Skarga kasacyjna podmiotu leczniczego w sporze o płace nie przeszła do rozpoznania

W wyroku z 19 marca 2025 r., sygn. akt III Pa 13/24, Sąd Okręgowy – Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu – w sprawie z powództwa A.C., P.C.,

I.J., M.J., K.M., B.S., M.S., K.S., K.T. i M.Ż. przeciwko S. w M. o ustalenie i wynagrodzenie

– oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w

Mielcu z 13 marca 2024 r., sygn. akt. IV P 130/22 oraz zasądził od pozwanego S.

na rzecz powódek tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za Il instancję

I PSK 232/26

2

kwotę po 1350 zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie

liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego pozwany S. zaskarżył skargą kasacyjną.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano,

że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: czy na podstawie ustawy z

dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

przypisanie pracowników wykonujących zawody medyczne oraz pracowników

działalności podstawowej, innych niż pracownicy wykonujący zawody medyczne,

zatrudnionych w podmiotach leczniczych do danej grupy zawodowej winno nastąpić

na podstawie: A) kwalifikacji wymaganych dla pracy faktycznie wykonywanej przez

pracownika niezależnie od nazwy zajmowanego stanowiska, B) kwalifikacji

wymaganych przez pracodawcę w wewnętrznych aktach prawa pracy lub

rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji

wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w

podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. Nr 151, poz. 896 ze

zm.), a obecnie reguluje te kwestie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca

2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych

rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących

przedsiębiorcami (Dz. U. poz. 1515), C) kwalifikacji posiadanych bez względu na

rodzaj świadczonej faktycznie pracy i zajmowane stanowisko wg nazwy oraz

wymagania na nim określone przez pracodawcę, oraz powyższe rozporządzenie.

W ocenie skarżącego istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości tj. art. 1 i 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o

sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy i

wskazania przez Sąd Najwyższy: - czy o zaszeregowaniu pracownika podmiotu

leczniczego do grupy zawodowej określonej w załączniku do ww. ustawy decyduje

nazwa stanowiska, czy rodzaj faktycznie wykonywanej pracy, - czy wymagania

kwalifikacyjne na danym stanowisku, decydujące o zaszeregowaniu do grupy

zawodowej, o których mowa w załączniku do ww. ustawy należy oceniać według

I PSK 232/26

3

nazwy zajmowanego stanowiska, czy według rodzaju wykonywanej przez

pracownika pracy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki wniosły o: 1. odmowę przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz

każdej z powódek z osobna zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do

dnia zapłaty, względnie o: 2. oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o

zasądzenie od strony pozwanej na rzecz każdej z powódek z osobna zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego,

według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrywana skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty

świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie

kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie można

jednak uznać, że strona skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyjęcia skargi do

rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

I PSK 232/26

4

W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi

kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego

przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym

także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten

powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (T. Wiśniewski (w:) D.

Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, M. Orecki, P. Pogonowski, S.

Sołtysik, D. Zawistowski, T. Zembrzuski, T. Wiśniewski, Kodeks postępowania

cywilnego. Komentarz. Tom. II. Artykuły 367–50539, Warszawa 2021, art. 390; M.

Manowska (w:) Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz. Orzecznictwo,

Warszawa 2025, art. 390). Głównym zadaniem omawianej instytucji jest

zapewnienie prawidłowej wykładni i doprowadzenie do jednolitości orzecznictwa

sądów powszechnych (K. Osajda, Przesłanki odmowy podjęcia uchwały przez Sąd

Najwyższy w postępowaniu cywilnym, (w:) J. Gudowski, K. Weitz (red.), Aurea

praxis aurea theoria. Księga pamiątkowa ku czci profesora Tadeusza Erecińskiego,

t. 1, Warszawa 2011, s. 427 i n.; T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego,

Warszawa 2013, s. 383). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne

samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 §

1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby

zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być

sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy

wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być przedstawione w sposób

ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie

uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i

rozstrzygnięcia konkretnego sporu; 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną

sprawą; 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne)

wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w

danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa

I PSK 232/26

5

i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania

przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez skarżącego do

pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli

zagadnienie prawne nie zostało oderwane od kontrowersji dotyczących ustaleń

faktycznych oraz przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów

interpretacyjnych celem służenia wyjaśnieniu prawa (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 16 lutego 2017 r., I CSK 555/16, LEX nr 2255332; 12 marca 2025

r., I USK 345/23, Lex nr 3845591; 24 września 2025 r., I CSK 2125/25, LEX nr

3916284), a także nie przeprowadzono analizy wskazującej na jego istotność,

ponadto nie wykazano, dlaczego zagadnienie to jest istotne w niniejszej sprawie

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 maja 2022 r., I CSK 1069/22, LEX nr

3448150; 27 listopada 2024 r., I CSK 3581/23, LEX nr 3786932).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy

stwierdzić, że strona skarżąca nie przedstawia istotnego zagadnienia sprawy w

rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Brakuje zestawienia przedstawionych

w uzasadnieniu wniosku kwestii z konkretnie wskazanymi przepisami prawa

określającymi sygnalizowany problem. W uzasadnieniu wniosku, sprowadzonym do

postawienia ogólnikowego pytania, brakuje przekonującej argumentacji polemicznej,

którą strona skarżąca wykazałaby, że w sprawie rzeczywiście występuje istotne

zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skarżący – opierając wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania na

przyczynie przyjęcia skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. –

powinien określić, które przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać, na czym

polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z

podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości. Konieczne jest

opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych

ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Jeżeli

zaś skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, to

zobowiązany jest przytoczyć je w orzeczeniach Sądów, przy czym musi wykazać,

że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej wykładni przepisu

albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji sprzeczna jest z

jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu Najwyższego. Chodzi

I PSK 232/26

6

przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie w jego zastosowaniu.

Ponadto, ze względu na publiczne cele, jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez

Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, skarżący powinien także wykazać celowość

dokonania wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki

sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z: 19 października 2012 r., III SK 15/12,

LEX nr 1228636; 2 grudnia 2025 r., I PSK 140/25, LEX nr 3987195).

Skarżący nie przedstawia przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania

określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Brakuje jurydycznego wywodu wykazującego,

że w sprawie rzeczywiście istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądowym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Poza postawieniem dwóch

retorycznych pytań nie przedstawiono przekonującej argumentacji określającej

występowanie w sprawie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania z art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zajmował się analizą interpretacyjną przepisów prawa

określających, sygnalizowane pośrednio w uzasadnieniu wniosku kwestie. W

wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, OSNP 2025, Nr 10, poz. 98) Sąd

Najwyższy podniósł, że od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy

zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do wzmiankowanej już ustawy z dnia

8 czerwca 2017 r. było legitymowanie się pielęgniarki tytułem zawodowym:

magister pielęgniarstwa albo położnej tytułem: magister położnictwa, z wymaganą

specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w

ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane

były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym podstawowym wyznacznikiem było

adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli

ustawodawca ze względów społecznych zdecydował się na ograniczenie swobody

kształtowania wysokości wynagrodzenia w zawodach związanych ze służbą

zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna i funkcjonalna wymaga, aby

limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było jednoznaczne, łatwe do stosowania

przez pracowników, pracodawców oraz przez sąd. Osoba zainteresowana powinna

ustalić już z samego brzmienia ustawy, czy jej wynagrodzenie odpowiada

najniższemu wynagradzaniu ustawowemu. W świetle tego ustalanie dolnego limitu

I PSK 232/26

7

wynagrodzenia zasadniczego pielęgniarek nie mogło więc podlegać arbitralnej

decyzji pracodawcy lub takiego ustalenia struktury organizacyjnej jednostki służby

zdrowia, aby pielęgniarka nie mogła się ubiegać o wynagrodzenie z wyższej grupy

załącznika do analizowanej ustawy. Powołanie się przez pracodawcę w

uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy tylko na konieczność wykonania art.

5a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. było „niewystarczające i z

przyczyn formalnych mogło implikować uwzględnienie odwołań pracowników (art.

30 § 4 k.p. w zw. z art. 42 § 1 k.p. w zw. z art. 45 § 1 k.p.)”. Ustalenie przez

pracodawcę na podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 wskaźnika pracy

pielęgniarki poniżej wskaźnika 1,29 mogło podlegać weryfikacji w postępowaniu

odwoławczym od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacowe. „Wykładnia

prokonstytucyjna, funkcjonalna, celowościowa oraz historyczna, mimo braku pełnej

jasności wykładni językowej, uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub położnej

wskaźnika pracy w wysokości 1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował struktury

zatrudnienia ani zakładowego regulaminu wynagradzania od dnia 1 lipca 2022 r. do

grup zawodowych według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku –

stosownie do załącznika do ustawy, a pracownik faktycznie wykonuje zadania

służbowe, mając wykształcenie i kwalifikacje określone w punkcie 2 tego

załącznika”.

Określenie wysokości najniższych wynagrodzeń zasadniczych oraz

wzajemnych relacji między wynagrodzeniami dla poszczególnych kategorii

zawodowych pracowników medycznych w związku z powyższym nie wyłącza

ogólnych przepisów prawa pracy normujących zasady ustalania wynagrodzenia za

pracę, w tym zakłada możliwość różnicowania wysokości wynagrodzeń

poszczególnych pracowników w zależności od posiadanego doświadczenia

zawodowego, na przykład stażu pracy, dodatkowych kwalifikacji. W ocenie Sądu

Najwyższego zatem także nie ma przeszkód formalnych, aby pracownicy z niższym

wykształceniem, ale z większym doświadczeniem zawodowym, byli analogicznie

wynagradzani, jak osoby zaliczone do grupy drugiej. Ponadto korzystna dla

pracowników zmiana ustawowych warunków wynagradzania, co do zasady, nie

wymaga dokonywania wypowiedzeń zmieniających. Analizowana ustawa nie

przewiduje konieczności dokonywania wypowiedzeń zmieniających, ponieważ

I PSK 232/26

8

oparta została na paradygmacie korzystnego dla pracowników podwyższenia

wynagrodzeń minimalnych (uzgodnionych ze stroną społeczną w komisji

trójstronnej). Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia

15 września 2004 r. (III PZP 3/04, OSNP 2005 Nr 4, poz. 49), wprowadzenie

układem zbiorowym pracy (lub protokołem dodatkowym) mniej korzystnych dla

pracowników warunków nabywania oraz ustalania wysokości niektórych składników

wynagrodzenia za pracę wymaga wypowiedzenia dotychczasowych warunków

umowy o pracę także wtedy, gdy ukształtowane nowym układem wynagrodzenie

nie uległo obniżeniu. W przypadku wypowiedzeń zmieniających, pozwanego

obciążałby obowiązek podania zrozumiałej przyczyny wypowiedzenia w odniesieniu

do sytuacji indywidualnych pracowników, przy czym powołanie się w uzasadnieniu

wypowiedzenia tylko na konieczność wykonania art. 5a omawianej ustawy byłoby

niewystarczające, co z przyczyn formalnych implikowałoby uwzględnienie odwołań

pracowników. Art. 24113 § 1 k.p. wyraża zasady uprzywilejowania i automatyzmu

prawnego leżące u podstaw kształtowania warunków umowy o pracę przez

korzystniejsze postanowienia.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (punkt

pierwszy). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim niniejszego postanowienia

ma podstawę w art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c.

[SOP]