Wpis lekarza o młodych pacjentkach na zamkniętym Instagramie. SN oddalił kasację od kary

Lekarz T. S. został obwiniony o to, że w okresie od 10 października 2022 r.

do 26 października 2022 r. na swoim profilu społecznościowym zamieścił

naruszające godność osobistą wpisy na temat młodych kobiet, pacjentek oraz

obraźliwą odpowiedź na post internautki, tj. o popełnienie przewinienia

zawodowego z art. 1 pkt 2 i 3 Kodeksu Etyki Lekarskiej w zw. z art. 53 ustawy z

dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich.

II ZK 91/25

2

Orzeczeniem z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt […], Okręgowy Sąd

Lekarski […], w punkcie 1 orzeczenia uznał obwinionego lekarza winnego

zarzucanego mu przewinienia zawodowego i za czyn ten wymierzył mu karę

pieniężną w wysokości czterokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku ogłoszonego przez Prezesa

Głównego Urzędu Statystycznego w dniu wydania orzeczenia, tj. w kwocie

32 131,84 zł na rzecz Fundacji […] z siedzibą w W., zaś w punkcie 2 obciążył

obwinionego lekarza kosztami postępowania w kwocie 7 386,40 zł.

Odwołanie od powyższego orzeczenia Okręgowego Sądu Lekarskiego […]

wniósł obrońca obwinionego lekarza zaskarżając je w całości, na jego korzyść,

zarzucając mu:

1. naruszenie art. 61 ust. 3 ustawy o izbach lekarskich poprzez:

1. zaniechanie dokonania oceny wiarygodności ujawnionej w toku

postępowania korespondencji elektronicznej z dnia 10 października 2022 r.

(k. 1) przesłanej przez D. M. do Okręgowej Izby Lekarskiej […] w zakresie

okoliczności, że zachowania obwinionego, takie jak objęte przedmiotem

niniejszego postępowania powtarzały się w przeszłości i mają charakter

wielokrotny, w sytuacji, w której twierdzenie to stanowiło jedną z podstaw

ustaleń faktycznych co do rodzaju i wymiaru kary wymierzonej Obwinionemu

a przez to, że nie zostało poparte jakimikolwiek dowodami, jest

niewiarygodne, co miało wpływ na treść orzeczenia poprzez poczynienie

nieprawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących wielokrotności

dopuszczenia się przez obwinionego zachowań sprzecznych z etyką

lekarską i normami społecznie akceptowalnymi, co skutkowało

wymierzeniem obwinionemu rażąco niewspółmiernej kary;

2. dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień obwinionego w zakresie w jakim

nie zostały one obdarzone walorem wiarygodności, to jest w odniesieniu do

okoliczności, że konto obwinionego w aplikacji Instagram nie miało

charakteru „prywatnego” poprzez oparcie tego ustalenia jedynie o kryterium

klucza, według którego obwiniony przyznaje dostęp użytkownikom aplikacji

Instagram do swojego konta, w sytuacji, w której Okręgowy Sąd Lekarski

pominął w swojej ocenie okoliczność, że dostęp do konta obwinionego, a

II ZK 91/25

3

przez to możliwość odtworzenia zamieszczanych tam treści jest ograniczona

i uwarunkowana każdorazowym zaakceptowaniem przez obwinionego

udzielenia takiego dostępu, co miało wpływ na treść orzeczenia poprzez

poczynienie nieprawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących skutków

zamieszczenia przez obwinionego relacji z dnia 10 października 2022 r. i jej

realnego oddziaływania na odbiór zawodu lekarza, to jest odczytanie wpisu,

przez wąski krąg osób, co skutkowało wymierzeniem obwinionemu rażąco

niewspółmiernej kary;

3. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający

na:

1. nieprawidłowym i niewynikającym z materiału dowodowego ustaleniu i

wskazaniu w sentencji orzeczenia, że czyn przypisany obwinionemu został

popełniony w okresie od 10 października 2022 r. do 26 października 2022 r.,

w sytuacji, w której z korespondencji elektronicznej z dnia 10 października

2022 r. (k. 1) przesłanej przez D. M. do Okręgowej Izby Lekarskiej […] oraz

korespondencji elektronicznej z dnia 12 i 13 października 2022 r. pomiędzy

D. M. oraz M. N. (k. 12-13) wynika, że relacja opublikowana na Instagramie

przez obwinionego nie była dostępna na jego profilu na Instagramie już w

dniu 12 października 2022 r., godzina 10:25, oraz że obwiniony usunął ją po

zainteresowaniu się nią przez D. M.;

2. nieprawidłowym i niewynikającym z materiału dowodowego przypisaniu

obwinionemu i wskazaniu w sentencji orzeczenia, że przypisany mu czyn

polegał na tym, że obwiniony „zamieścił naruszające godność osobistą wpisy

na temat młodych kobiet w sytuacji, w której ze zgromadzonego materiału

dowodowego (k. 2, 8, 52c) wynika, że obwiniony zamieścił tylko jeden wpis -

relację na swoim koncie na Instagramie, co w zakresie zarzutu z pkt. II b) 1-2

petitum, miało wpływ na treść orzeczenia poprzez nieprawidłowe

skonstruowanie opisu czynu przypisanego obwinionemu, a zatem

naruszenie art. 89 ust. 2 pkt 1 ustawy o izbach lekarskich oraz błędną ocenę

skutków zamieszczenia przez obwinionego relacji z dnia 10 października

2022 r. i jej realnego oddziaływania na odbiór zawodu lekarza, to jest

II ZK 91/25

4

odczytanie wpisu, przez wąski krąg osób, co doprowadziło do wymierzenia

obwinionemu rażąco niewspółmiernej kary;

3. nieprawidłowym i niewynikającym z materiału dowodowego przypisaniu

obwinionemu i wskazaniu w sentencji orzeczenia, że obwiniony „na swoim

profilu społecznościowym zamieścił (...) obraźliwą odpowiedź na post

Internautki (...), w sytuacji, w której przedmiotowa odpowiedź została

przesłana w prywatnej korespondencji, prowadzonej w ramach aplikacji

Instagram oraz nie była publikowana przez obwinionego w jakikolwiek

sposób, co miało wpływ na treść orzeczenia poprzez uznanie, że prywatna

korespondencja, która nie jest prowadzona w związku z wykonywaniem

zawodu może stanowić przedmiot oceny zachowania się lekarza przez

pryzmat norm określonych w Kodeksie Etyki Lekarskiej, a przez to

nieprawidłowe opisanie czynu przypisanego obwinionemu oraz wymierzenie

mu rażąco niewspółmiernej kary.

Stawiając powyższe zarzuty, obrońca obwinionego lekarza wniósł o zmianę

orzeczenia poprzez:

1. przyjęcie, że czyn obwinionego został popełniony w dniu 10 października

2022 r., a nie w okresie od 10 października 2022 r. do 26 października 2022

r.;

2. usunięcie z opisu czynu przypisanego obwinionemu słów: „oraz obraźliwą

odpowiedź na post internautki”;

3. wymierzenie obwinionemu kary łagodniejszego rodzaju, to jest kary

upomnienia lub nagany.

Naczelny Sąd Lekarski orzeczeniem z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt […]

zmienił zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji w ten sposób, że w miejsce czynu

opisanego w części wstępnej orzeczenia uznał lek. T. S. za winnego popełnienia

czynu opisanego w ten sposób, że obwiniony: w dniu 10 października 2022 r.

zamieścił na prowadzonym koncie zamkniętym w aplikacji Instagram jeden wpis -

relację naruszającą godność osobistą młodych kobiet, pacjentek, tj. popełnienie

przewinienia zawodowego z art. 1 ust. 2 i 3 Kodeksu Etyki Lekarskiej, art. 12 ust. 1

Kodeksu Etyki Lekarskiej w zw. z art. 53 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach

lekarskich i za tak przypisany obwinionemu lekarzowi czyn wymierza karę

II ZK 91/25

5

pieniężną w wysokości dwukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w

sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku ogłoszonego przez Prezesa

GUS w dniu 22 stycznia 2024 r., obowiązującą w dniu wydania orzeczenia przez

Sąd I instancji, tj. w kwocie 16 065,26 zł na rzecz Fundacji […], a także obciążył

obwinionego lekarza kosztami postępowania odwoławczego.

Kasację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł obrońca obwinionego

lekarza, który zaskarżył je w części dotyczącej kary na korzyść obwinionego,

podnosząc rażącą niewspółmierność kary polegającą na niedostatecznym

rozważeniu dyrektyw jej wymiaru, określonych w art. 53 § 2 k.k. w zw. z art. 112 pkt

2 ustawy o izbach lekarskich, a to rodzaju i stopnia naruszenia ciążących na

obwinionym obowiązków, rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przewinienia

dyscyplinarnego oraz zachowania się obwinionego po jego popełnieniu, a

zwłaszcza jego starań o naprawienie szkody oraz przez nadmierne przyznanie wagi

zasadzie prewencji indywidualnej, w sytuacji, w której:

1. czyn obwinionego miał charakter jednostkowy i incydentalny;

2. wpis popełniony przez obwinionego został opublikowany jedynie w

zamkniętym gronie na prywatnym koncie Instagram, należącym do

obwinionego;

3. treść wpisu nie była adresowana personalnie, nie zawierała danych

umożliwiających identyfikację konkretnych osób;

4. obwiniony po krótkim czasie usunął relację ze swojego portalu

społecznościowego, co świadczy o chęci ograniczenia negatywnych skutków

tej publikacji;

5. wymierzona obwinionemu kara pozostaje w rażącej dysproporcji w stosunku

do dolegliwości, które zazwyczaj spotykają oskarżonych w analogicznych

sprawach, na co wskazuje dotychczasowy dorobek orzeczniczy Naczelnego

Sądu Lekarskiego.

Stawiając powyższy zarzut, obrońca obwinionego lekarza wniósł o

uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej kary i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Lekarskiemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

II ZK 91/25

6

Kasacja obrońcy obwinionego lekarza jest oczywiście bezzasadna,

albowiem jedyny zarzut podniesiony przez autora kasacji nie mógł mieć istotnego

wpływu na treść prawomocnego orzeczenia.

Na wstępie wskazać należy, że o niewspółmierności kary w rozumieniu art.

96 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (dalej

powoływana jako: „u.i.l.”) można mówić wówczas, gdy między karą wymierzoną a

karą sprawiedliwą, jaką należałoby orzec w następstwie prawidłowego

zastosowania dyrektyw wymiaru kary, zachodzi rażąca dysproporcja (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z 23 września 2016 r., SDI 38/16). W

odniesieniu do użytego przez ustawodawcę zwrotu „rażąca niewspółmierność kary”

wskazać natomiast należy, iż za taką uznaje się sankcję wyraźnie odbiegającą od

wzorca kary zgodnej z sądowymi dyrektywami jej wymiaru, która charakteryzuje się

wyraźną, nieakceptowalną dysproporcją pomiędzy karą wymierzoną, a karą

sprawiedliwą (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 marca 2016 r., SDI 76/15).

Bezzasadny w stopniu oczywistym okazał się zarzut rażącej

niewspółmierności kary i nie pozwalał na ocenę, że kara jest niewspółmierna,

zwłaszcza na tle orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego, który uwzględnił w

części odwołanie obrońcy obwinionego w zakresie, w jakim wskazywał na zbyt

dolegliwy dla obwinionego lekarza wymiar orzeczonej kary pieniężnej i uwzględnił

fakt, że przedmiotowy wpis dotyczył abstrakcyjnej grupy osób i nie był wymierzony

co do indywidualnie wskazanego pacjenta oraz że wpis ten został usunięty z konta

społecznościowego obwinionego lekarza po krótkim czasie. Wymierzona

obwinionemu lekarzowi kara pieniężna pozostaje w należytej proporcji do stopnia

szkodliwości społecznej (korporacyjnej) czynu. Zdaniem Sądu Najwyższego, tylko

ten rodzaj kary jest w stanie zrealizować cele kary w zakresie jej oddziaływania

zarówno na ogół społeczeństwa, jak i środowisko medyczne, a także cele

zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do osoby ukaranej. Słusznie zauważył

Naczelny Sąd Lekarski, że tak ujęta sankcja o charakterze finansowym

koresponduje ze stopniem społecznej i zawodowej szkodliwości czynu i jako taka

powinna trwale uzmysłowić obwinionemu, iż należyty szacunek dla pacjentów

dotyczy także rozmów (wpisów internetowych) poza godzinami pracy. Sąd

Najwyższy zaakceptował w całej rozciągłości przedstawioną w zaskarżonym

II ZK 91/25

7

orzeczeniu argumentację odnoszącą się do wymiaru kary. Nie zachodzi potrzeba

jej pogłębiania czy poszerzania, a powtarzanie wywodów Sądu a quem byłoby

zbyteczne.

Z uwagi na fakt, że zarzut kasacyjny nie mógł zostać uznany za zasadny,

kasację obrońcy obwinionego lekarza należało oddalić jako oczywiście bezzasadną.

Sąd obciążył obwinionego lekarza kosztami postępowania kasacyjnego w

kwocie 20,00 zł (tj. ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism) zgodnie z art. 636

§ 1 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca

2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w

postępowaniu karnym w zw. z art. 112 pkt 1 u.i.l.

Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak

na wstępie.

[M. T.]

[a.ł]

Maria Szczepaniec