Spór o grupę zawodową pracownic podmiotu leczniczego. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

W wyroku z 19 marca 2025 r., sygn. akt. III Pa 16/24, Sąd Okręgowy – Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Tarnobrzegu – w sprawie z powództwa K. A., M.

B., B. C., B. C., B. F., I. F., A. G., M. G., P. G., E. G. i A. H. przeciwko S. w M. o ustalenie i

wynagrodzenie – oddalił apelację pozwanego S. od wyroku Sądu Rejonowego –

Sądu Pracy w Mielcu z 21 lutego 2024 r., sygn. akt. IV P 80/22 oraz zasądził od

pozwanego S. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za Il instancję na

I PSK 233/26

2

rzecz każdej z powódek kwotę 1350 zł z odsetkami w wysokości odsetek

ustawowych za opóźnienie liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się

niniejszego orzeczenia o kosztach.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego pozwany zaskarżył skargą kasacyjną.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano

na przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W ocenie

skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne – czy na podstawie

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

przypisanie pracowników wykonujących zawody medyczne oraz pracowników

działalności podstawowej, innych niż pracownicy wykonujący zawody medyczne,

zatrudnionych w podmiotach leczniczych do danej grupy zawodowej winno nastąpić

na podstawie: A) kwalifikacji wymaganych dla pracy faktycznie wykonywanej przez

pracownika niezależnie od nazwy zajmowanego stanowiska, B) kwalifikacji

wymaganych przez pracodawcę w wewnętrznych aktach prawa pracy lub obecnie

reguluje te kwestie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w

sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach

stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U.

poz. 1515), poprzednio rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w

sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach

stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U.

Nr 151, poz. 896 ze zm.), C) kwalifikacji posiadanych bez względu na rodzaj

świadczonej faktycznie pracy i zajmowane stanowisko wg nazwy oraz wymagania

na nim określone przez pracodawcę, a także powyższe rozporządzenie.

Wskazano na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości tj. art. 1 i 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy i wskazania przez Sąd

Najwyższy: - czy o zaszeregowaniu pracownika podmiotu leczniczego do grupy

zawodowej określonej w załączniku do ww. ustawy decyduje nazwa stanowiska,

czy rodzaj faktycznie wykonywanej pracy, - czy wymagania kwalifikacyjne na

danym stanowisku, decydujące o zaszeregowaniu do grupy zawodowej, o których

I PSK 233/26

3

mowa w załączniku do ww. ustawy należy oceniać według nazwy zajmowanego

stanowiska, czy według rodzaju wykonywanej przez pracownika pracy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki wniosły o: 1. odmowę przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz

każdej z powódek z osobna zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do

dnia zapłaty, względnie o: 2. oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o

zasądzenie od strony pozwanej na rzecz każdej z powódek z osobna zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego,

według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpatrywana skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty

świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie

kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie można

jednak uznać, że strona skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyjęcia skargi do

rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

I PSK 233/26

4

W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi

kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego

przepisu prawa, na którego tle to zagadnienie występuje oraz wskazaniu

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym

także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten

powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. Analogicznie należy

traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w

ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą

kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie

prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w

stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu; 3) pozostawać w związku z

rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne

(poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym,

że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju

prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami

rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez

skarżącego do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego,

jeżeli zagadnienie prawne nie zostało oderwane od kontrowersji dotyczących

ustaleń faktycznych oraz przedstawione bez odniesienia się do ogólnych

problemów interpretacyjnych, których nie można rozwiązać za pomocą

powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (postanowienia Sądu Najwyższego

z: 1 marca 2023 r., I CSK 4364/22, LEX nr 3563284; 9 września 2024 r., I CSK

1857/23, LEX nr 3753631; 20 stycznia 2026 r., I PSK 49/26, LEX nr 4014742).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy

stwierdzić, że strona pozwana nie przedstawia w uzasadnieniu wniosku istotnego

I PSK 233/26

5

zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Przede wszystkim stawiane w uzasadnieniu wniosku kwestie nie zostały

sprecyzowane we wskazaniu przepisu (przepisów) prawa określającym

sygnalizowane kwestie. W uzasadnieniu wniosku, sprowadzonym do zarysowania

ogólnikowego pytania, brakuje przekonującej argumentacji polemicznej, którą

strona skarżąca wykazałaby, że w sprawie rzeczywiście występuje istotne

zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skarżący – opierając wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania na

przyczynie przyjęcia skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. –

powinien określić, które przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać, na czym

polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów wraz z

podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości. Konieczne jest

opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych

ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej. Jeżeli

zaś skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie sądowym, to

zobowiązany jest przytoczyć te odmienne orzeczenia Sądów, przy czym powinien

wyprowadzić rozumowanie, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w

różnej wykładni przepisu albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej

instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu

Najwyższego. Chodzi przy tym o te różnice w wykładni przepisu prawa, a nie o

rozbieżności w jego zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele,

jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej,

skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez

Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 12 lipca 2023 r., I USK 125/22, LEX nr 3582647; 20 stycznia

2026 r., I USK 206/26, LEX nr 4014732).

Skarżący nie przedstawia także przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania

określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Brakuje jurydycznego wywodu wykazującego,

że w sprawie rzeczywiście istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądowym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

I PSK 233/26

6

Uzasadnienie wniosku w tym zakresie pozwany ogranicza do postawienia

dwóch retorycznych pytań bez powiązania sygnalizowanych kwestii z odpowiednią

jurydyczną argumentacją określającą występowanie w sprawie przesłanki przyjęcia

skargi do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zajmował się analizą interpretacyjną przepisów prawa

określających, sygnalizowane pośrednio w uzasadnieniu wniosku kwestie. W

wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, OSNP 2025, Nr 10, poz. 98) Sąd

Najwyższy podniósł, że od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy

zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do wzmiankowanej już ustawy z dnia

8 czerwca 2017 r. było legitymowanie się pielęgniarki tytułem zawodowym:

magister pielęgniarstwa albo położnej tytułem: magister położnictwa, z wymaganą

specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w

ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane

były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym podstawowym wyznacznikiem było

adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli

ustawodawca ze względów społecznych zdecydował się na ograniczenie swobody

kształtowania wysokości wynagrodzenia w zawodach związanych ze służbą

zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna i funkcjonalna wymaga, aby

limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było jednoznaczne, łatwe do stosowania

przez pracowników, pracodawców oraz przez sąd (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 7 lipca 2025 r., I PSK 10/25, LEX nr 3907647; 7 października

2025 r., I PSK 11/25, LEX nr 3921619; 17 listopada 2025 r., III PSK 73/25, LEX nr

3983150). Osoba zainteresowana powinna ustalić już z samego brzmienia ustawy,

czy jej wynagrodzenie odpowiada najniższemu wynagradzaniu ustawowemu.

W świetle tego ustalanie dolnego limitu wynagrodzenia zasadniczego pielęgniarek

nie mogło więc podlegać arbitralnej decyzji pracodawcy lub takiego ustalenia

struktury organizacyjnej jednostki służby zdrowia, aby pielęgniarka nie mogła się

ubiegać o wynagrodzenie z wyższej grupy załącznika do analizowanej ustawy.

Powołanie się przez pracodawcę w uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy

tylko na konieczność wykonania art. 5a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. było „niewystarczające i z przyczyn formalnych mogło implikować

uwzględnienie odwołań pracowników (art. 30 § 4 k.p. w zw. z art. 42 § 1 k.p. w zw.

I PSK 233/26

7

z art. 45 § 1 k.p.)”. Ustalenie przez pracodawcę na podstawie art. 5a ustawy z dnia

8 czerwca 2017 wskaźnika pracy pielęgniarki poniżej wskaźnika 1,29 mogło

podlegać weryfikacji w postępowaniu odwoławczym od wypowiedzenia

zmieniającego warunki płacowe. „Wykładnia prokonstytucyjna, funkcjonalna,

celowościowa oraz historyczna, mimo braku pełnej jasności wykładni językowej,

uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub położnej wskaźnika pracy w wysokości

1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował struktury zatrudnienia ani zakładowego

regulaminu wynagradzania od dnia 1 lipca 2022 r. do grup zawodowych według

kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku – stosownie do załącznika do

ustawy, a pracownik faktycznie wykonuje zadania służbowe, mając wykształcenie i

kwalifikacje określone w punkcie 2 tego załącznika”.

Obiektywizacja systemu wartości, będącego podstawą formułowania ocen

treści norm prawa pracy, powinna opierać się na spojrzeniu na tę regulację prawną

w szczególności jako na czynnik integrujący porządek społeczny (M. Skąpski,

Problem obiektywizacji systemu wartości, jako podstawy rozważań nad treścią

norm prawa pracy (w:) M. Skąpski, K. Ślebzak, Aksjologiczne podstawy prawa

pracy i ubezpieczeń społecznych, Poznań 2014, s. 70). Wnioskowania

aksjologiczne polegają na stosowaniu reguł inferencyjnych odwołujących się do

wartości w ramach założenia o konsekwencji ocen prawodawcy (więcej P.

Jabłoński, P. Kaczmarek, Reguły egzegezy tekstów prawnych (w:) Ł. Błaszczak, J.

Studzińska (red.), Instytucje postępowania cywilnego. System Postępowania

Cywilnego. Tom 1, Warszawa 2025, s. 160-161 i n.). Określenie wysokości

najniższych wynagrodzeń zasadniczych oraz wzajemnych relacji między

wynagrodzeniami dla poszczególnych kategorii zawodowych pracowników

medycznych w związku z powyższym nie wyłącza ogólnych przepisów prawa pracy

normujących zasady ustalania wynagrodzenia za pracę, w tym zakłada możliwość

różnicowania wysokości wynagrodzeń poszczególnych pracowników w zależności

od posiadanego doświadczenia zawodowego, na przykład stażu pracy,

dodatkowych kwalifikacji (por. uzasadnienie projektu ustawy o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody

medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych, VIII.1583, data zgłoszenia

24 maja 2017 r.). W ocenie Sądu Najwyższego zatem także nie ma przeszkód

I PSK 233/26

8

formalnych, aby pracownicy z niższym wykształceniem, ale z większym

doświadczeniem zawodowym, byli analogicznie wynagradzani, jak osoby zaliczone

do grupy drugiej. Ponadto korzystna dla pracowników zmiana ustawowych

warunków wynagradzania, co do zasady, nie wymaga dokonywania wypowiedzeń

zmieniających. Analizowana ustawa nie przewiduje konieczności dokonywania

wypowiedzeń zmieniających, ponieważ oparta została na paradygmacie

korzystnego dla pracowników podwyższenia wynagrodzeń minimalnych

(uzgodnionych ze stroną społeczną w komisji trójstronnej). Jak przyjął Sąd

Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 września 2004 r. (III PZP

3/04, OSNP 2005 Nr 4, poz. 49), wprowadzenie układem zbiorowym pracy (lub

protokołem dodatkowym) mniej korzystnych dla pracowników warunków nabywania

oraz ustalania wysokości niektórych składników wynagrodzenia za pracę wymaga

wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę także wtedy, gdy

ukształtowane nowym układem wynagrodzenie nie uległo obniżeniu. W przypadku

wypowiedzeń zmieniających, pozwanego obciążałby obowiązek podania jasnej

(zrozumiałej) przyczyny wypowiedzenia w odniesieniu do sytuacji indywidualnych

pracowników, przy czym powołanie się w uzasadnieniu wypowiedzenia tylko na

konieczność wykonania art. 5a omawianej ustawy byłoby niewystarczające, co z

przyczyn formalnych implikowałoby uwzględnienie odwołań pracowników,

poprzedzone sądową oceną ich słuszności.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. w

punkcie pierwszym. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim niniejszego

postanowienia ma podstawę w art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c.

[a.ł]