Okresy pracy we Francji bez dokumentów. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

W wyroku z 21 maja 2025 r., sygn. akt III AUa 4/25, Sąd Apelacyjny w

Lublinie – w sprawie z odwołania J.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń

Społecznych Oddziałowi w Lublinie o rekompensatę z tytułu wykonywania pracy w

szczególnych warunkach – oddalił apelację odwołującej się od wyroku Sądu

Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie z 27 listopada

I USK 630/26

2

2024 r., sygn. akt VIII U 2528/22, w którym Sąd Okręgowy oddalił odwołania J. S.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie z 19

października 2022 r. i 28 listopada 2022 r.

Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołująca się zaskarżyła skargą

kasacyjną. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

oparto na przyczynach przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w

art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. W ocenie skarżącej jej skarga jest oczywiście

uzasadniona - zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza przepisy

postępowania art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., ponieważ Sąd drugiej instancji nie

rozpoznał wszystkich zarzutów apelacyjnych podniesionych przez odwołującą się w

apelacji, a więc doszło do nieprawidłowej kontroli apelacyjnej Sądu drugiej instancji.

Wskazano na potrzebę wykładni przepisów prawa w zakresie wyjaśnienia

kwestii, czy biorąc pod uwagę treść art. 2 pkt 5 oraz art. 21 ust. 1 ustawy o

emeryturach pomostowych możliwe jest doliczenie do stażu pracy w warunkach

szczególnych także tych okresów, które nie zostały potwierdzone dokumentami, a

wynikają wyłącznie z zeznań strony, jak również nie mogą zostać oszacowane

dokładne daty zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o: - wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie

na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Lublinie kosztów

postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych; względnie - w

przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – o: oddalenie skargi

kasacyjnej i zasądzenie na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w

Lublinie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna odwołującej się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

I USK 630/26

3

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty

świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie

kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 §

1 pkt 2 k.p.c.) oraz twierdzeniem, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że strona skarżąca wykazała

istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt

2 i 4 k.p.c.

Skarżąca – opierając wniosek o przyjęcie jego skargi do rozpoznania na

przyczynie przyjęcia skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. –

powinna nie tylko określić, które przepisy wymagają wykładni, ale także wskazać,

na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów

wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości.

Konieczne jest opisanie tych wątpliwości, wskazanie argumentów, które prowadzą

do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji

interpretacyjnej. Jeżeli zaś skarżący powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie

sądowym, to zobowiązany jest przytoczyć te rozbieżne orzeczenia Sądów, przy

czym musi wykazać, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej

wykładni przepisu albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji

sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu

Najwyższego. Chodzi przy tym o rozbieżności w wykładni przepisu prawa, a nie o

rozbieżności w jego zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele,

jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej,

skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez

Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienie Sądu

Najwyższego z 20 stycznia 2026 r., I USK 206/26, LEX nr 4014732).

Uzasadnienie wniosku koncentruje się w swoich założeniach na prostej

negacji podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji w

I USK 630/26

4

zakresie oceny dokonanych w sprawie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Zgodnie

z art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie

nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Z podstawy faktycznej

zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie wynika, że po zsumowaniu,

łącznie okres zatrudnienia wnioskodawczyni w szpitalach we Francji wyniósł 10

miesięcy i 3 dni. Twierdzenie skarżącej, że okres pracy w szczególnych warunkach

był dłuższy, jest gołosłowne i nie ma oparcia w dowodach zgromadzonych w

sprawie. Skarżąca nie wskazała konkretnych czasokresów pracy we Francji,

których zaliczenia domaga się do stażu pracy w szczególnych warunkach.

Sąd ustalił, że okres pracy w warunkach szczególnych skarżącej wyniósł 13

lat 11 miesięcy i 14 dni. Uwzględniając okres pracy w szczególnych warunkach na

terenie Francji, ogólny staż pracy w szczególnych warunkach wyniósł 14 lat 9

miesięcy i 17 dni. Powyżej przedstawione ustalenia stanowiły płaszczyznę

subsumcyjną przepisów prawa materialnego – między innymi art. 21 ustawy z dnia

19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych i stwierdzenia przez Sąd braku

prawa skarżącej do spornego w sprawie świadczenia – prawa do rekompensaty z

tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Skarżąca – poza prostym

zaprzeczeniem podstawie zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji – nie

przedstawia – w uzasadnieniu wniosku – przekonującej jurydycznej argumentacji,

którą wykazałaby, że istnieje przyczyna przyjęcia skargi do rozpoznania określona

w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista

zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest

oczywiście uzasadniona. Podczas gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej

podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi

na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest

wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w

I USK 630/26

5

szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. W judykaturze podkreśla się, że

przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste

naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz

sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego

orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu

(przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2023 r., I USK 163/22,

LEX nr 3570640; 3 listopada 2025 r., III USK 151/24, LEX nr 3938651; 16 grudnia

2025 r., I USK 44/25, LEX nr 4003958; 17 grudnia 2025 r., II USK 127/25, LEX nr

3987252). Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym nie prowadzi postępowania

dowodowego, wobec ograniczeń wynikających z art. 3983 § 3 k.p.c. (postanowienie

Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2026 r., I PSK 19/26, LEX nr 4014737).

W rozpatrywanej sprawie stan taki nie występuje. Brakuje w uzasadnieniu

wniosku odpowiedniego wywodu zawierającego argumentację, którą skarżąca

wykazałaby walor oczywistej zasadności jej skargi kasacyjnej w rozumieniu

przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd drugiej instancji rozpoznawał apelację

skarżącej od wyroku Sądu pierwszej instancji z zachowaniem reguł określonych w

art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. Skarżąca - poprzestając na gołosłownym twierdzeniu o

nieprawidłowej kontroli apelacyjnej Sądu drugiej instancji - nie wskazuje, które to

zarzuty jej apelacji zostały pominięte przez Sąd drugiej instancji. Tymczasem Sąd

drugiej instancji – w ocenie zasadności dochodzonego w sprawie roszczenia –

uwzględnił całość materiału dowodowego sprawy, rozpoznając apelację skarżącej

w ramach określonych przez art. 382 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (punkt

pierwszy). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim niniejszego postanowienia

ma podstawę w art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c.

[a.ł]

I USK 630/26

6