Zarzut złego składu sądu nie wstrzymał wyroku wobec P.W.

Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego P.W., który

wyrok sądu odwoławczego zaskarżył w całości na korzyść strony, którą reprezentuje,

zarzucając rażącą obrazę (poniżej pisownia oryginalna – uwaga SN):

1. „art. 325b § 1 pkt. 1 i 3 kpk w zw. z art. 449 § 2 kpk w zw. z art. 29 § 1 kpk w

zw. z art. 439 § 1 pkt. 2 kpk, w zw. z art. 77 §1 pkt. 1 i 2 oraz § 8 usp, w zw. z

art. 440 kpk w zw. z art. 6 kpk w zw. z art. 440 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk w zw.

II KK 170/26

2

z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z

art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu 7 do

EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez

rozpoznanie apelacji w składzie 1 sędziego (…)”;

2. „art. 439 § 1 pkt. 2 kpk, w zw. z art. 77 § 1 pkt. 1 i 2 oraz § 8 usp, w zw. z art.

440 kpk w zw. z art. 6 kpk w zw. z art. 440 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk w zw. z

art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z

art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu 7 do

EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z

art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE poprzez brak rozpoznania sprawy przez Sąd,

a przez sędziów nie tworzących Sądu (…)”;

3. „art. 353 § 1 i 2 kpk art. 433 § 1 i 2 kpk, w zw. z art. 457 § 3 kpk w zw. z art.

438 kpk, w zw. z art. 447 § 1 kpk w zw. z art. 6 kpk w zw. z art. 440 kpk w zw.

z art. 5 § 2 kpk w zw. z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1

Konstytucji RP w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw.

z art. 2 protokołu 7 do EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2

Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że rozprawa może być odroczona tylko z

uwagi na niezachowanie 7 dni przed jej terminem (…)”;

4. „art. 433 § 1 i 2 kpk, w zw. z art. 457 § 3 kpk art. 439 pkt 4 kpk w zw. z art. 25

§ 1 pkt. 2 kpk w zw. z art. 6 ust. 1 i 3 EKPCz w zw. z art. 42 ust. 1, 2 i 3 oraz

45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy,

gdzie wartość oszustwa przypisanego przez Sąd w ramach pkt. III wyroku

przekracza 200 000 zł, a sama konstrukcja art. 12 kk jest zastosowana

niekonsekwentnie (…)”;

5. „art. 433 § 1 i 2 kpk, w zw. z art. 457 § 3 kpk w zw. z art. 438 kpk, w zw. z art.

447 § 1 kpk w zw. z art. 6 kpk w zw. z art. 440 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk w zw.

z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z

art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu 7 do

EKPCz w zw. z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP (…)”;

6. „art. 2 § 1 pkt. 2 i § 2 kpk w zw. z art. 410 kpk w zw. z art. 4 kpk, w zw. z art.

7 kpk w z. zw. z art. 6 kpk oraz z w zw. z art. 5 § 2 kpk w zw. z art. 433 § 1 i 2

kpk, w zw. z z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji

RP w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2

protokołu 7 do EKPCz w zw. z art. 440 kpk (…)”;

II KK 170/26

3

7. „art. 457 § 2 kpk w zw. z art. 424 § 1 pkt. 1 i 2 kpk, w zw. z art. 6 kpk w zw. z

art. 440 kpk w zw. z art. 5 § 2 kpk w zw. z z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji RP w

zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 EKPCz w zw. z art. 2 protokołu

7 do EKPCz w zw. z art. 433 § 1 i 2 kpk, w zw. z art. 457 § 3 kpk w zw. z art.

438 kpk w zw. z art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP (…)”;

8. „art. 77 pkt. 1 i 2 oraz § 8 usp (…)”.

Autor kasacji sformułował również wniosek o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku. Motywując to żądnie wskazał na „poważne skutki dla

skazanego wynikłe z orzeczenia kary pozbawienia wolności bez warunkowego jej

zawieszenia, w sytuacji wątpliwości co do składu sądu, jak też braku możliwości

obrony w I Instancji i braku możliwości poznania rozumowania Sądu II Instancji i

wątpliwości co do rzetelnego rozpoznania zarzutów apelacji”. Wskazane kwestie

skarżący rozwinął na str. 58-60 kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może

wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego

wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. W utrwalonym orzecznictwie Sąd

Najwyższy przyjmuje stanowisko, że podstawą uprawniającą do odstąpienie od

zasady wykonalności orzeczenia z chwilą jego uprawomocnienia (art. 9 k.k.w.) – i

tym samym zastosowania instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. – są nieodwracalnie

niekorzystne dla skazanego skutki, które mogą wystąpić w sytuacji, gdy orzeczenie

jest, lub ma być wykonane. Nie mogą natomiast stanowić przyczyny wstrzymania

wykonania orzeczenia okoliczności, które związane są z ciężkimi skutkami dla

skazanego, wynikającymi z wykonania orzeczenia (zob. postanowienie SN z dnia 10

czerwca 2005 r., II KK 410/04). Przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie

wykonania orzeczenia należy również uwzględnić rangę zarzutów podniesionych w

kasacji oraz ich widoczną zasadność, a w związku z tym wysokie

prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (zob. postanowienie SN z dnia 13

sierpnia 2014 r., V KK 145/14).

Odnosząc powyższe wskazania do realiów przedmiotowej sprawy należy

stwierdzić, że wstępna kontrola kasacji obrońcy skazanego P.W., nie daje podstaw

do jednoznacznego uznania przedstawionych w tej skardze zarzutów za oczywiście

II KK 170/26

4

zasadne, a tym samym przyjęcia wysokiego prawdopodobieństwa ich uwzględnienia.

Tym samym podniesione przez wnioskodawcę argumenty nie pozwalają na uznanie

ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości rozstrzygnięcia Sądu

Okręgowego w Warszawie. Skarżący co prawda zasygnalizował w kasacji zarzuty

bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej

obsady sądu (na dwóch odrębnych płaszczyznach), jak też podstawy z art. 439 § 1

pkt 4 k.p.k., niemniej ocena ich zasadności – z uwagi na wieloaspektowe ujęcie tych

zarzutów w kasacji – wymaga przeprowadzenia szerszej wykładni przepisów

integralnie związanych z rzeczonymi uchybieniami. Pozostałe zaś zarzuty dotyczą

wadliwości związanych z innym rażącym naruszeniem prawa i również nie są na tyle

oczywiste, aby na tym etapie przesądzać o ich zasadności czy niezasadności. Ocena

ewentualnej skuteczności wszystkich zarzutów oraz tego czy w przedmiotowej

sprawie doszło do uchybień wskazywanych przez obrońcę, wymaga szczegółowej i

pogłębionej analizy akt sprawy, którą Sąd Najwyższy przeprowadzi w chwili

rozpoznania wniesionej kasacji. Takiej oceny nie można bowiem dokonywać na

etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, tj.

na przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji w sytuacji, gdy podniesione

zarzuty nie wskazują „na pierwszy rzut oka”, a więc bez potrzeby głębszego wnikania

w całokształt materiału dowodowego zawisłej sprawy, na ich niewątpliwą zasadność.

W tym stanie rzeczy należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia

złożonego przez obrońcę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego

orzeczenia. Podkreślić trzeba, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie

przesądza o treści przyszłego rozstrzygnięcia co do wniesionej kasacji, która to

kwestia – jak wskazano wyżej – będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w odrębnym

postępowaniu, po szczegółowej analizie materiałów sprawy. Rozpoznanie wniosku

złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie stanowi swoistego prejudykatu

w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje ono na

kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do kasacji. Nie oznacza nawet, iżby

procesowo niedopuszczalne było w przyszłości uznanie zarzutów postawionych w

kasacji za oczywiście zasadne (zob. postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III

KO 12/22).

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]

II KK 170/26

5