Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
II CSKP 776/23
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział II
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
29 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
Zasądzono
10 557 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Dom na działce kupionej przed ślubem. SN oddalił skargę uczestnika w podziale majątku

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Wnioskodawczyni i uczestnik spierali się o podział majątku wspólnego po rozwiązaniu małżeństwa, w tym o rozliczenie nakładów na dom wybudowany na gruncie uczestnika oraz o skutki umowy o zwolnienie z długu z 10 lipca 2014 r.

Ustalenia sądu

Sąd Okręgowy ustalił, że nakłady na budowę domu pochodziły częściowo z majątku wspólnego, a małżonkowie finansowali budowę także z bieżących dochodów. Twierdzenia uczestnika dotyczące wysokości nakładów i spłaty długów Sąd Najwyższy uznał za zarzuty kwestionujące ustalenia faktyczne, których nie można badać w skardze kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną uczestnika i zasądził od niego na rzecz wnioskodawczyni 5400 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie powoływały art. 13 § 2 k.p.c., a zarzut prawa materialnego dotyczący umowy o zwolnienie z długu nie wskazywał konkretnego przepisu i nie wyjaśniał związku z podziałem. Część zarzutów dotyczyła ustaleń faktycznych, które wiążą Sąd Najwyższy.

Dla firm

W skardze kasacyjnej od postanowienia wydanego w sprawie nieprocesowej, np. o podział majątku wspólnego, trzeba wskazać art. 13 § 2 k.p.c., jeśli zarzuty dotyczą przepisów o procesie. Bez tego Sąd Najwyższy nie może ocenić ich trafności.

Więcej o sprawie

Uczestnik zarzucał sądowi błędne ustalenie nakładów z majątku wspólnego na dom oraz skutki umowy o zwolnienie z długu z 10 lipca 2014 r. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były sformułowane wadliwie, bo pominięto w nich art. 13 § 2 k.p.c.

Niewątpliwie bowiem małżonkowie finansowali budowę także z bieżących dochodów.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
Zasądzono
10 557 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział II
Sygnatura
II CSKP 776/23

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

II CSKP 776/23

POSTANOWIENIE

29 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Krzysztof Grzesiowski (przewodniczący)

SSN Beata Janiszewska (sprawozdawca)

SSN Maciej Kowalski

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 29 stycznia 2026 r. w Warszawie

skargi kasacyjnej R.D.

od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie

z 11 maja 2022 r., II Ca 1406/20,

w sprawie z wniosku E.D.

z udziałem R.D.

o podział majątku wspólnego,

1. oddala skargę kasacyjną,

2. zasądza od R.D. na rzecz E.D. 5400 (pięć tysięcy czterysta)

złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Beata Janiszewska Krzysztof Grzesiowski Maciej Kowalski

[J.T.]

II CSKP 776/23

2

Uzasadnienie

W sprawie z wniosku E.D., prowadzonej z udziałem R.D., Sąd Rejonowy

Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie ustalił skład majątku wspólnego

uczestników (punkt I, podpunkty od 1 do 53), ustalił, że strony dokonały nakładów

z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika w kwocie 1 080 383,27 zł

oraz nakładów na majątek osobisty wnioskodawczyni w kwocie 3590,67 zł (punkt II),

ustalił,

że

uczestnik

dokonał

spłaty

wspólnych

długów

w kwocie 3335 zł (punkt III). Sąd dokonał także szczegółowo opisanego podziału

majątku wspólnego uczestników postępowania (punkt IV), zasądził od uczestnika

na rzecz wnioskodawczyni tytułem dopłaty kwotę 425 620,76 zł płatną w terminie

roku od uprawomocnienia się postanowienia (punkt V), zasądził

od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika 10 556,78 zł (punkt VI), oddalił pozostałe

wnioski, w tym o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym (punkt VII),

i orzekł o kosztach postępowania (punkty VIII oraz IX).

Na skutek apelacji obu stron Sąd Okręgowy w Szczecinie zmienił

postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że: ustalił, iż strony dokonały

nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika w kwocie

724 011,01 zł (w miejsce kwoty 1 080 383,27 zł) oraz nakładów na majątek

osobisty wnioskodawczyni w kwocie 21 115,48 zł – w miejsce kwoty 3590,67 zł

(punkt 1 a); ustalił, że uczestnik dokonał spłaty wspólnych długów w kwocie

31 994,03 zł – w miejsce kwoty 3335 zł (punkt 1 b); zmienił kwotę dopłaty

z 425 620,76 zł na 334 621,34 zł i wskazał odmienne terminy płatności (punkt 1 c),

a także zmienił zasądzoną od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwotę

z 10 556,78 zł na 10 559,95 (punkt 1 d). W pozostałym zakresie apelację

uczestnika oddalono (punkt 2); Sąd drugiej instancji orzekł też o kosztach

postępowania apelacyjnego (punkt 3).

W sprawie ustalono, w zakresie istotnym dla oceny skargi kasacyjnej,

że uczestnicy od 24 kwietnia 2004 r. pozostawali w związku małżeńskim,

rozwiązanym 30 października 2014 r., oraz że 3 kwietnia 2013 r. ustalona została

między nimi rozdzielność majątkowa z datą wsteczną od 30 kwietnia 2010 r.

II CSKP 776/23

3

Uczestnik, jeszcze przed zawarciem małżeństwa, zawarł umowę kredytu,

a pozyskane środki przeznaczył na nabycie nieruchomości i częściowo koszty

budowy domu. Na nieruchomości małżonkowie zbudowali następnie dom;

zaciągnęli kredyt na spłatę wcześniej powstałego zadłużenia uczestnika

oraz na budowę domu. W sprawie poczyniono szczegółowe ustalenia związane

z kredytami zaciąganymi wspólnie przez małżonków, w tym na budowę

wspomnianego domu, a także ustalenia w przedmiocie spłat tych kredytów.

Po ustaniu wspólności majątkowej wnioskodawczyni nie uczestniczyła we

wspomnianych spłatach.

W dniu 10 lipca 2014 r. między jednym z banków a wnioskodawczynią

została zawarta umowa o zwolnienie z długu istniejącego z tytułu umowy kredytu,

wskutek czego jedynym kredytobiorcą banku stał się uczestnik postępowania.

Kwota zwolnienia wynosiła 220 557,26 zł. W sprawie ustalono również wartość

nieruchomości nabytej przez uczestnika jeszcze przed małżeństwem: według stanu

i cen obecnych na 1 416,512 zł, w tym wartość gruntu 390 841 zł, a także wartość

nakładów na budowę i wykończenie domu w okresie trwania małżeństwa: według

stanu i cen obecnych na 761 458,70 zł wg zasad kosztowych, a przy uwzględnieniu

stopnia zużycia – na 611 464,21 zł. Po dacie ustania wspólności majątkowej

uczestnik dokonał dalszych nakładów o wartości 118 021,37 zł wg

zasad kosztowych.

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, w zakresie

istotnym dla oceny zasadności skargi kasacyjnej, że nakłady przeznaczone

na budowę domu na nieruchomości uczestnika pochodziły z majątku wspólnego,

wobec czego podlegały one rozliczeniu. Budowa ta była finansowana kredytami;

skoro małżonkowie kredyt zaciągnięty przez uczestnika przed zawarciem

małżeństwa spłacili kredytem zaciągniętym wspólnie, to, zdaniem Sądu

Okręgowego, Sąd Rejonowy niezasadnie zawyżył kwotę nakładów poczynionych

z majątku wspólnego na majątek uczestnika przez to, że „niejako podwójnie”

uwzględnił te same nakłady – raz w ramach spłaty kredytu, a drugi raz jako nakłady

budowalne, podczas gdy prace budowlane sfinansowane zostały z kredytu

zaciągniętego przecz uczestnika, a spłaconego przez małżonków ze wspólnie

zaciągniętego przez nich kredytu.

II CSKP 776/23

4

Jednocześnie jednak Sąd Okręgowy nie zgodził się ze

stanowiskiem uczestnika, by wysokość nakładów na budowę domu obliczać

wyłącznie z uwzględnieniem wydatków na spłatę kredytów i pożyczek. Niewątpliwie

bowiem małżonkowie finansowali budowę także z bieżących dochodów.

Uczestnik wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego,

zarzucając naruszenie przepisów postępowania: (1) 387 § 21 pkt 1 w zw. z art. 382

i art. 391 § 1 k.p.c., (2) art. 382 w zw. z art. 391 § 1, art. 229, art. 230 i art. 231

k.p.c., (3) art. 227 k.p.c., (4) art. 232 w zw. z art. 3 k.p.c. i art. 6 k.c., (5) art. 384

w zw. z art. 245 w zw. z art. 229 i art. 230 k.p.c., oraz przepisów prawa

materialnego (6) art. 43 § 1 i 2, art. 45 § 1 i art. 46 k.r.o. w zw. z art. 567 § 1 i 3

oraz art. 684 k.p.c., a także (7) art. 95 pr.bank. w zw. art. 65 § 1 i 2 oraz art. 6 k.c.

Pierwszy zarzut odnosił się do sposobu sporządzenia uzasadnienia

zaskarżonego orzeczenia, drugi dotyczył nieustalenia określonych faktów na

podstawie wskazanych przez uczestnika dowodów, trzeci – błędnego ustalenia

wysokości nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, a czwarty i piąty –

błędnego nieustalenia faktów w sposób bezdowodowy.

Z kolei wymienione wyżej zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczyły

odpowiednio, w zarzucie szóstym: błędnej wykładni przytoczonych wyżej przepisów

„w odniesieniu do ustalenia wartości nakładów z majątku wspólnego stron

na majątek osobisty uczestnika postępowania, nie ustalenia (ewentualnie

nieprawidłowego) ustalenia faktycznej wartości nakładów z majątku wspólnego

na majątek osobisty uczestnika (pkt 1 a) postanowienia Sądu Okręgowego w zw.

z pkt II postanowienia Sądu Rejonowego), nie ustalenia i nie uwzględnienia

nakładów dokonanych przez uczestnika postępowania z majątku osobistego

na zakup nieruchomości, budowę domu, utrzymanie nakładów na dotychczasowym

poziomie, na spłatę wspólnych długów stron postępowania, a w konsekwencji

nieprawidłowego ustalenia obowiązku dopłaty na rzecz wnioskodawczyni kwoty

wskazanej w pkt 1 c) postanowienia Sądu Okręgowego w zw. z pkt

V postanowienia Sądu Rejonowego)”, a w zarzucie siódmym: niezastosowania

art. 95 pr.bank. w zw. art. 65 § 1 i 2 oraz art. 6 k.c., a przez to błędnego ustalenia

charakteru umowy o zwolnienie z długu z 10 lipca 2014 r., nieuprawnionego

II CSKP 776/23

5

zakwestionowania kwoty tego zwolnienia i konsekwencji tej umowy dla

niniejszej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

Wszystkie zarzuty naruszenia przepisów postępowania (1-5) zostały

sformułowane w sposób nieprawidłowy. Przytoczone przez skarżącego regulacje,

dotyczące wyłącznie postępowania procesowego, nie zostały bowiem powiązane

z art. 13 § 2 k.p.c., który pozwala na odpowiednie stosowanie przepisów o procesie

w innych rodzajach postępowań unormowanych w Kodeksie postępowania

cywilnego, w tym w postępowaniu nieprocesowym, w sprawie o podział

majątku wspólnego.

Niewskazanie w zarzutach art. 13 § 2 k.p.c. nie może być pominięte w toku

oceny zasadności skargi kasacyjnej, ponieważ Sąd Najwyższy jest związany

podstawami skargi i nie może wykroczyć poza te podstawy (art. 39813 § 1

in principio k.p.c., tu: w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Nie jest także dopuszczalne

uzupełnianie przez Sąd Najwyższy zarzutów kasacyjnych o przepisy pominięte

przez stronę lub uczestnika postępowania (zob. postanowienie SN z 4 lipca 2024 r.,

II CSKP 1989/22).

W celu zadośćuczynienia wymaganiu z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. konieczne

jest zatem precyzyjne wskazanie, które przepisy, oznaczone numerem artykułu

(paragrafu, ustępu) aktu prawnego, zostały naruszone, oraz wyjaśnienie, na czym

polegało dane naruszenie, oraz jakie następstwa wywołało dla wyniku sprawy (zob.

postanowienie SN z 19 września 2023 r., I CSK 5304/22). Nieprzywołanie

wszystkich przepisów, które składają się na normę postępowania naruszoną przez

sąd, uniemożliwia uznanie danego zarzutu za skuteczny. Dotyczy to także

art. 13 § 2 k.p.c. (zob. postanowienia SN z 18 stycznia 2017 r., V CSK 205/16,

z 14 października 2024 r., I CSK 2784/23, a także z 6 grudnia 2024 r.,

II CSKP 2181/22).

Konieczność wskazania w podstawie kasacyjnej art. 13 § 2 k.p.c.

w tych przypadkach, w których skarga wniesiona w sprawie nieprocesowej dotyczy

naruszenia przepisów o procesie, wynika nie tylko z właściwego dla skargi

II CSKP 776/23

6

kasacyjnej formalizmu oraz związania Sądu Najwyższego podstawami skargi.

Postępowanie nieprocesowe w wielu elementach różni się od procesu, więc liczne

dotyczące go regulacje nie mogłyby być bezpośrednio stosowane, jako

nieadekwatne do istoty postępowania nieprocesowego oraz do szczegółowych

rozwiązań wynikających z art. 506 i n. k.p.c. Na podstawie odesłania zawartego

w art. 13 § 2 k.p.c. sąd jest z jednej strony zobowiązany do weryfikacji, czy dane

przepisy o procesie powinny być stosowane do innych rodzajów postępowań,

a z drugiej strony – dzięki dyrektywie odpowiedniego stosowania – jest uprawniony

do przyjęcia, że określona regulacja będzie stosowana wprost, z modyfikacjami

odpowiadającymi zasadom postępowania nieprocesowego albo niestosowana

w ogóle. Sąd uzyskuje zatem kompetencję do działalności w istocie prawotwórczej,

która bez zastosowania art. 13 § 2 k.p.c. nie miałaby podstaw prawnych.

Zakres odesłania został w art. 13 § 2 k.p.c. określony szeroko, gdyż dotyczy

„przepisów o procesie”, czyli nominalnie art. 15-50539 k.p.c. W tak ujętym zakresie

sąd w sprawie o podział majątku wspólnego jest zobligowany do rozważenia,

czy konkretne unormowanie przystaje do postępowania nieprocesowego,

a zarazem – czy kwestia normowana przez przepis, który ma być stosowany

w sposób odpowiedni, nie została uregulowana w sposób odmienny przez przepisy

dotyczące postępowania nieprocesowego. W takim bowiem przypadku

zastosowanie znajdują przepisy rodzime dla postępowania nieprocesowego.

Ograniczenie dotyczące niestosowania wówczas w sposób odpowiedni przepisów

objętych odesłaniem ma charakter uniwersalny, gdyż wynika z istoty odesłania.

W omawianym przypadku znalazło jednak również wyraz wprost w art. 13 § 2

in fine k.p.c., który stanowi, że przepisy o procesie stosuje się odpowiednio

do innych rodzajów postępowań, „chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej”.

Po rozstrzygnięciu, że określone unormowanie powinno być stosowane

w sposób odpowiedni (z uwagi na to, że nie zostało „wyparte” przez przepis

szczególny), konieczne jest rozważenie, jakiego rodzaju stosowanie danego

przepisu jest w danym przypadku „odpowiednie”. Efektem takiego wnioskowania

może być niejednokrotnie konieczność istotnej modyfikacji normy wywodzonej

z przepisu zawartego w Księdze pierwszej Części pierwszej Kodeksu

postępowania cywilnego.

II CSKP 776/23

7

Przykładem przepisu, który należy, właśnie z uwagi na art. 13 § 2 k.p.c.,

wykładać w postępowaniu nieprocesowm inaczej niż w procesie, jest przywołany

przez skarżącego art. 384 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 29 maja 2020 r.,

V CSK 497/19, wraz z podanym tam orzecznictwem). Podniesiony przez

skarżącego zarzut naruszenia art. 384 w zw. z art. 245 w zw. z art. 229 oraz

art. 230 k.p.c. został zatem skonstruowany nietrafnie nie tylko od strony formalnej

(gdyż Sąd Okręgowy nie stosował tych przepisów w sposób samodzielny), lecz

także od strony merytorycznej. Dopiero wskazanie na art. 13 § 2 k.p.c. pozwalałoby

bowiem Sądowi Najwyższemu na rozważenie, czy „odpowiednie stosowanie”

przepisów o procesie wskazanych w omawianej tu podstawie skargi kasacyjnej

wymaga modyfikacji treści norm. To samo tyczy się, jak wspomniano już wcześniej,

także pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W świetle

powyższego wszystkie zarzuty naruszenia przepisów postępowania należało

a limine uznać za nieskuteczne.

Niezależnie od tego wypada zauważyć, że – wbrew pierwszemu zarzutowi

skargi – zaskarżone orzeczenie poddaje się kontroli kasacyjnej. Stanowisko Sądu

Okręgowego w przedmiocie faktów, które Sąd ten uznał za udowodnione,

oraz dowodów, na których się oparł, jest jasne. Za zrozumiałe – a zatem poddające

się kontroli kasacyjnej – należy także uznać wywody w przedmiocie przyczyn,

dla których uznano, że skarżący nie udowodnił, by poniósł nakłady z majątku

osobistego (pozostałego z okresu sprzed zawarcia małżeństwa) na majątek

wspólny w zakresie budowy domu. W uzasadnieniu wyjaśniono również podstawy

stanowiska Sądu dotyczącego skutków umowy o zwolnienie z długu; co się tyczy

natomiast oceny, czy wywody w tym przedmiocie są trafne i przekonujące,

to zagadnienie to powinno być rozważane w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej.

Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie podlegały

uwzględnieniu, niezależnie od dokonanej powyżej oceny ich konstrukcji, również

z dwóch innych przyczyn.

Po pierwsze, zarzuty te zmierzały w istocie do zakwestionowania ustaleń

faktycznych i oceny dowodów Sądu drugiej instancji, co w postępowaniu

kasacyjnym jest niedopuszczalne (art. 3983 § 3 k.p.c.); ustalenia faktyczne Sądu

II CSKP 776/23

8

drugiej instancji wiążą bowiem Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.). Tymczasem

uczestnik konsekwentnie zarzucał Sądowi Okręgowemu nieustalenie określonych

faktów na podstawie danych dowodów (zarzut 2), błędne ustalenie wysokości

nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny (zarzut 3) i błędne nieustalenie

faktów w sposób bezdowodowy (zarzut 4 i 5), co także jest niedopuszczalne

w postępowaniu ze skargi kasacyjnej (zob. wyrok SN z 28 maja 2021 r.,

I CSKP 105/21, i przywołane tam orzecznictwo).

Po drugie, przepisy przywołane w ramach omawianych tu podstaw

kasacyjnych nie pozostają w harmonii z wyjaśnieniem istoty zarzutu. Tymczasem

podstawa skargi kasacyjnej, aby umożliwiała Sądowi Najwyższemu uwzględnienie

tego środka zaskarżenia, musi nie tylko uchwycić istotę błędu sądu drugiej instancji,

lecz także skorelować dostrzegane przez skarżącego uchybienie z właściwym

przepisem prawa. Poszczególne przepisy mogą być bowiem naruszone na różne

sposoby, a w ramach badania trafności zarzutu Sąd Najwyższy jest uprawniony

do oceny jedynie tego konkretnie uchybienia, którego skarżący dopatrzył się

w wykładni lub zastosowaniu prawa przez sąd drugiej instancji. Samo przywołanie

naruszonego przepisu nie powoduje zatem, że Sąd Najwyższy staje przed

zadaniem zbadania pełnego spektrum naruszeń, których dopuścił się sąd

powszechny, wydając zaskarżone orzeczenie. Wynika to z istoty postępowania

kasacyjnego, a pozostaje również w korelacji z zabezpieczeniem sytuacji strony

przeciwnej, która na podstawie treści skargi określa kierunek obrony

swego stanowiska.

Również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być skuteczne.

Pierwszy z nich, dotyczący uchybienia art. 43 § 1 i 2, art. 45 § 1 i art. 46 k.r.o.

w zw. z art. 567 § 1 i 3 oraz art. 684 k.p.c., skupia się w istocie na kwestionowaniu

ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego; dotyczy bowiem, jak ujął to skarżący

(s. 3 skargi), „nie ustalenia (ewentualnie nieprawidłowego) ustalenia faktycznej

wartości nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika”

oraz „nie ustalenia i nie uwzględnienia nakładów dokonanych przez uczestnika

postępowania z majątku osobistego na zakup nieruchomości, budowę domu,

utrzymanie nakładów na dotychczasowym poziomie, na spłatę wspólnych długów

II CSKP 776/23

9

stron postępowania”. Takie ujęcie zarzutu nie mogło okazać się skuteczne z uwagi

na normy wywodzone z art. 3983 § 3 k.p.c. oraz 39813 § 2 k.p.c. Opis naruszenia,

skoncentrowany na ustaleniach faktycznych, nie świadczy przy tym, by skarżący

zakwestionował kwalifikację źródła lub celu przepływu majątkowego, co istotnie

stanowiłoby element stosowania prawa materialnego. Ponadto wskazanie

na art. 43 § 1 i 2 k.r.o. nie pozostaje w korelacji z treścią opisanego przez

uczestnika uchybienia, ponieważ zarzut ten niewątpliwie nie dotyczył wielkości

udziałów w majątku wspólnym.

Drugi z zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazujący na uchybienie

art. 95 pr.bank. w zw. art. 65 § 1 i 2 oraz art. 6 k.c., nie precyzuje z kolei, który

z licznych przepisów zawartych w art. 95 pr.bank. miałby zostać naruszony przez

Sąd Okręgowy. Tymczasem, jak uprzednio wyjaśniono, Sąd Najwyższy nie jest

władny uzupełniać ani precyzować podstaw skargi kasacyjnej. Co się z kolei tyczy

meritum tego zarzutu, to jest wykładni umowy o zwolnienie z długu, to Sąd drugiej

instancji nie zajął przypisywanego mu przez skarżącego stanowiska w przedmiocie

interpretacji kontraktu. Sąd ten wskazał jedynie, że skarżący nie udowodnił,

by istniał dług obciążający wnioskodawczynię, tzn. nie wykazał, by limit kredytu

odnawialnego został wykorzystany w czasie trwania wspólności majątkowej.

Już po ustaniu tej wspólności uczestnik powiększał bowiem saldo zadłużenia,

wykorzystując uzyskane środki na własne cele.

Skarżący reprezentuje stanowisko, że umowa o zwolnienie z długu zawarta

przez wnioskodawczynię z bankiem stanowiła podstawę do dokonania rozliczeń,

które powinny być uwzględnione w sprawie o podział majątku wspólnego. Brak

jednak w skardze wyjaśnienia, z których przepisów miałaby wynikać taka właśnie

zależność między zawarciem przez wnioskodawczynię umowy z bankiem

i rozliczeniami w niniejszej sprawie (przy czym – przepisów innych niż przywołane

w zarzucie, gdyż te przywołane nie świadczą o trafności stanowiska uczestnika).

Wobec powyższego jedynie na marginesie należy wskazać, że w efekcie

wspomnianego zwolnienia z długu wnioskodawczyni, dotychczas solidarnie

odpowiedzialna za spłatę zadłużenia, przestała być dłużniczką banku jako

kredytodawcy. Skutki zwolnienia nie wpłynęły na sytuację uczestnika (art. 373 k.c.)

II CSKP 776/23

10

ani na zasady rozliczeń między dłużnikami solidarnymi (art. 376 § 1 zd. 1 k.c.).

Innymi słowy wspomniana umowa w żaden sposób nie pogorszyła sytuacji prawnej

skarżącego względem jego byłej żony. Możliwość skutecznego powołania się przez

uczestnika, że jako jedyny dłużnik banku spłacił samodzielnie kredyt, a fakt tej

spłaty powinien wpłynąć na stan rozliczeń w niniejszej sprawie, tzn. na

pomniejszenie spłaty na rzecz wnioskodawczyni, wymagałaby jednak poczynienia

szeregu ustaleń, w tym stanu konta na datę ustania wspólności (30 kwietnia 2010 r.)

i udowodnienia przez uczestnika, że istniejący wówczas i obciążający oboje

małżonków dług został przez niego samodzielnie spłacony po ustaniu wspólności

ustawowej. Tymczasem Sąd Okręgowy stwierdził, że niemożliwe jest obecnie

poczynienie ustaleń w przedmiocie tego, jaka część kredytu obrotowego została

wykorzystana, kiedy i przez kogo – co wykluczyło przeprowadzenie takich rozliczeń.

Ponadto skarżący nie zarzucił w skardze kasacyjnej naruszenia art. 686

(w zw. art. 567 § 3) k.p.c., wobec czego kwestia samodzielnej spłaty długu

z umowy kredytu nie mogła stać się przedmiotem postępowania kasacyjnego.

Spłata wspólnych długów po ustaniu wspólności ustawowej nie jest bowiem objęta

przedmiotem regulacji art. 45 k.r.o. Unormowanie to dotyczy jedynie rozliczenia

nakładów i wydatków w czasie trwania wspólności, o czym świadczy określenie

mas, między którymi dochodzi do przesunięć majątkowych: z majątku wspólnego

na majątek osobisty oraz z majątku osobistego na majątek wspólny. Samo

przywołanie art. 46 k.r.o., zawierającego ogólne odesłanie do stosowania

przepisów o dziale spadku i podziale majątku wspólnego, nie jest wystarczające.

Podstawą prawną rozrachunku spłaty wspólnych długów byłych małżonków przez

jednego z nich, już po ustaniu wspólności ustawowej, jest bowiem konkretnie

art. 686 k.p.c. stosowany odpowiednio na podstawie art. 567 § 3 k.p.c.

O kosztach orzeczono mając na względzie sporne interesy uczestników,

ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 8 w zw.

z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.,

orzeczono jak w sentencji postanowienia.

II CSKP 776/23

11

Beata Janiszewska

Krzysztof Grzesiowski

Maciej Kowalski

[J.T.]

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.