Wybory do KRS i wypowiedzi sędzi SN nie wystarczyły do jej wyłączenia

Pismem z 28 października 2026 r. obrońca sędziego X. Y. na podstawie art. 41 § 1 i

2 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., stosowanych odpowiednio w postępowaniu w przedmiocie

zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, w zw. z art. 45

ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 (EKPC), art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE oraz art.

47 akapit drugi KPP UE, wniósł o:

1. wyłączenie Marii Szczepaniec od udziału w sprawie z wniosku prokuratora

o zezwolenie na pociągnięcie Obwinionego do odpowiedzialności karnej,

prowadzonej przez Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn.

akt I ZI 19/22, z uwagi na istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogą one wywołać

I ZO 187/26

2

uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie, a to - z każdej

z poniższych, odrębnych i samodzielnych przyczyn:

-

konfliktu Marii Szczepaniec z Krajową Radą Sądownictwa, której członkinią

jest żona Obwinionego – X.1 Y.1 - wynikającego z bezpośredniej rywalizacji obu

kandydatek w wyborach do KRS w 2026 r. oraz z publicznego sporu KRS z Izbą

Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, którą kieruje Maria Szczepaniec;

-

publicznych, skrajnie ostrych wypowiedzi Marii Szczepaniec,

dyskredytujących sędziów kwestionujących skutki zmian w wymiarze

sprawiedliwości po 2017 r., do których należy Obwiniony jako członek

Stowarzyszenia „[…]”;

-

zestawienia udziału Marii Szczepaniec w składzie orzekającym z wyjątkową,

niespotykaną w sprawach niedotyczących sędziów aktywnością Wydziału Spraw

Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, w niniejszej sprawie, co mogłoby prowadzić do

jaskrawego naruszenia zasady bezstronności;

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych

w uzasadnieniu i w wykazie załączników, na okoliczności tam wskazane;

3. rozpoznanie niniejszego wniosku bez udziału Marii Szczepaniec, w tym bez

jej udziału w czynnościach związanych z wyznaczeniem składu rozpoznającego

wniosek oraz powstrzymanie się przez nią - do czasu rozstrzygnięcia wniosku - od

wszelkich czynności w sprawie poza czynnościami niecierpiącymi zwłoki (art. 42

k.p.k.);

4. niezwłoczne poinformowanie obrońcy (w drodze pisemnej lub elektronicznej)

o imionach i nazwiskach osób wyznaczonych do rozpoznania niniejszego wniosku,

w celu umożliwienia ewentualnego złożenia wniosku o ich wyłączenie.

W uzasadnieniu wniosku adw. M.G., wskazał, że: „wniosek jest oparty na

trzech niezależnych od siebie podstawach, z których każda - również samodzielnie -

uzasadnia jego uwzględnienie:

-

po pierwsze, Maria Szczepaniec kandydowała w 2026 r. do Krajowej Rady

Sądownictwa, z poparciem stowarzyszenia „[…]” kierowanego przez Ł.P., i nie

została wybrana; w tych samych wyborach do KRS wybrana została żona

Obwinionego – X.1 Y.1, sędzia Sądu Okręgowego w [...], która zasiada obecnie w

organie konstytucyjnym pozostającym w ostrym, publicznym sporze z Izbą

Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego i z samą Marią Szczepaniec;

I ZO 187/26

3

-

po drugie, niezależnie od zasiadania żony Obwinionego w KRS, Maria

Szczepaniec wielokrotnie i w sposób skrajnie ostry wypowiadała się publicznie na

temat sędziów kwestionujących skutki zmian w wymiarze sprawiedliwości po 2017

r., do których należy Obwiniony - członek Stowarzyszenia „[…]” i sygnatariusz apelu

o wykonanie orzeczeń trybunałów europejskich - co stawia ją na przeciwległym

biegunie sporu o praworządność, w którym Obwiniony jest wyraźnie

identyfikowalnym uczestnikiem;

- po trzecie, udział Marii Szczepaniec w składzie orzekającym, w zestawieniu

z wyjątkową aktywnością Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej

w niniejszej sprawie, mógłby prowadzić do jaskrawego naruszenia zasady

bezstronności;

4. Wniosek nie zawiera twierdzenia, że Maria Szczepaniec z pewnością nie

byłaby w tej sprawie bezstronna. Instytucja z art. 41 § 1 k.p.k. nie wymaga wykazania

rzeczywistej stronniczości sędziego. Wystarcza wykazanie okoliczności, które

obiektywnie mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności - a więc

okoliczności, które w odbiorze rozsądnego obserwatora podważają zaufanie do tego,

że sprawa zostanie rozstrzygnięta wyłącznie na podstawie prawa i dowodów.

W sprawie, której przedmiotem jest ewentualne uchylenie immunitetu sędziowskiego

i zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, wymaganie to

ma znaczenie szczególne.”

Wnioskodawca uznał, że rozsądny, obiektywny i postronny obserwator nie

mógłby uznać, że Maria Szczepaniec zachowuje wobec obwinionego wymagany

dystans i neutralność. Ewentualna uchwała zezwalająca na pociągnięcie

obwinionego do odpowiedzialności karnej, wydana z jej udziałem, byłaby

nieuchronnie postrzegana jako element sporu, w którym Maria Szczepaniec jest

stroną - sporu z KRS, z żoną obwinionego i z całym środowiskiem sędziów, do

którego obwiniony należy. Nie dałoby się wówczas utrzymać, że sprawiedliwości

stało się zadość w sposób widoczny dla społeczeństwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec nie jest zasadny.

Wątpliwości co do bezstronności SSN Marii Szczepaniec, wyznaczonej do

składu orzekającego w sprawie o sygn. akt I ZI 19/22, wnioskodawca upatrywał

w okolicznościach: braku wyboru SSN Marii Szczepaniec do KRS, w sytuacji gdy

wybory te wygrała żona sędziego X. Y.; wielokrotnego i skrajnie ostrego

I ZO 187/26

4

wypowiadania się SSN Marii Szczepaniec na temat sędziów kwestionujących zmiany

w wymiarze sprawiedliwości po 2017 r.; udziału SSN Marii Szczepaniec w

rozpoznaniu sprawy I ZI 19/22, w zestawieniu z wyjątkową aktywnością Wydziału

Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej w niniejszej sprawie.

Uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego zachodzi wówczas,

gdy sędzia swój pogląd ujawnia przed rozpoznaniem sprawy lub w trakcie jej

rozpoznawania, wyraźnie zmierzając w kierunku potwierdzenia swojej pierwotnej

oceny sprawy, lub wyraża swój stosunek do strony (zob. wyroki Sądu Najwyższego

z: 31 maja 1985 r., V KRN 333/85; 27 stycznia 1971 r., III KR 213/70; z 8 lutego 2011

r., V KK 227/10; postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 2008 r., III KK

73/08).

Obrońca sędziego X. Y. nie wykazał, aby sędzia SN Maria Szczepaniec była

uprzedzona w stosunku do niego, jak również nie wykazał, aby dokonała publicznej

oceny sprawy o sygn. akt I ZI 19/22, która świadczyłaby o jej nastawieniu do sprawy

lub osób w niej uczestniczących.

Zauważyć trzeba, że okoliczności, na których oparty jest wniosek dotyczą

ogólnych wypowiedzi SSN Marii Szczepaniec, które nie stanowiły personalnego

ataku na sędziego X. Y. a także jego małżonkę. Wnioskodawca nadaje

wypowiedziom medialnym oraz faktom znaczenie, którego nie mają. Okoliczności,

na których oparty jest wniosek mają charakter ogólny i nie są bezpośrednio związane

ze sprawą o sygn. akt I ZI 19/22, w której SSN Maria Szczepaniec jest sprawozdawcą.

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]