Zaszeregowanie pracownic podmiotu leczniczego w M. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

W wyroku z 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt. III Pa 14/24, Sąd Okręgowy – Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu – w sprawie z powództwa L.J., E.J.,

M.K., J.K., A.K., M.K.1, E.K., K.L., J.M., M.M. przeciwko S. w M. o ustalenie i

wynagrodzenie – oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego –

Sądu Pracy w Mielcu z 13 marca 2024 r., sygn. akt IV P 98/22, oraz zasądził od

pozwanego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za Il instancję na

I PSK 229/26

2

rzecz

każdej

z

powódek

kwotę

po

1350 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za

czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego pozwany S. zaskarżył skargą kasacyjną.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano

na przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2

k.p.c. W ocenie skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne

polegające na określeniu czy na podstawie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o

sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych przypisanie pracowników

wykonujących zawody medyczne oraz pracowników działalności podstawowej,

innych niż pracownicy wykonujący zawody medyczne, zatrudnionych w podmiotach

leczniczych do danej grupy zawodowej winno nastąpić na podstawie: A) kwalifikacji

wymaganych dla pracy faktycznie wykonywanej przez pracownika niezależnie od

nazwy zajmowanego stanowiska, B) kwalifikacji wymaganych przez pracodawcę w

wewnętrznych aktach prawa pracy lub rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia

20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na

poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących

przedsiębiorcami (Dz. U. Nr 151, poz. 896 ze zm.), a obecnie reguluje te kwestie

rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji

wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w

podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. poz. 1515),

C) kwalifikacji posiadanych bez względu na rodzaj świadczonej faktycznie pracy i

zajmowane stanowisko wg nazwy oraz wymagania na nim określone przez

pracodawcę, a także powyższe rozporządzenie.

Wskazano na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości tj. art. 1 i 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy i wskazania przez Sąd

Najwyższy: - czy o zaszeregowaniu pracownika podmiotu leczniczego do grupy

zawodowej określonej w załączniku do ww. ustawy decyduje nazwa stanowiska,

czy rodzaj faktycznie wykonywanej pracy, - czy wymagania kwalifikacyjne na

I PSK 229/26

3

danym stanowisku, decydujące o zaszeregowaniu do grupy zawodowej, o których

mowa w załączniku do ww. ustawy należy oceniać według nazwy zajmowanego

stanowiska, czy według rodzaju wykonywanej przez pracownika pracy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki wniosły o: 1. odmowę przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz

każdej z powódek z osobna zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do

dnia zapłaty, względnie o: 2. oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o

zasądzenie od strony pozwanej na rzecz każdej z powódek z osobna zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego,

według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozwanego S. nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty

świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie

kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie można

jednak uznać, że strona skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyjęcia skargi do

rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

I PSK 229/26

4

W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi

kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego

przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym

także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten

powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 9 stycznia 2026 r., I CSK 1777/25, LEX nr 3996598; T. Wiśniewski

(w:) D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, M. Orecki,

P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski, T. Zembrzuski, T. Wiśniewski, Kodeks

postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II. Artykuły 367–50539, Warszawa 2021,

art. 390; M. Manowska (w:) Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz.

Orzecznictwo, Warszawa 2025, art. 390). Analogicznie należy traktować wymogi

konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która

miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno:

1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym

sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być przedstawione w

sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie

uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i

rozstrzygnięcia konkretnego sporu; 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną

sprawą; 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne)

wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w

danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa

i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania

przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez skarżącego do

pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli

zagadnienie prawne nie zostało przedstawione bez odniesienia się do ogólnych

problemów interpretacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 2025

I PSK 229/26

5

r., I USK 345/23, Lex nr 3845591) oraz nie przeprowadzono analizy wskazującej na

jego istotność, ponadto nie wykazano, dlaczego zagadnienie to jest istotne w

niniejszej sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 maja 2022 r., I CSK

1069/22, LEX nr 3448150).

Uwzględniając przedstawione wyżej założenia interpretacyjne, trzeba

stwierdzić, że strona skarżąca nie przedstawia istotnego zagadnienia sprawy w

rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przede wszystkim stawiane w

uzasadnieniu wniosku kwestie nie zostały sprecyzowne we wskazaniu przepisu

(przepisów) prawa określającym sygnalizowane zagadnienie. W uzasadnieniu

wniosku, sprowadzonym do postawienia ogólnikowego pytania, brakuje

przekonującej argumentacji polemicznej, którą strona skarżąca wykazałaby, że w

sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989

§ 1 pkt 1 k.p.c. Brakuje również rzeczowego odniesienia się do stanowiska

zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji, stanowiska zasadzającego się na

analizach interpretacyjnych przepisów prawa określających przedmiotową kwestię

– stanowiska bardzo szczegółowo przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu.

Strona skarżąca – opierając wniosek o przyjęcie jej skargi do rozpoznania na

przyczynie przyjęcia skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. –

powinna nie tylko określić, które przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać,

na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów

wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości.

Konieczne jest opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą

do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji

interpretacyjnej. Jeżeli zaś skarżąca powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie

sądowym, to zobowiązana jest przytoczyć te rozbieżne orzeczenia Sądów, przy

czym musi wykazać, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej

wykładni przepisu albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji

sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu

Najwyższego. Chodzi przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie o

rozbieżności w jego zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele,

jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej,

I PSK 229/26

6

skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez

Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 27 lutego 2025 r., I USK 45/24, LEX nr 3844504; 2 grudnia 2025 r.,

I PSK 140/25, LEX nr 3987195).

Skarżący nie przedstawia przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania

określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Brakuje jurydycznego wywodu wykazującego, że w sprawie rzeczywiście

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym w rozumieniu art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c. Poza sprowadzeniem uzasadnienia wniosku do postawienia dwóch

retorycznych pytań brakuje odpowiedniej argumentacji polemicznej –

uwzględniającej podstawy zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji –

argumentacji wykazującej, że istotnie występuje przyczyna przyjęcia skargi do

rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zajmował się analizą interpretacyjną przepisów prawa

określających, sygnalizowane pośrednio w uzasadnieniu wniosku kwestie.

W wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, OSNP 2025, Nr 10, poz. 98)

Sąd Najwyższy podniósł, że od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy

zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do wzmiankowanej już ustawy z dnia

8 czerwca 2017 r. było legitymowanie się pielęgniarki tytułem zawodowym:

magister pielęgniarstwa albo położnej tytułem: magister położnictwa, z wymaganą

specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w

ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane

były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym podstawowym wyznacznikiem było

adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli

ustawodawca ze względów społecznych zdecydował się na ograniczenie swobody

kształtowania wysokości wynagrodzenia w zawodach związanych ze służbą

zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna i funkcjonalna wymaga, aby

limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było jednoznaczne, łatwe do stosowania

przez pracowników, pracodawców oraz przez sąd. Osoba zainteresowana powinna

ustalić już z samego brzmienia ustawy, czy jej wynagrodzenie odpowiada

najniższemu wynagradzaniu ustawowemu. W świetle tego ustalanie dolnego limitu

I PSK 229/26

7

wynagrodzenia zasadniczego pielęgniarek nie mogło więc podlegać arbitralnej

decyzji pracodawcy lub takiego ustalenia struktury organizacyjnej jednostki służby

zdrowia, aby pielęgniarka nie mogła się ubiegać o wynagrodzenie z wyższej grupy

załącznika do analizowanej ustawy. Powołanie się przez pracodawcę w

uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy tylko na konieczność wykonania

art. 5a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. było „niewystarczające i z

przyczyn formalnych mogło implikować uwzględnienie odwołań pracowników

(art. 30 § 4 k.p. w zw. z art. 42 § 1 k.p. w zw. z art. 45 § 1 k.p.)”. Ustalenie przez

pracodawcę na podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 wskaźnika pracy

pielęgniarki poniżej wskaźnika 1,29 mogło podlegać weryfikacji w postępowaniu

odwoławczym od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacowe. „Wykładnia

prokonstytucyjna, funkcjonalna, celowościowa oraz historyczna, mimo braku pełnej

jasności wykładni językowej, uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub położnej

wskaźnika pracy w wysokości 1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował struktury

zatrudnienia ani zakładowego regulaminu wynagradzania od dnia 1 lipca 2022 r. do

grup zawodowych według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku –

stosownie do załącznika do ustawy, a pracownik faktycznie wykonuje zadania

służbowe, mając wykształcenie i kwalifikacje określone w punkcie 2 tego

załącznika”.

Określenie wysokości najniższych wynagrodzeń zasadniczych oraz

wzajemnych relacji między wynagrodzeniami dla poszczególnych kategorii

zawodowych pracowników medycznych w związku z powyższym nie wyłącza

ogólnych przepisów prawa pracy normujących zasady ustalania wynagrodzenia za

pracę, w tym zakłada możliwość różnicowania wysokości wynagrodzeń

poszczególnych pracowników w zależności od posiadanego doświadczenia

zawodowego, na przykład stażu pracy, dodatkowych kwalifikacji. W ocenie Sądu

Najwyższego zatem także nie ma przeszkód formalnych, aby pracownicy z niższym

wykształceniem, ale z większym doświadczeniem zawodowym, byli analogicznie

wynagradzani, jak osoby zaliczone do grupy drugiej. Ponadto korzystna dla

pracowników zmiana ustawowych warunków wynagradzania, co do zasady, nie

wymaga dokonywania wypowiedzeń zmieniających. Analizowana ustawa nie

przewiduje konieczności dokonywania wypowiedzeń zmieniających, ponieważ

I PSK 229/26

8

oparta została na paradygmacie korzystnego dla pracowników podwyższenia

wynagrodzeń minimalnych (uzgodnionych ze stroną społeczną w komisji

trójstronnej). Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia

15 września 2004 r. (III PZP 3/04, OSNP 2005 Nr 4, poz. 49), wprowadzenie

układem zbiorowym pracy (lub protokołem dodatkowym) mniej korzystnych dla

pracowników warunków nabywania oraz ustalania wysokości niektórych składników

wynagrodzenia za pracę wymaga wypowiedzenia dotychczasowych warunków

umowy o pracę także wtedy, gdy ukształtowane nowym układem wynagrodzenie

nie uległo obniżeniu. W przypadku wypowiedzeń zmieniających, pozwanego

obciążałby obowiązek podania zrozumiałej przyczyny wypowiedzenia w odniesieniu

do sytuacji indywidualnych pracowników, przy czym powołanie się w uzasadnieniu

wypowiedzenia tylko na konieczność wykonania art. 5a omawianej ustawy byłoby

niewystarczające, co z przyczyn formalnych implikowałoby uwzględnienie odwołań

pracowników.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

w punkcie pierwszym. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim niniejszego

postanowienia ma podstawę w art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c.

[SOP]