Spółka T. nie przeforsowała skargi kasacyjnej w sporze o karę za świadectwa z biogazu

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: „Prezes URE”) decyzją

z 29 lipca 2022 r., nr […] (dalej: „decyzja” lub „zaskarżona decyzja”), działając na

podstawie art. 168 pkt 1 oraz art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 170 ust. 1 i ust. 2 pkt

1, art. 174 ust. 1 oraz w zw. z art. 52 ust. 1, art. 59 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015

r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1361 z późn zm.,

II NSK 15/25

2

dalej: „uOZE”) i § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 11 sierpnia 2017 r.

w sprawie zmiany wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej

wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie

energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w latach 2018-2019 (Dz.U. 2017

r., poz. 1559; dalej: „Rozporządzenie 2018-2019”) oraz na podstawie art. 104 k.p.a.

i art. 90 ust. 1 uOZE, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w

sprawie wymierzenia kary pieniężnej T. S.A. z siedzibą w K. (dalej: „T.”, „Spółka”

„Przedsiębiorca” lub „powódka”), orzekł, że: Przedsiębiorca nie przestrzegał za 2018

r. określonego w art. 52 ust. 1 uOZE w zakresie, o którym mowa w art. 59 pkt 2 uOZE

z uwzględnieniem § 1 pkt 2 Rozporządzenia 2018-2019, obowiązku uzyskania i

przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE świadectw pochodzenia energii

elektrycznej wytworzonej z biogazu rolniczego od dnia wejścia w życie rozdziału 4

uOZE, tj. od 1 lipca 2016 r., w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących

się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zlokalizowanych w wyłącznej strefie

ekonomicznej, względnie uiszczenia opłaty zastępczej, na zasadach określonych w

art. 47 uOZE, w terminie do 30 czerwca 2019 r. (pkt 1 decyzji) oraz za niewywiązanie

się z obowiązku opisanego w pkt 1 wymierzył T. karę pieniężną w kwocie 2.143,55

zł, to jest w wysokości 0,0000145% przychodu uzyskanego przez przedsiębiorcę w

2021 r. z działalności koncesjonowanej polegającej na obrocie energią elektryczną

(pkt 2 decyzji).

Odwołanie od zaskarżonej decyzji wniosła powódka zaskarżając ją

w całości, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie od Prezesa URE zwrotu kosztów

postępowania, zarzucając decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 52 ust. 1, art. 59 pkt 2 uOZE w zw. z § 1 pkt 2 Rozporządzenia 2018-2019

przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

2. art. 168 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 170 ust. 1, ust. 2 pkt 1

i art. 174 ust. 1 uOZE przez ich zastosowanie i wymierzenie wnoszącej

odwołanie kary pieniężnej, a także podwyższenie jej wysokości ponad poziom

minimalny, mimo że odwołująca nie była podmiotem, na którym ciążył za 2018

r. obowiązek, o którym mowa w art. 52 ust. 1 uOZE;

II NSK 15/25

3

3. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik

sprawy tj.:

1. art. 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i ustalenie przez Prezesa URE, że

powódka była zobowiązana do wykonania za 2018 r. obowiązku, o którym

mowa w art. 52 ust. 1 uOZE bez podstawy prawnej;

2. art. 7 i 77 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. niezebranie

i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego oraz

zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego

wyjaśnienia stanu faktycznego;

3. art. 7a k.p.a. i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. -

Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 z późn. zm.;

dalej: „prawo przedsiębiorców”), poprzez ich niezastosowanie,

tj. nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej

statuującej obowiązek powódki;

4. art. 35 i 36 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, tj. niezałatwienie sprawy

w ustawowym terminie i zaniechanie zawiadomienia powódki o kolejnych

terminach załatwienia sprawy, przyczynach zwłoki oraz prawie do wniesienia

ponaglenia;

5. art. 78 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieprzeprowadzenie

dowodów z dokumentów zaoferowanych przez odwołującą, mimo iż

przedmiotem dowodzenia były okoliczności mające istotne znaczenie dla

sprawy;

6. art. 80 k.p.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. dokonanie

dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, niedokonanie oceny całokształtu

materiału dowodowego zebranego w sprawie (dokonanie selekcji dowodów),

co przełożyło się na nieprawidłową ocenę stanu faktycznego;

7. art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieumorzenie postępowania

wobec jego bezprzedmiotowości.

Sąd Okręgowy w W. - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z

20 listopada 2023 r., XVII AmE 21/23 oddalił odwołanie (pkt 1) oraz zasądził od

powódki na rzecz Prezesa URE kwotę 720 zł tytułem zastępstwa procesowego, wraz

z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu

II NSK 15/25

4

świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia

zapłaty (pkt 2).

Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniosła powódka zaskarżając go

w całości, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie odwołania i uchylenie

decyzji Prezesa URE oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa

procesowego za obie instancje, według norm przepisanych; ewentualnie uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji

do ponownego rozpoznania. W apelacji powódka zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 52 ust. 1 uOZE w zakresie, o którym mowa w art. 59 pkt 2 uOZE,

z uwzględnieniem § 1 pkt 2 Rozporządzenia 2018-2019, poprzez ich błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

2. art. 168 pkt 1 w zw. z art. 169 pkt 1 w zw. z art. 170 ust. 1 i ust. 2 pkt 1

i art. 174 ust. 1 uOZE przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie

odwołania, mimo iż powódka nie była zobowiązana do wykonania obowiązku,

o którym mowa w art. 52 ust. 1 uOZE;

3. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik, tj.:

1. art. 233 § 1 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie i dokonanie dowolnej,

a nie swobodnej oceny dowodów, co poskutkowało uznaniem, że powódka w

ramach prowadzonej działalności w zakresie bilansowania handlowego

prowadzi sprzedaż energii elektrycznej;

2. art. 233 § 1 w zw. z art. 244 § 1 k.p.c., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie

i w konsekwencji uznanie, że powódka w ramach prowadzonej działalności

Podmiotu Odpowiedzialnego za Bilansowanie Handlowe prowadzi sprzedaż

energii elektrycznej;

3. art. 233 § 1 w zw. z art. 316, art. 3271 § 1 i art. 386 § 4 k.p.c.

poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nierozpoznanie istoty sprawy;

4. art. 47945 w zw. z art. 47949 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie

i nierozpoznanie zarzutów proceduralnych wskazanych w odwołaniu;

5. art. 98 § 1 i art. 109 § 1 k.p.c. poprzez zasądzenie kosztów zastępstwa,

pomimo braku wniosku uprawnionego.

II NSK 15/25

5

W odpowiedzi Prezes URE wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie

od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

apelacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny w W. VII Wydział Gospodarczy i Własności Intelektualnej

wyrokiem z 30 września 2024 r., VII AGa 20/24: zmienił zaskarżony wyrok Sądu

Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 20

listopada 2023 r., XVII AmE 21/23 w części w ten sposób, że uchylił jego punkt drugi

(II) dotyczący kosztów zastępstwa procesowego oraz w pozostałym zakresie oddalił

apelację oraz zasądził od powódki na rzecz Prezesa URE kwotę 540 zł (pięćset

czterdzieści złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia

uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Pismem z 7 stycznia 2025 r. Przedsiębiorca wniósł o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania, gdyż w jego ocenie stosownie do art. 3984 § 2 k.p.c.

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości,

tj. art. 52 ust. 1 uOZE w zakresie, o którym mowa w art. 59 pkt 2 uOZE

oraz pozostałych przepisów, w których zamieszczono tę samą normę prawną

szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu niniejszego wniosku, która stanowi,

że przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność w zakresie obrotu energią

elektryczną jest obowiązane do uzyskania określonych rodzajów świadectw

pochodzenia lub świadectw efektywności energetycznej (lub uiszczenia,

w stosownych przypadkach, opłat zastępczych bądź realizacji przedsięwzięcia

oszczędnościowego) w ilości odnoszonej do wielkości wolumenu energii elektrycznej

sprzedanej określonym odbiorcom przez to przedsiębiorstwo w tym okresie.

Odnosząc się do powyższego powódka wyjaśniła, że wykładnia

przedmiotowych przepisów jest dokonywana w sposób niejednorodny. W jej ocenie

dla należytego umotywowania wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania konieczne jest: naświetlenie zasad bilansowania handlowego

(wg stanu prawnego na czas, którego dotyczy postępowanie), działalności

Przedsiębiorcy jako podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie handlowe;

prowadzonej w oparciu o umowę na bilansowanie handlowe oraz opisanie

rozbieżności w doktrynie i wypowiedziach merytorycznych organu administracyjnego

II NSK 15/25

6

w tym przedmiocie. W dalszej części wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznana powódka powołała się na rozbieżność w doktrynie i wypowiedziach

merytorycznych organu administracyjnego w tym przedmiocie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do jej merytorycznego rozpoznania.

Przepis art. 3984 § 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania stanowił odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.). Uzasadnienie wniosku

natomiast powinno nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania

określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje

skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli:

1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

3) zachodzi nieważność postępowania lub

4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Spełnienie wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. powinno zatem przybrać formę

wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wskaże, jakie występujące

w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadni, dlaczego odpowiadają one

ustawowemu katalogowi przesłanek.

Istotnym zagadnieniem prawnym, na które powołała się powódka

w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami

kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane

dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.

Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania

oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada

2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r.,

III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r.,

II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Powołanie się na tą przesłankę

II NSK 15/25

7

przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu

prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni,

wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter

i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku

w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym

rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu,

konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie,

że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob.m.in. postanowienia SN:

z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07;

z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).

Odnosząc powyższe do będącej przedmiotem rozpoznania sprawy

Sąd Najwyższy wyjaśnia, że powódka potraktowała identycznie powołane przesłanki

skargi kasacyjnej i przedsądu, do czego nie ma podstaw szczególnie

w sytuacji, gdy istnienie przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zostało

uzasadnione rozbieżnościami „w doktrynie i wypowiedziach merytorycznych organu

administracyjnego”. Na marginesie wyjaśnić należy, że gdyby we wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej przedstawione zostały rozbieżności w orzecznictwie

to oznaczałoby to, że zajęto już stanowisko w tej kwestii i to nie jeden raz.

W konsekwencji tego nie można byłoby budować na podstawie tych samych

wątpliwości istotnego zagadnienia prawnego, które charakteryzuje się tym,

że jest nowe, jeszcze nierozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie

SN z 15 grudnia 2016 r., I CSK 315/16).

Jedynie na marginesie należy wskazać, że szczegółowa analiza sprawy

prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki nie zostały wykazane. W skardze

kasacyjnej nie powołano argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie

spełniona została któraś z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania, zaś sama

powódka nie powołała prawidłowo przepisu prawa, na którym oparła wniosek

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. We wniosku powołała się bowiem

na art. 3984 § 2 k.p.c., który w istocie stanowi o samej konieczności sporządzenia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W ocenie

Sądu Najwyższego skarga kasacyjna nie wskazuje na wątpliwości kwalifikowane,

II NSK 15/25

8

a jedynie zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku

rozpoznawania sprawy.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach

postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99

w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

[r.g.]