Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
III CB 81/23
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna Wydział III
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
24 lutego 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Odrzucone
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Spółka kwestionowała powołanie sędziego SN w czasie zmian w KRS. Wniosek odrzucony

Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania

Spór

Spółka B. domagała się zbadania, czy sędzia SN Tomasz Szanciło spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 2365/22 z jej powództwa przeciwko spółce D. o zapłatę.

Ustalenia sądu

Wnioskodawczyni twierdziła, że sędzia został powołany w okresie obowiązywania zmienionej w 2017 r. ustawy o KRS, co miało prowadzić do ryzyka nieważności postępowania. Wniosek nie wskazywał, jak to mogłoby wpłynąć na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie i odrzucił wniosek.

Dlaczego

Wniosek nie spełniał przesłanek z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. Teza oparta na orzeczeniu ETPC abstrahowała od przedmiotu sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną.

Dla firm

Wniosek o wyłączenie sędziego SN musi wskazać, jak domniemane naruszenie standardu niezawisłości mogłoby wpłynąć na wynik konkretnej sprawy. Samo powołanie sędziego w okresie zmian w KRS tego nie wystarcza.

Więcej o sprawie

Wniosek opierał się głównie na orzeczeniu ETPC, a nie wskazywał, jak ewentualne naruszenie niezawisłości miałoby wpłynąć na wynik sprawy kasacyjnej.

Taka teza, abstrahująca od przedmiotu sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną, jest nie do pogodzenia z treścią art. 179 w zw. z art. 175 ust. 1 i art. 180 ust. 1 Konstytucji RP i nie stanowi wypełnienia wszystkich trzech przesłanek zawartych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Odrzucone
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Cywilna Wydział III
Sygnatura
III CB 81/23

Treść orzeczenia

III CB 81/23

POSTANOWIENIE

24 lutego 2026 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Janusz Niczyporuk

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2026 r. w Warszawie

wniosku B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w S.

o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Szanciło wymogów niezawisłości

i bezstronności w sprawie II CSKP 2365/22

z powództwa B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w S.

przeciwko D. spółce akcyjnej w W.

o zapłatę

1. podejmuje zawieszone postępowanie

2. odrzuca wniosek

(M.M.)

Uzasadnienie

B. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością (dalej: „Skarżący”)

zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zbadanie spełnienia

wymogów niezawisłości i bezstronności przez Sędziego Sądu Najwyższego

Tomasza Szanciło z uwagi na okoliczności towarzyszące jego powołaniu na

sędziego, co w konsekwencji powinno skutkować wyłączeniem Sędziego Sądu

Najwyższego Tomasza Szanciło od rozpoznania sprawy II CSKP 2365/22.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w jego ocenie w sprawie zachodzą

przesłanki przewidziane w art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 622 z późn. zm.; dalej: „ustawa

o Sądzie Najwyższym”), w szczególności, że Sędzia Sądu Najwyższego Tomasz

III CB 81/23

2

Szanciło został powołany na urząd sędziego w okresie obowiązywania zmienionej

w 2017 r. ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Zdaniem Skarżącego taki stan

rzeczy prowadzi do stwierdzenia, iż w sprawie II CSKP 2365/22 może dojść do

naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik tej

sprawy, a w szczególności nieważności postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podstawą wniosku był art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym w brzmieniu

obowiązującym od 15 lipca 2022 r., zgodnie z którym dopuszczalne jest badanie

spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości

i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu

i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to

doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego

wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego

oraz charakteru sprawy. Natomiast na podstawie art. 29 § 9 i 10 przedmiotowej

ustawy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien

czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto

zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone

w art. 29 § 5 oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz

z dowodami na ich poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega

odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega

również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn

niedopuszczalny.

W ocenie Sądu Najwyższego, wniosek Skarżącego podlega odrzuceniu

z powodu braku spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie

Najwyższym. Skarżący wskazał we wniosku, jakie okoliczności towarzyszące

powołaniu sędziego Sądu Najwyższego Tomasza Szanciło do pełnienia tego

urzędu postrzega jako naruszające standard niezawisłości i bezstronności. Budzi

wprawdzie zasadnicze wątpliwości, czy sam fakt negatywnego nastawienia

sędziego do prób kwestionowania trybu jego powołania jest takim zachowaniem,

które może naruszać standardy niezawisłości lub bezstronności, jednak ta

III CB 81/23

3

okoliczność nie podlega badaniu na etapie kontroli dopuszczalności wniosku.

Skarżący nie wskazał natomiast, jak w okolicznościach sprawy II CSKP 2365/22

ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności związane

z powołaniem na urząd sędziego i późniejszym postępowaniem sędziego mogłoby

wpływać na jej wynik (przy uwzględnieniu okoliczności dotyczących uprawnionego

oraz charakteru sprawy). W tym zakresie Skarżący ograniczył się do powołania

orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, z którego miałoby wynikać,

że sędziowie powołani do pełnienia urzędu w okresie obowiązywania zmienionej

w 2017 r. ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa nie mogą sprawować wymiaru

sprawiedliwości. Taka teza, abstrahująca od przedmiotu sprawy, w której wniesiono

skargę kasacyjną, jest nie do pogodzenia z treścią art. 179 w zw. z art. 175 ust.

1 i art. 180 ust. 1 Konstytucji RP i nie stanowi wypełnienia wszystkich trzech

przesłanek zawartych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Sąd Najwyższy wskazuje nadto, że postanowieniem z 9 kwietnia 2024 r.,

III CB 81/23 na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesił

postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian

legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21

oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie

tam zakreślonym. Stosownie jednak do treści art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd

Najwyższy postanowił podjąć dalsze postępowanie stosownie do okoliczności.

Podejmując postępowanie, Sąd Najwyższy miał na uwadze uchwałę z 3 grudnia

2025 r., I NZP 7/25.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia

wymagań formalnych określonych w art. 29 § 9 pkt 2 i na podstawie art.

29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym orzekł jak na wstępie.

Janusz Niczyporuk

(M.M.)

III CB 81/23

4

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.