- Sygnatura akt
- III CB 81/23
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Cywilna Wydział III
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 24 lutego 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Odrzucone
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap
Spółka kwestionowała powołanie sędziego SN w czasie zmian w KRS. Wniosek odrzucony
Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania
Spór
Spółka B. domagała się zbadania, czy sędzia SN Tomasz Szanciło spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 2365/22 z jej powództwa przeciwko spółce D. o zapłatę.
Ustalenia sądu
Wnioskodawczyni twierdziła, że sędzia został powołany w okresie obowiązywania zmienionej w 2017 r. ustawy o KRS, co miało prowadzić do ryzyka nieważności postępowania. Wniosek nie wskazywał, jak to mogłoby wpłynąć na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie i odrzucił wniosek.
Dlaczego
Wniosek nie spełniał przesłanek z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. Teza oparta na orzeczeniu ETPC abstrahowała od przedmiotu sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną.
Dla firm
Wniosek o wyłączenie sędziego SN musi wskazać, jak domniemane naruszenie standardu niezawisłości mogłoby wpłynąć na wynik konkretnej sprawy. Samo powołanie sędziego w okresie zmian w KRS tego nie wystarcza.
Więcej o sprawie
Wniosek opierał się głównie na orzeczeniu ETPC, a nie wskazywał, jak ewentualne naruszenie niezawisłości miałoby wpłynąć na wynik sprawy kasacyjnej.
Taka teza, abstrahująca od przedmiotu sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną, jest nie do pogodzenia z treścią art. 179 w zw. z art. 175 ust. 1 i art. 180 ust. 1 Konstytucji RP i nie stanowi wypełnienia wszystkich trzech przesłanek zawartych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
- Rozstrzygnięcie
- Odrzucone
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział III
- Sygnatura
- III CB 81/23
Treść orzeczenia
III CB 81/23
POSTANOWIENIE
24 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Janusz Niczyporuk
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Warszawie
wniosku B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w S.
o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Szanciło wymogów niezawisłości
i bezstronności w sprawie II CSKP 2365/22
z powództwa B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w S.
przeciwko D. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę
1. podejmuje zawieszone postępowanie
2. odrzuca wniosek
(M.M.)
Uzasadnienie
B. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością (dalej: „Skarżący”)
zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zbadanie spełnienia
wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziego Sądu Najwyższego
Tomasza Szanciło z uwagi na okoliczności towarzyszące jego powołaniu na
sędziego, co w konsekwencji powinno skutkować wyłączeniem Sędziego Sądu
Najwyższego Tomasza Szanciło od rozpoznania sprawy II CSKP 2365/22.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w jego ocenie w sprawie zachodzą
przesłanki przewidziane w art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie
Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 622 z późn. zm.; dalej: „ustawa
o Sądzie Najwyższym”), w szczególności, że Sędzia Sądu Najwyższego Tomasz
III CB 81/23
2
Szanciło został powołany na urząd sędziego w okresie obowiązywania zmienionej
w 2017 r. ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zdaniem Skarżącego taki stan
rzeczy prowadzi do stwierdzenia, iż w sprawie II CSKP 2365/22 może dojść do
naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik tej
sprawy, a w szczególności nieważności postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawą wniosku był art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym w brzmieniu
obowiązującym od 15 lipca 2022 r., zgodnie z którym dopuszczalne jest badanie
spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości
i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu
i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to
doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego
wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy. Natomiast na podstawie art. 29 § 9 i 10 przedmiotowej
ustawy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien
czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone
w art. 29 § 5 oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz
z dowodami na ich poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega
odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega
również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn
niedopuszczalny.
W ocenie Sądu Najwyższego, wniosek Skarżącego podlega odrzuceniu
z powodu braku spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie
Najwyższym. Skarżący wskazał we wniosku, jakie okoliczności towarzyszące
powołaniu sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Szanciło do pełnienia tego
urzędu postrzega jako naruszające standard niezawisłości i bezstronności. Budzi
wprawdzie zasadnicze wątpliwości, czy sam fakt negatywnego nastawienia
sędziego do prób kwestionowania trybu jego powołania jest takim zachowaniem,
które może naruszać standardy niezawisłości lub bezstronności, jednak ta
III CB 81/23
3
okoliczność nie podlega badaniu na etapie kontroli dopuszczalności wniosku.
Skarżący nie wskazał natomiast, jak w okolicznościach sprawy II CSKP 2365/22
ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności związane
z powołaniem na urząd sędziego i późniejszym postępowaniem sędziego mogłoby
wpływać na jej wynik (przy uwzględnieniu okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy). W tym zakresie Skarżący ograniczył się do powołania
orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, z którego miałoby wynikać,
że sędziowie powołani do pełnienia urzędu w okresie obowiązywania zmienionej
w 2017 r. ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa nie mogą sprawować wymiaru
sprawiedliwości. Taka teza, abstrahująca od przedmiotu sprawy, w której wniesiono
skargę kasacyjną, jest nie do pogodzenia z treścią art. 179 w zw. z art. 175 ust.
1 i art. 180 ust. 1 Konstytucji RP i nie stanowi wypełnienia wszystkich trzech
przesłanek zawartych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Sąd Najwyższy wskazuje nadto, że postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r.,
III CB 81/23 na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesił
postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian
legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21
oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie
tam zakreślonym. Stosownie jednak do treści art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd
Najwyższy postanowił podjąć dalsze postępowanie stosownie do okoliczności.
Podejmując postępowanie, Sąd Najwyższy miał na uwadze uchwałę z 3 grudnia
2025 r., I NZP 7/25.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia
wymagań formalnych określonych w art. 29 § 9 pkt 2 i na podstawie art.
29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym orzekł jak na wstępie.
Janusz Niczyporuk
(M.M.)
III CB 81/23
4
[r.g.]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.