Lekarze zawieszeni w zawodzie bez wstrzymania kary. SN nie uznał zarzutów za oczywiście zasadne

W obu kasacjach od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z 16 kwietnia

2026 r., sygn. akt […], zmieniającego w części orzeczenia o karze wymierzonej lek.

J.S. zaś w pozostałej części utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu

Lekarskiego w W. z 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], obrońcy obwinionych zawarli

wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

W uzasadnieniu kasacji adw. K.K., autor kasacji wskazał, że „w niniejszym

postępowaniu aktualizują się obie przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia

wskazane przez Sąd Najwyższy. Po pierwsze, zastosowana wobec obwinionych

kara w postaci zawieszenia prawa wykonywania zawodu ma charakter niezwykle

II ZK 66/26

2

surowy. Jest to niemalże najsurowsza kara przewidziana przez art. 83 ust. 1 ustawy

o izbach lekarskich. Nawet Naczelny Sąd Lekarski wskazał, że orzeczona kara jest

niezwykle surowa i przez to ograniczył czas zawieszenia prawa wykonywania

zawodu wobec obwinionego J.S.. Należy wskazać, że orzeczenie takiej kary wobec

obwinionych będzie miało istotny wpływ na ich dalszy przebieg kariery zawodowej.

Zawieszenie obwinionych w prawie wykonywania zawodu uniemożliwi im

doskonalenie umiejętności praktycznych, spowoduje ostracyzm w środowisku

zawodowym. Wykonanie tak surowej kary powinno być nadzwyczaj ostrożne.

Ponadto, orzeczona sankcja będzie miała wpływ nie tylko na samych obwinionych,

ale również na prowadzonych przez nich pacjentów. Wykonanie kary pozbawi

obwinionych kontaktu z prowadzonymi pacjentami, spowoduje przerwanie terapii

wdrożonych przez lekarzy. (…) Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia

uzasadniony jest również przez charakter i ciężar gatunkowy zarzutów kasacji.

W niniejszej kasacji zarzucono naruszenie przepisów, które tworzą normy o

charakterze gwarancyjnym, co za tym idzie proces dyscyplinarny obwinionych nie

nosił przymiotu rzetelnego procesu. Organy postępowania dyscyplinarnego lekarzy

dopuściły się szeregu naruszeń o charakterze materialnoprawnym, jak i procesowym,

co skutkowało błędami związanymi z wydaniem orzeczenia. Orzeczenie Naczelnego

Sądu Lekarskiego jest również orzeczeniem niesprawiedliwym między innymi przez

rażącą niewspółmierność kary.”

Obrońca obwinionych r. pr. P.M., w uzasadnieniu wywiedzionej przez siebie

kasacji wskazał, że: „już pierwszy zarzut kasacyjny - niewłaściwy skład sądu - jest

wystarczający do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Naczelnego Sądu

Lekarskiego z dnia 16 kwietnia 2026 roku.

Dwukrotne wyznaczenie lekarzy do składu orzekającego w sytuacji, gdy - za

wyjątkiem pierwotnie wyznaczonego przewodniczącego - żadna z pierwotnie

wyznaczonych osób nie złożyła rezygnacji z udziału w składzie, ani nie mogła być

obecna z powodów rodzicielskich, prawnych, losowych, bądź zdrowotnych już prima

facie powinno spowodować uwzględnienie kasacji. (…) Skazanie za czyn nie objęty

wnioskiem o ukaranie, ani orzeczeniem Okręgowego Sądu Lekarskiego (zarzut

kasacyjny nr III), rażące naruszenie zasady „in dubio pro reo” (zarzut kasacyjny nr

IV), rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (zarzut kasacyjny nr V),

rażące naruszenie art. 42 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty poprzez

II ZK 66/26

3

zarzucenie Obwinionym orzekania o stanie zdrowia pacjentów w sytuacji, gdy nie

orzekali (wystawiali jedynie recepty), uznanie, że teleporada może być

przeprowadzona gdy nie ma innej możliwości porady (zarzut kasacyjny nr VI), rażące

naruszenie zasad stosowania przepisów w przypadku ich zmiany poprzez pominięcie

zastosowania art. 4 § 1 k.k. i art. 9 KEL w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia

2025 roku, który był diametralnie względniejszy dla Obwinionych (zarzut kasacyjny

nr VII).

Ponadto podnieść należy, że utrzymywanie drakońskich i niesprawiedliwie

orzeczonych kar zawieszenia w prawie wykonywania zawodu na okres 2 lat

w stosunku do Obwinionego i 3 lat w stosunku do Obwinionej praktycznie wyłącza

ich od wykonywania zawodu lekarza. Tak długotrwały brak praktyki w wykonywaniu

zawodu lekarza uniemożliwi w praktyce powrót do wykonywania zawodu w ramach

posiadanych specjalizacji. Obwiniona jest doświadczonym neurologiem i ma stopień

doktora n. med., zaś Obwiniony jest neurochirurgiem (również ma stopień doktora n.

med.) i każdy miesiąc niewykonywania zabiegów ma wpływ na jego dalszą karierę

neurochirurgiczną.

Biorąc pod uwagę konieczność oczekiwania na rozpatrzenie kasacji nawet

kilkanaście miesięcy dla Obwinionych oznacza to brak możliwości powrotu do

zawodu i ruinę majątkową.

Oboje Obwinieni są lekarzami, małżonkami oraz rodzicami trojga małoletnich

dzieci. Jednoczesne wykonywanie wobec nich kary zawieszenia prawa wykonywania

zawodu pozbawia ich podstawowego źródła utrzymania rodziny. Nadto dr n. med.

J.S. przed wykonaniem kary był aktywnym neurochirurgiem, prowadzącym

pacjentów wymagających ciągłości leczenia po zabiegach operacyjnych, zaś dr n.

med. Ż.P. jest neurologiem posiadającym szczególne kwalifikacje, w tym licencję

uprawniającą do badań z zakresu diagnostyki elektrofizjologicznej. Dalsze

wykonywanie kary wywołuje więc skutki nie tylko osobiste i majątkowe, lecz także

wpływa na dostęp pacjentów do specjalistycznej opieki i diagnostyki.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia

Naczelnego Sądu Lekarskiego z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt […], zmieniającego w

części orzeczenia o karze wymierzonej lek. J. S. zaś w pozostałej części

II ZK 66/26

4

utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w W. z 10

kwietnia 2025 r., sygn. akt […], złożone przez obrońców obwinionych nie zasługują

na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Lekarski zmiarkował

karą wymierzoną obwinionemu przez Sąd Dyscyplinarny I instancji. Natomiast ocena

zarzutu kasacji, jako argument za wstrzymaniem wykonania orzeczenia sądu

dyscyplinarnego co do zasady jest przedwczesna, jako że nie powinna wyprzedzać

rozpoznania kasacji.

Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia

w postępowaniu kasacyjnym wymaga kumulatywnego zmaterializowania się dwóch

warunków. Pierwszym z nich jest wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów

podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie

wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby

wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki. Dopiero łączne

spełnienie wskazanych warunków daje asumpt do rozważenia zasadności wniosku

o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt I KO 77/22, Legalis nr 2740892).

W niniejszej sprawie, przeprowadzona wstępnie kontrola podniesionych

w kasacji zarzutów nie wskazuje, aby można było jednoznacznie przyjąć, że sposób

dokonanej przez Sąd odwoławczy kontroli zaskarżonego orzeczenia naruszył

wskazane przepisy prawa i to w takim stopniu, który wymagany jest dla skuteczności

kasacji. Zastrzec trzeba, że powyższa ocena dokonana została wyłącznie na

potrzeby rozpoznania wniosków o wstrzymanie wykonania prawomocnego

orzeczenia, a ostatecznej oceny w tym zakresie dokona Sąd Najwyższy na rozprawie

kasacyjnej.

Na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia

2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1342 z późn. zm.), Sąd Najwyższy

postanowił jak w sentencji

[J.J.]

[r.g.]