Alergia na chrom i kobalt bez renty z choroby zawodowej. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 19 lutego 2024 r., oddalił apelację

ubezpieczonego H.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku

z 21 marca 2022 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji pozwanego

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z 26 maja 2021 r. odmawiającej

mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową.

Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z 20 maja 2021 r. uznała, że ubezpieczony jest

częściowo niezdolny do pracy, ale niezdolność ta nie pozostawała w związku z

chorobą zawodową.

I USK 254/24

2

Istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy ubezpieczony jest niezdolny

do pracy w związku z chorobą zawodową skóry od miesiąca, w którym złożył

wniosek o rentę z ustawy wypadkowej, tj. od lutego 2021 r.

Ubezpieczony pobierał rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w

związku z chorobą zawodową do 30 listopada 2008 r., a następnie z ogólnego

stanu zdrowia. Decyzją z 17 listopada 2015 r. organ rentowy odmówił

ubezpieczonemu prawa do renty z ustawy wypadkowej, z uwagi na brak

niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Wyrokiem z 11 stycznia

2018 r. Sąd Apelacyjny, w sprawie III AUa 2012/17, uznał decyzję organu

rentowego z 17 listopada 2015 r. za prawidłową. Sąd ten zwrócił uwagę, że

ubezpieczony po stwierdzeniu choroby zawodowej pracował przez wiele lat bez

ekspozycji na alergeny. Praca na tym stanowisku nie była pracą poniżej poziomu

posiadanych przez ubezpieczonego kwalifikacji.

Sąd Apelacyjny dopuścił dowód z opinii uzupełniającej biegłej z zakresu

dermatologii M. P. oraz kolejnych biegłych sądowych z zakresu dermatologii i

medycyny pracy na okoliczność ustalenia, czy ubezpieczony był niezdolny do pracy

do pracy po dniu 11 stycznia 2018 r., tj. po dacie wydania wyroku przez Sąd

Apelacyjny w Katowicach, w sprawie III AUa 2012/17; czy nastąpiło istotne

pogorszenie stanu zdrowia ubezpieczonego po dniu 11 stycznia 2018 r., a jeżeli

tak, to na czym zmiana ta polegała, oraz czy to pogorszenie stanu zdrowia czyni

ubezpieczonego niezdolnego do pracy; czy choroba zawodowa był współprzyczyną

niezdolności do pracy ubezpieczonego zgodnie z kwalifikacjami i wykonywanym

zawodem; czy stwierdzona niezdolność do pracy w związku z chorobą zawodową -

mając na uwadze przebieg zatrudnienia, wiek ubezpieczonego - ma charakter

trwały, okresowy, a jeżeli okresowy, to do kiedy przewiduje się jej trwanie?

Biegła sądowa M. P. podtrzymała swoją główną opinię. Biegła podała, że

schorzenie zawodowe skóry nie wymagało hospitalizacji ani włączenia leków

stosowanych w opornych postaciach alergicznego zapalenia skóry. Biegła zwróciła

uwagę, że ubezpieczony legitymował się zdolnością do pracy na stanowisku

specjalisty ds. techniczno-administracyjnych i pozostawał w pracowniczym

zatrudnieniu do 2011 r. Ubezpieczony na tym stanowisku nie był narażony na

kontakt z alergenami. Następnie w okresie od 2009 r. do 2021 r. ubezpieczony

I USK 254/24

3

posiadał prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z

zaburzeniami neurologicznymi. Biegła podkreśliła, że fakt alergii na chrom i kobalt

nie uzasadnia utraty zdolności do pracy, tym bardziej że ubezpieczony świadczył

pracę po stwierdzeniu choroby zawodowej zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami.

Biegła dodała, że u ubezpieczonego widoczna jest poprawa stanu zdrowia

(ustąpienie czynnych zmian zapalnych skóry, analiza dokumentacji medycznej, z

której wynika, że nie było nasilenia choroby, przebyte kąpiele siarczkowe).

Biegła sądowa z zakresu dermatologii K. P. na podstawie dokumentacji

medycznej i po badaniu lekarskim uznała, że ubezpieczony nie jest niezdolny do

pracy w związku ze schorzeniem zawodowym. Biegła dodała, że po dacie wydania

wyroku przez Sąd Apelacyjny (11 stycznia 2018 r.) nie doszło do pogorszenia stanu

zdrowia ubezpieczonego.

Biegły sądowy z zakresu medycyny pracy R. S. na podstawie dokumentacji

medycznej uznał, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy w związku z chorobą

zawodową. Biegły dodał, że nie nastąpiło jakiekolwiek pogorszenie stanu zdrowia

po 11 stycznia 2018 r., bowiem ubezpieczony nie pracował w kontakcie z

alergenami. Biegły zaznaczył, że ubezpieczony mimo stwierdzenia choroby

zawodowej przez wiele lat pracował na stanowisku bez narażenia na czynniki

powodujące/zaostrzające chorobę zawodową skóry.

Organ rentowy nie kwestionował opinii biegłych sądowych. Organ rentowy

dodał, że w dobie XX wieku możliwe są implanty niezawierające chromu i kobaltu.

Ubezpieczony nie zgodził się z opiniami biegłych sądowych. Ubezpieczony

wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii neurochirurga i alergologa na

okoliczność ustalenia niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową.

Na uzasadnienie wniosku ubezpieczony podał, że nie może poddać się zabiegowi

chirurgicznemu kręgosłupa, z uwagi na to, że implanty zawierają chrom i kobalt.

Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw, aby kwestionować rzetelność i

prawidłowość sporządzonych przez biegłych opinii, które stanowiły podstawę

faktyczną wydania zaskarżonego wyroku. Opinie te zostały wydane przez biegłych

o specjalnościach adekwatnych do schorzenia zawodowego ubezpieczonego.

Opinie te potwierdzają, że ubezpieczony nie utracił zdolności do pracy w związku z

chorobą zawodową.

I USK 254/24

4

Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną przez

ubezpieczonego, w której „w zakresie przywołanej wyżej podstawy skargi

kasacyjnej podstawą przyjęcia do rozpoznania jest zastosowanie art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c. Zdaniem ubezpieczonego złożona skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie

do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności. W niniejszej sprawie w ocenie

pozwanego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ doszło do

kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa przez Sąd II instancji. Naruszenie

to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło ubezpieczonego realnej

możliwości wykazania istotnych faktów, z których wywodził on skutki prawne.

Wskazuję, iż ubezpieczony już na etapie odwołania z dnia 14 czerwca 2021 r.

wskazywał okoliczności (wyprysk alergiczny, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa,

konieczność operacji z użyciem uczulających ubezpieczonego implantów), które, o

ile zostałyby uznane za wykazane, pozwalałyby na uznanie, iż ubezpieczony jest

częściowo lub całkowicie niezdolny do pracy z powodu choroby zawodowej”.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie od odwołującego na rzecz

organu rentowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów

zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest

sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w

kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z

oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest

mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.

I USK 254/24

5

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do

rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia

zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i

przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w

szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu z

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od

podstaw kasacyjnych, wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu

prawa (procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości

prowadzi do stwierdzenia, że objęte skargą orzeczenie jest wadliwe i dlatego

skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie wniosku oparte na tej przesłance wymaga przedstawienia

argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego naruszenia

powołanych w skardze przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez

merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004,

Nr 3, poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia 2011 r.,

IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia,

choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych, nie może

być też sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności.

Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów dostatecznych dla uznania, że

skarżący skutecznie wykazał, iż w sprawie zachodzi powołana przesłanka z

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Skarżący nie przedstawił na czym miało polegać naruszenie konkretnego

przepisu prawnego, oraz nie przedstawił argumentacji wskazującej, dlaczego miało

to prowadzić do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Treść

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje

natomiast, że skarżący w rzeczywistości neguje ustalenia faktyczne poczynione na

etapie postępowania rozpoznawczego. Tymczasem, pod pretekstem

I USK 254/24

6

kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego nie można zmierzać do

podważenia dokonanej w sprawie oceny dowodów (zob. np. postanowienie SN

z 9 sierpnia 2018 r., II PK 213/17). Wskazać trzeba, że zarzut naruszenia art. 233 §

1 k.p.c., w aktualnym stanie prawnym, nie może stanowić skutecznej podstawy

kasacyjnej.

W ramach kontroli kasacyjnej Sąd Najwyższy nie kontroluje samej oceny

dowodów, a jedynie jej legalność. Można bowiem zakwestionować sposób zebrania

materiału dowodowego z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie

dowodowe. W takim wypadku obowiązkiem skarżącego jest przytoczenie tych

przepisów i wyjaśnienie, jaki wpływ na treść rozstrzygnięcia miało to naruszenie.

Zgodnie bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być

zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest

bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).

Właśnie w zakresie ustaleń faktycznych Sąd Apelacyjny wypowiedział się

jasno i precyzyjnie, dokonując jednocześnie oceny zarzutów podnoszonych w

apelacji. Sąd wskazał, że "nie znalazł podstaw, aby kwestionować rzetelność i

prawidłowość sporządzonych przez biegłych opinii, które stanowiły podstawę

faktyczną wydania zaskarżonego wyroku. Opinie te zostały wydane przez biegłych

o specjalnościach adekwatnych do schorzenia zawodowego ubezpieczonego.

Opinie te potwierdzają, że ubezpieczony nie utracił zdolności do pracy w związku z

chorobą zawodową".

Zatem tak skonstruowany wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, nie może być uznany za prawidłowy, co powoduje, że skarga, w

ramach przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie mogła zostać przyjęta

do rozpoznania.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 39821

k.p.c., zważając na przedmiot i wynik sprawy oraz niepowodzenie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

[a.ł]

I USK 254/24

7