Ustawa o sygnalistach nie obowiązywała w dniu wyroku. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Sąd Okręgowy we Wrocławiu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 12 września 2024 r., VIII Pa 141/23, w sprawie z powództwa R. B.

przeciwko Starostwu Powiatowemu w T. o odszkodowanie, oddalił apelację powoda

od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu z 20 lipca

2023 r., IV P 770/22, oddalającego powództwo.

I PSK 80/26

2

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł powód. We wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że w sprawie występuje

konieczność rozważenia istotnych zagadnień prawnych, tj.: 1/ czy w świetle

dyspozycji przepisów ustawy o ochronie sygnalistów, tj. art. 2 pkt. 2, 3, 4 i 15 w

związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 i art. 12 pkt. 2, pracownik, który

zamieszkuje w miejscowości, w której jego pracodawca wydał pozwolenie na

budowę, które jest lub może być wadliwe, może być uznany za sygnalistę w

rozumieniu ww. ustawy, czy też nie i z jakich powodów; 2/ czy w świetle dyspozycji

przepisów ustawy o ochronie sygnalistów, tj. art. 2 pkt. 2, 3, 4 i 15 w związku z

art. 4 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 11 i art. 12 pkt. 2, wypowiedzenie umowy o pracę na

czas nieokreślony przez pracodawcę pracownikowi, który zamieszkuje w

miejscowości, w której jego pracodawca wydał pozwolenie na budowę, które jest

lub może być wadliwe według pracownika, może być uznane za działanie

odwetowe w rozumieniu ww. przepisów; 3/ czy wypowiedzenie umowy o pracę na

czas nieokreślony jako działanie odwetowe w rozumieniu ustawy o ochronie

sygnalistów powoduje, iż podstawa wypowiedzenia umowy o pracę wskazana

przez pracodawcę jest bezprawna i bezzasadna lub nieistniejąca, a pracownikowi

przysługuje roszczenie odszkodowawcze w rozumieniu przepisów prawa pracy

poprzez uznanie go za sygnalistę. Poza sformułowaniem powyższych pytań autor

skargi nie uzasadnił wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie na jej

rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

I PSK 80/26

3

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje

postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w

konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją

Sądu Najwyższego.

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności

powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.

Ponadto dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której

rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,

skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest

trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w

zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 14 września 2016 r., V CSK 143/16, LEX nr

2135552; z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, LEX nr 2069457; z 1 grudnia 2015 r.,

I PK 71/15, LEX nr 2021944).

Skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., lecz

ograniczył się jedynie do sformułowania pytań, które dodatkowo zostały oparte na

przepisach, na podstawie których Sądy w sprawie nie mogły orzekać, bowiem w

dniu wyrokowania nie istniały. Ustawa o sygnalistach z 14 czerwca 2024 r. (Dz. U. z

2024 r., poz. 928), na którą powołuje się skarżący, weszła w życie dopiero

25 września 2024 r., a kontestowany w sprawie wyrok został wydany 12 września

2024 r. Dodatkowo skarżący nie uzasadnił prawidłowo wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania poprzez zarysowanie spornych kwestii wraz z

powiązaniem ich z odpowiednią jurydyczną argumentacją.

Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem

nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu

I PSK 80/26

4

Najwyższego i dla rozwikłania, którego dotychczasowe orzecznictwo jest

niewystarczające. W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego, skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale

także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną

argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu

prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu

rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez

Sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty

przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie

art. 390 k.p.c. Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w

taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego

wątpliwości, musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów

prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy

ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście

zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne". Nie można przy

tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli

Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w

podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę

(postanowienie Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14). Tego w

uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zabrakło.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w sprawie nie występuje

powołana przez skarżącego przesłanka przedsądu, wobec czego Sąd Najwyższy

na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 98 § 1 i

11 k.p.c.

[a.ł]

I PSK 80/26

5