Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
II USK 318/24
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział II
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
2 grudnia 2025 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Przedsiębiorczyni z ZUS o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Przedsiębiorczyni M.R. odwoływała się od decyzji ZUS stwierdzającej, że w okresie od 4 stycznia do 28 lutego 2014 r. nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Spór dotyczył też zasiłku chorobowego z tytułu zagrożonej ciąży.

Ustalenia sądu

Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny przyjęły, że w sprawie VI Ua 14/19 prawomocnie ustalono wykonywanie pracy zarobkowej w czasie niezdolności do pracy, a więc utratę prawa do zasiłku za część okresu. Skarżąca twierdziła, że płaciła składki i była uprawniona do świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz ZUS 240 zł z odsetkami tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Dlaczego

Wniosek o przyjęcie skargi nie wskazywał przepisów budzących poważne wątpliwości ani nie przedstawiał istotnego zagadnienia prawnego. Skarga nie wykazała też oczywistej zasadności, a pytanie dotyczyło ustaleń z innej, prawomocnie zakończonej sprawy.

Dla firm

Opłacenie składki w niższej wysokości niż należna, przy zachowaniu terminu, mogło w czasie obowiązywania art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych skutkować ustaniem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Przepis uchylono 1 stycznia 2022 r.

Więcej o sprawie

Decyzja ZUS dotyczyła okresu od 4 stycznia do 28 lutego 2014 r. Według sądów opłacenie składki w niższej wysokości, niż była należna, kończyło dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.

Doszło więc do sytuacji, w której opłacenie składek w niepełnej wysokości doprowadziło do ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział II
Sygnatura
II USK 318/24

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

II USK 318/24

POSTANOWIENIE

Dnia 2 grudnia 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jolanta Frańczak

w sprawie z odwołania M.R.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Bydgoszczy

o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 2 grudnia 2025 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt III AUa 429/21,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od odwołującej się na rzecz organu rentowego

kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych z odsetkami z art. 98 § 11

k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2023 r. oddalił

apelację odwołującej się M.R. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 10

grudnia 2020 r., którym oddalono odwołanie odwołującej się od decyzji Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bydgoszczy z dnia 16 października 2019 r.

stwierdzającej, że odwołująca się jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność

II USK 318/24

2

gospodarczą podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i

wypadkowemu w okresie od dnia 4 stycznia 2014 r. do dnia 28 lutego 2014 r. i nie

podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w tym okresie (pkt I) oraz

zasądził od odwołującej się na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł z ustawowymi

odsetkami wynikającymi z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego (pkt II).

W ocenie Sądów meriti w rozpoznawanej sprawie wiążący jest wyrok Sądu

Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2019 r., VI Ua 14/19, którym zmieniono

wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2019 r. i oddalono

odwołanie odwołującej się od decyzji organu rentowego z dnia 16 października 2018

r. zobowiązującej ją do zwrotu zasiłku chorobowego za okres od dnia 4 stycznia do

dnia 1 lutego 2014 r. z uwagi na wykonywanie przez nią pracy zarobkowej w okresie

niezdolności do pracy i korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z

jego przeznaczeniem. Oznacza to, że za okresy niezdolności do pracy, za które

odwołująca się utraciła prawo do zasiłku chorobowego, straciła ona prawo do

zmniejszenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Doszło więc

do sytuacji, w której opłacenie składek w niepełnej wysokości doprowadziło do

ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W świetle bowiem art. 14 ust. 2

pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

(jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 423, dalej jako ustawa systemowa), sprzed jego

uchylenia z dniem 1 stycznia 2022 r. (na mocy art. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021

r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych

ustaw, Dz.U. z 2021 r., poz. 1621), dobrowolne ubezpieczenie chorobowe osoby

prowadzącej pozarolniczą działalność ustaje w przypadku opłacenia składki w

terminie, ale w wysokości niższej niż należna. Zatem zaskarżona decyzja organu

rentowego stwierdzająca, że odwołująca się nie podlegała dobrowolnie

ubezpieczeniu chorobowemu w okresie od dnia 4 stycznia 2014 r. do dnia 28 lutego

2014 r. jest prawidłowa.

Wyrok Sądu Apelacyjnego odwołująca się zaskarżyła skargą kasacyjną,

domagając się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia skargi „w przedmiocie

ustalenia istnienia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym”, zasądzenia

od organu rentowego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego według

II USK 318/24

3

norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za wszystkie instancje,

ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi niższej instancji wraz z rozstrzygnięciem o kosztach

postępowaniach za wszystkie instancje.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.,

zarzucając naruszenie: 1) art. 365 § 1 w związku z art. 366 k.p.c., przez jego

nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że Sąd pierwszej instancji związany jest

prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w sprawie VI Ua 14/19,

co doprowadziło do niezbadania istoty sprawy i oddalenia odwołania, 2) art. 83a ust.

2 ustawy systemowej, przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że możliwość

unieważnienia decyzji z dnia 16 października 2018 r. jest wyłączona z uwagi na fakt,

iż od tego rozstrzygnięcia zostało wniesione odwołanie, podczas gdy hipoteza tej

normy jest wyłącznie adresowana do organu i dotyczy tylko postępowań, które organ

może wszcząć z urzędu i nie odnosi się do postępowania wszczynanego na wniosek

(art. 157 § 2 k.p.a.), 3) art. 11 ust. 2 ustawy systemowej, przez przyjęcie, że skarżąca

nie opłaciła obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i nie podlegała dobrowolnemu

ubezpieczeniu chorobowemu, czyli nie jest uprawniona do pobierania zasiłku

chorobowego w okresie od dnia 4 stycznia do dnia 1 lutego 2014 r. - co czyniłoby

zwrot świadczenia zasadnym, 4) art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej w związku z

art. 71 ust. 2 Konstytucji RP, przez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie, co

doprowadziło do pozbawienia skarżącej praw do zasiłku, chociaż skarżona płaciła

składki za dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, była uprawniona do pobrania

świadczenia z tego tytułu, zaś w spornym okresie nie była zobowiązana do opłacania

składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, ponieważ był to okres

nieskładkowy, 5) art. 32 Konstytucji RP, ponieważ decyzja z dnia 16 października

2018 r. jest wyrazem dyskryminacji młodych matek i ich nowo narodzonych dzieci,

sam stan ciąży jest bezsporny i nigdy nie był przez organ kwestionowany, 6) art. 84

ust. 3 ustawy systemowej, przez jego niezastosowanie, ponieważ zgodnie z jego

treścią nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z

ubezpieczeń społecznych za okres dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, jeżeli osoba

pobierająca świadczenia zawiadomiła organ wypłacający świadczenia o zajściu

okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich

II USK 318/24

4

wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, a w pozostałych przypadkach

- za okres dłuższy niż ostatnie 3 lata, 7) art. 233 k.p.c., przez przyjęcie dowolnej, a

nie swobodnej oceny materiału dowodowego w zakresie ustaleń, że w sytuacji

zagrożonej ciąży skarżąca wykonywała czynnie pracę zarobkową, związaną z

prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy miała zleceniobiorcę, do

pomocy małżonka i swoją matkę, z którą miała zawartą nieodpłatną umowę zlecenie,

nie wykonywała w żaden sposób pracy zarobkowej, 8) art. 3271 k.p.c., ponieważ brak

w sprawie pełnego i całościowego omówienia dowodów ze wskazaniem przyczyn,

dla których innym dowodom przytoczonym przez skarżącą odmówiono

wiarygodności i mocy dowodowej, 9) art. 382 i art. 316 § 1 k.p.c., przez wydanie

wyroku z pominięciem zebranego materiału dowodowego, tj. faktu wydania przez

organ rentowy w dniu 16 września 2019 r. decyzji obniżającej podstawę wymiaru

zasiłku skarżącej, jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą i toczącego się

sporu w tym zakresie niezakończonego prawomocnie.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołano się na

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do

następujących pytań: 1) czy incydentalne wykonywanie pracy zarobkowej w trakcie

przebywania na zasiłku chorobowym z tytułu zagrożonej ciąży pozbawia

przedsiębiorcę - kobietę prawa do podlegania do ubezpieczeń społecznych w trakcie

całego okresu zasiłkowego? 2) czy przedawnienie składek na ubezpieczenie

społeczne przedsiębiorcy z 2014 r. powoduje obniżenie podstawy wymiaru składek

na ubezpieczenie społeczne względem przyszłych zasiłków. Jeśli tak to na jakiej

podstawie prawnej? 3) czy przedawnienie składek na ubezpieczenie społeczne

przedsiębiorcy z 2014 r. powoduje obniżenie podstawy wymiaru składek na

ubezpieczenie społeczne względem bieżących i przyszłych zasiłków.

Zachodzi przy tym potrzeba „ukształtowania wiążącej wykładni powołanych

przepisów prawa w ochronie uzasadnionych interesów ubezpieczonych przy

jednoczesnej potrzebie ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych w

tożsamych sprawach, a tym samym wyraża konieczność dokonania wykładni

powołanych przepisów prawa w sposób odpowiadający idei ubezpieczeń

społecznych, których celem jest ochrona ubezpieczonych podczas macierzyństwa i

II USK 318/24

5

choroby (czyli tzw. spełnienie się ryzyka ubezpieczeniowego)”. Ponadto „skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona”.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia

skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz kosztów

zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z

przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. wówczas, gdy w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, bądź istnieje potrzeba wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, czy też zachodzi nieważność postępowania lub gdy skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W konsekwencji tego w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi

kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem,

polegającym m.in. na możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać

postać wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie

występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego

odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.

Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując wymagania skargi kasacyjnej,

wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek przytoczenia

podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek przedstawienia wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§ 2). Chodzi zatem o dwa

odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają określone cele i

podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach postępowania

kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie

II USK 318/24

6

podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne

i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie

jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez

skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia

wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i

ich uzasadnienia, bo choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to

Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności

uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i

ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana,

aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych

elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr

494134). Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia,

realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu

rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju

prawa, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno

koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w sprawie zachodzą (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r., III SK 55/12, LEX nr

1482419 i powołane tam orzeczenia).

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca wskazała

na trzy przesłanki wymienione w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. występowanie w sprawie

istotnego zagadnienia prawnego (pkt 1), na istnienie potrzeby wykładni przepisów

prawa budzących wątpliwości (pkt 2) oraz na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej

(pkt 4).

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przekonanie Sądu Najwyższego

oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wskazania

za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm (przepisów) zagadnienie

powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie jego rozstrzygnięcie

proponuje skarżący (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r.,

II PK 66/09, LEX nr 553691). Zagadnienie prawne jest to problem, który wiąże się z

II USK 318/24

7

określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego, którego wyjaśnienie

ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, ale także dla

rozstrzygnięcia konkretnej, jednostkowej sprawy (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., I PK 158/11, LEX nr 1215116). Wskazanie

zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej

powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało

ono sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione

zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie

„istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,

OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr

9, poz. 158; z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51; z

dnia 10 stycznia 2012 r., I UK 305/11, LEX nr 1215784; z dnia 23 marca 2012 r., II

PK 284/11, LEX nr 1214575; z dnia 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr

1532950; z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, LEX nr 1622307; z dnia 14 kwietnia

2015 r., II PK 217/14, LEX nr 678073; z dnia 28 października 2015 r., I PK 17/15,

LEX nr 2021940; z dnia 14 stycznia 2016 r., II CSK 382/15, LEX nr 2090999).

Skarżąca nie zdołała wykazać występowania w sprawie wskazanej

przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż we wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania i jego uzasadnieniu ograniczyła się do sformułowania

wątpliwości odnoszących się do pytania czy incydentalne wykonywanie pracy

zarobkowej w trakcie przebywania na zasiłku chorobowym z tytułu. zagrożonej ciąży

pozbawia przedsiębiorcę - kobietę prawa do podlegania do ubezpieczeń

społecznych w trakcie całego okresu zasiłkowego, nie nawiązując przy tym do treści

jakichkolwiek przepisów prawa. Nie przedstawiła też argumentacji jurydycznej, za

pomocą, której wykazałaby, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne cechujące się

walorem „istotności” wymaganym w przypadku zagadnień, które mogą uzasadniać

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca w istocie nie formułuje więc

abstrakcyjnego zagadnienia prawnego, a nadto - co jest kluczowe - jej pytanie

dotyczy zastosowania art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o

świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i

II USK 318/24

8

macierzyństwa (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 501, dalej jako ustawa

zasiłkowa), który to przepis nie stanowił podstawy wydania zaskarżonej w sprawie

decyzji, ale postępowania prawomocnie zakończonego w sprawie VI Ua 14/19 i

podejmuje w tym zakresie polemikę z ustaleniami i oceną dowodów dokonaną w

tamtej sprawie.. Z kolei pytania drugie i trzecie, odnoszące się do przedawnienia

składek na ubezpieczenie społeczne, nie nawiązują do jakiegokolwiek przepisu

prawa oraz co istotne, w stosunku do tak postawionych pytań, trudno doszukać się

we wniosku argumentacji mającej przekonać Sąd Najwyższy, że występuje

przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że

przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze

względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu

tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa, na których tle zagadnienie to wyłoniło

się, oraz zaprezentowaniu argumentacji jurydycznej uzasadniającej możliwość

rozbieżnych ocen prawnych, czego w tej sprawie brak (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2025 r., I CSK 44424/23, LEX nr 3902064 i powołane

tam orzeczenia).

Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. tj. potrzeby wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów wymaga zaś wykazania, że określony przepis prawa, mimo

iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia

wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w

odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy

przytoczyć (zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 13 czerwca 2008 r., III

CSK 104/08, LEX nr 424365 oraz z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, LEX nr

315351). Skarżącą obciążał, wobec tego obowiązek przedstawienia odrębnej i

pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności

uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego,

na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienie Sądu

Najwyższego: z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, LEX nr 570112; z dnia 12 grudnia

2008 r., II PK 220/06, LEX nr 950814). W przypadku, gdy w ramach stosowania tych

przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący

II USK 318/24

9

powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do

rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca

2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, LEX

nr 523522; z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, LEX nr 2054493). Ponadto, ze

względu na publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej skarżący powinien wykazać

celowość dokonania wykładni konkretnego przepisu przez Sąd Najwyższy ze

względu na potrzeby praktyki sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr 1238124).

W skardze kasacyjnej nie ma uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania w powyższym rozumieniu, ponieważ w jego treści nie podano

przepisów, które miałby budzić poważne wątpliwości interpretacyjne w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., nie mówiąc już o odrębnej, pogłębionej argumentacji

prawnej, jak i szczegółowego opisu tego, na czym owe wątpliwości polegają czy

orzeczeń mających dowodzić istnienia rozbieżności w orzecznictwie. Nie jest rolą

Sądu Najwyższego zastępowanie skarżącego w prawidłowym redagowaniu skargi.

W sprawie nie występuje także przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż

skuteczne jej powołanie wymaga nie tylko odwołania się do okoliczności, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta

rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego

ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty

wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać kwalifikowaną

postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającą na

jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ

61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr

198531; z dnia 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z dnia 10 stycznia

2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą zasadność skargi

kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej

II USK 318/24

10

instancji w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy prawa. Skarżący ma zatem

obowiązek wskazania jakie przepisy zostały naruszone przez sąd oraz wykazania,

że w wyniku tego naruszenia doszło do wydania rażąco nieprawidłowego orzeczenia

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2025 r., III USK 96/25,

LEX nr 3899562). Jednak o tym, że skarga jest oczywiście uzasadniona nie może

decydować argumentacja zawarta w uzasadnieniu jej podstaw (zob. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860).

Wniesiona skarga kasacyjna nie spełnia wymienionych wyżej warunków,

ponieważ poza stwierdzeniem, że „skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona”,

w skardze próżno doszukać się wyodrębnionej argumentacji dotyczącej tej

przesłanki przedsądu nie mówiąc już o odniesieniu się do jakiegokolwiek

konkretnego przepisu, którego naruszenie miałoby mieć charakter kwalifikowany.

Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jej

skargi, wobec czego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając o kosztach postępowania

kasacyjnego po myśli art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.

(J.C.)

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.