Członek zarządu za składki spółki. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z 16 stycznia 2024 r., oddalił apelację

P. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 28 stycznia 2020 r., który oddalił

odwołanie P. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie

z 30 października 2018 r., stwierdzającej odpowiedzialność E. Z. za zobowiązania

składkowe S. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

Przedmiot sporu w sprawie dotyczył odpowiedzialności majątkowej za

zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialności powstałe z tytułu

nieopłaconych składek ubezpieczeniowych, przyjętej przez organ rentowy w

I USK 274/24

2

zaskarżonej decyli na podstawie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383) w zw. z art. 31 i 32

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst

jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1230). Główny zakres sporu dotyczył nieprawidłowo

ocenionej sytuacji finansowej S. P. sp. z o.o. w okresie objętym decyzją, braku

skutecznej egzekucji z majątku spółki, przesłanki egzoneracyjnej związanej z

brakiem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, w tym momentu

właściwego na zgłoszenie tego wniosku oraz zawinienia członka zarządu, a

ponadto kwestii ponoszenia odpowiedzialności przez członka zarządu za

zadłużenie składkowe spółki z majątku objętego ustawową wspólnością małżeńską

(majątku wspólnego odwołujących się małżonków).

Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne

odnoszące się do przesłanek przeniesienia odpowiedzialności za zaległości

składkowe spółki na członka jej zarządu, które zostały zaprezentowane przez Sąd

Okręgowy w obszernych pisemnych motywach zaskarżonego wyroku (por. wyroki

Sądu Najwyższego: z 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAP 1999/24/776; z 22

lutego 2010 r., I UK 233/09 oraz z 24 września 2009 r., II PK 58/09).

Wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną wniesioną przez P. Z.,

w której wskazano, że „skarga kasacyjna w niniejszej sprawie jest oczywiście

zasadna. Przywołane w skardze okoliczności świadczą o tym, że w niniejszej

sprawie bez wątpienia wystąpiły uchybienia, na które powołuje się skarżący, a

jednocześnie rodzaj i zakres tych uchybień świadczy o tym, że miały one

decydujący wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Oddalenie apelacji

odwołującego się stanowi niewątpliwe naruszenie wskazanych w skardze regulacji.

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia powołanych w petitum przepisów, a

naruszenie tych przepisów jest łatwo zauważalne bez konieczności wgłębiania się

w tekst przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia. W ocenie skarżącego

naruszenie prawa materialnego w sprawie nie budzi wątpliwości, pozostaje

oczywiste i daje się stwierdzić przy wykorzystaniu podstawowego instrumentarium

prawniczego - poprzez zwyczajne sięgnięcie do treści wymienionych przez

skarżącego uregulowań”.

I USK 274/24

3

W odpowiedzi na skargę kasacyjna organ rentowy wniósł „o oddalenie skargi

kasacyjnej jako bezzasadnej; o zasądzenie od strony na rzecz organu rentowego

kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie przedstawia zasadnej podstawy

przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Skarżący nie wykazuje, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona – art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko

powołania się na to, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również

wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący

powinien wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności

skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona

w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego

przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna

jest oczywiście zasadna. Skarżący powinien więc wykazać kwalifikowaną postać

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, czyli oczywistej

wadliwości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej.

Skarżący poprzestaje we wniosku na zarzutach „wystąpienia uchybień” i

naruszeniu prawa procesowego, co nie jest wystarczające do stwierdzenia, że

spełnia się szczególna podstawa przedsądu. Podkreśla się to, gdyż skargę

kasacyjną wnosi się od prawomocnego orzeczenia Sądu drugiej instancji, które ma

podstawę materialną i faktyczną. Sąd Najwyższy nie jest kolejną, zwykłą instancją

odwoławczą. We wniosku brak jest zarzutów naruszenia przepisów prawa

materialnego. Zarzuty podstaw kasacyjnych stanowią odrębną część skargi

kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.), podlegają rozpoznaniu dopiero po

przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, dlatego nie zastępują brakujących

zarzutów szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako

jedyna podstawa przedsądu ma na uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu

jej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarga kasacyjna może być zasadna ze

I USK 274/24

4

względu na zarzuty podstaw kasacyjnych (art. 39814 k.p.c. a contrario). Jednak w

aspekcie warunków podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. znaczenia ma

dopiero aż oczywista zasadność wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, co nie zostało w nim wykazane.

Podkreślenia wymaga także, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i

jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione.

Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd

Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych

elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 maja 2022 r., I USK 434/21, Legalis nr

2740849).

Zauważyć należy, że o wyniku sprawy decyduje prawo materialne. Skoro

miarą oceny zasadności skargi kasacyjnej są zarzuty podstaw kasacyjnych z

art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., to miara ta jest tym bardziej aktualna w odniesieniu do

zarzutów szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 108 k.p.c. w zw. z

art. 39821 k.p.c., zważając na wynik sprawy, dotychczasowe obciążenie skarżącego

kosztami postępowania i niepowodzenie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

[a.ł]