przedmiocie wykładni art. 38

§ 5 k.p., a rozbieżności rozstrzygnięć Sądu Najwyższego uwarunkowane były

odmiennymi okolicznościami faktycznymi w poszczególnych sprawach. Skarżący nie

przedstawił argumentów uzasadniających odstąpienie od stanowiska przyjętego w

orzecznictwie Sądu Najwyższego odnoście do wykładni art. 38 § 5 k.p. Nie wykazał

też tezy o istnieniu rozbieżności w orzecznictwie.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono

jak w sentencji.

I PSK 225/26

7

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1

k.p.c., 98 § 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821

k.p.c.

[az]

[r.g.]