Sygnatura akt: II KK 434/26
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział II
Rodzaj: Wyrok
Data orzeczenia: 4 listopada 2026 r.
W serwisie od: 6 listopada 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Pijany kierowca jeździł cudzym autem. SN uchylił przepadek samochodu właściciela

Spór

Prokurator Generalny w kasacji na korzyść skazanego zarzucał, że sąd orzekł przepadek samochodu, którego skazany nie był właścicielem.

Ustalenia sądu

Z bazy CEP wynikało, że w dniu 2 lipca 2024 r. właścicielem pojazdu był M.D., a skazany był wyłącznie jego użytkownikiem.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy uchylił pkt IV wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie dotyczący przepadku pojazdu, przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Dlaczego

Pojazd nie należał do sprawcy ani w chwili zdarzenia, ani w chwili wyrokowania, więc orzeczenie przepadku godziłoby wyłącznie w prawa własności osoby trzeciej.

Dla firm

Przepadek pojazdu z art. 44b § 1 k.k. nie może dotyczyć auta, które w chwili czynu nie stanowiło wyłącznej własności sprawcy. Wtedy sąd powinien rozważyć orzeczenie przepadku jego równowartości.

Więcej o sprawie

Z bazy CEP wynikało, że w dniu zdarzenia właścicielem pojazdu był M.D., a skazany był wyłącznie jego użytkownikiem. Sąd Najwyższy uznał, że utrzymanie przepadku byłoby absurdalne.

Badania wykazały od 1,24 do 1,38 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a sprawca prowadził samochód zarejestrowany na inną osobę.

Utrzymanie więc orzeczenia w zakresie przepadku tego samochodu na podstawie art. 44b § 1 k.k. byłoby rozwiązaniem absurdalnym, godzącym wyłącznie w prawa własności osoby trzeciej, skoro auto, ani w chwili zdarzenia ani w chwili wyrokowania, nie należało do sprawcy.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział II
Sygnatura: II KK 434/26

Treść orzeczenia

II KK 434/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 listopada 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)

SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Puszkarski

w sprawie P.R.

skazanego za popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron,

w dniu 4 listopada 2026 r.

kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść od wyroku

Sądu Rejonowego w Piasecznie

z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II K 991/24

1. uchyla punkt IV wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie z

dnia 26 września 2024 r., sygn. akt II K 991/24 i sprawę w tym

zakresie przekazuje do ponownego rozpoznania temu Sądowi;

2. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi za

postępowanie kasacyjne.

Michał Laskowski

Andrzej Stępka

Zbigniew Puszkarski

Uzasadnienie

II KK 434/26

Sąd Rejonowy w Piasecznie wyrokiem nakazowym z 26 września 2024 r.,

uznał P.R. za winnego tego, że w dniu 2 lipca 2024 r. w Z. kierował w ruchu lądowym

pojazdem mechanicznym marki C. o nr rej. […] znajdując się w stanie nietrzeźwości

potwierdzonym w sumie sześcioma badaniami dokonanymi na łącznie dwóch

alkomatach, które wykazały od 1,24 mg/l do 1,38 mg/l alkoholu w wydychanym

powietrzu, tj. popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę

grzywny, orzekł zakaz prowadzenia pojazdów z art. 42 § 2 k.k., świadczenie

pieniężne z art. 43a § 2 k.k. i – w pkt IV - na podstawie art. 44b § 1 k.k. przepadek

pojazdu marki C. o nr rej. […]. Od wyroku nie złożono sprzeciwu i uprawomocnił się

on 15 października 2024 r.

Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie, na korzyść skazanego,

złożył w dniu 17 września 2026 r. Prokurator Generalny w zakresie zawartego w pkt

IV rozstrzygnięcia o orzeczeniu przepadku pojazdu mechanicznego. Podniósł w niej

rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 44b § 1 i 2 k.k. w

zw. z art. 178a § 5 k.k. polegające na orzeczeniu przepadku pojazdu mechanicznego

prowadzonego w dniu zdarzenia przez skazanego, w sytuacji gdy pojazd nie stanowił

jego własności i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym.

Z bazy danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynikało, że w

dniu 2 lipca 2024 r. właścicielem pojazdu marki C. o nr rej. […] był M.D., a skazany

był wyłącznie użytkownikiem tego pojazdu. Jest to informacja płynąca wprost z akt

(k. 31). Utrzymanie więc orzeczenia w zakresie przepadku tego samochodu na

podstawie art. 44b § 1 k.k. byłoby rozwiązaniem absurdalnym, godzącym wyłącznie

w prawa własności osoby trzeciej, skoro auto, ani w chwili zdarzenia ani w chwili

wyrokowania, nie należało do sprawcy. Na kanwie niniejszej sprawy aktualny jest

pogląd Sądu Najwyższego, stanowiący, że: jeżeli pojazd mechaniczny w czasie

popełnienia przestępstwa nie stanowił wyłącznej własności sprawcy (…) sąd nie

może orzec przepadku tego pojazdu, lecz jest zobligowany do orzeczenia przepadku

jego równowartości ( zob. wyrok SN z 11 marca 2026 r., III KK 564/25).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy w trybie art. 535 § 5 k.p.k. orzekł

jak w części dyspozytywnej orzeczenia. W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd

rozważyć powinien podstawy orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego lub

jego równowartości w kontekście treści art.44 b § 1 – 6 k.k.

II KK 434/26

Michał Laskowski

Andrzej Stępka

Zbigniew Puszkarski

[WB]

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.